🔰تراژدي كربلا: هشداري اجتماعي✍محمدرضا يوسفي 🔹 چرایی حرکت سیدالشهداء پس از به قدرت رسیدن یزید، هموا

🔰تراژدي كربلا: هشداري اجتماعي✍محمدرضا يوسفي 🔹 چرایی حرکت سیدالشهداء پس از به قدرت رسیدن یزید، همواره یکی از پرسشهای اساسی در میان تحلیلگران تاریخ اسلام بوده است. در طول زمان، پاسخهای گوناگونی به این سوال کلیدی ارائه شده که بسته به شرایط و تحولات هر دوره، یکی از آنها برجسته تر از سایرین می نموده است. از جمله این انگیزه ها میتوان به امتناع از بیعت با حاکم جائر، اقامه امر به معروف و نهی از منکر، احیای سنت نبوی و یا تلاش برای تشکیل حکومت عادلانه اشاره کرد.🔹 با این حال، در این میان پرسش دیگری نیز مطرح میشود که فارغ از انگیزه های شخصی امام، چرا بزرگان کوفه بلافاصله با شنیدن خبر مرگ معاویه، از آن حضرت برای آمدن به کوفه دعوت کردند؟ آیا این دعوت صرفاً ریشه در انگیزه های دینی و ایمانی داشت، یا مسائل اجتماعی و اقتصادی نیز در شکل گیری آن نقشی تعیین کننده ایفا میکرد؟🔹 برای یافتن پاسخ این پرسش، مراجعه به نامه های سران دینی کوفه مانند سلیمان بن صرد خزاعی و حبیب بن مظاهر به امام حسین (ع) بسیار راهگشا و قابل تامل است.🔹 در بخش هایی از این نامه تاریخی آمده است: «ستایش خداوندی را که دشمن ستمگر و کینه توز تو را از میان برداشت؛ همان کسی که به زور بر مسند قدرت نشست، بیت المال مسلمانان را غصب کرد، بدون جلب رضایت مردم بر آنان حکومت راند، نیکان و صالحان را به قتل رساند، اشرار و پلیدان را به جای ایشان به کار گمارد و سرانجام اموال عمومی را به غارت برده و در میان ستمگران و ثروتمندان تقسیم کرد.» (شیخ مفید، الارشاد / ۲۰۳)در محتوای این نامه، زمینه ها و علل اصلی دعوت کوفیان از امام حسین (ع) را میتوان در چند محور اساسی خلاصه کرد: حکومت کردن بدون جلب رضایت عمومی، غارت و چپاول بیت المال و دست به دست شدن ثروتهای عمومی در میان اقلیتی ممتاز، سرکوب و برخورد شدید با انسانهای وارسته و منتقد، آزاد گذاشتن دست انسانهای شرور و فاسد، و در نهایت بستن درهای آزادی بیان و خاموش کردن صدای مخالفان.جالب آنکه در این نامه، سخنی از نماز، روزه و دیگر احکام صرفاً عبادی به میان نیامده است؛ بلکه محور اصلی اعتراضات، به رسمیت نشناختن حقوق اساسی مردم، شیوع فساد گسترده در سیستم اداری و مالی، فقدان آزادیهای مدنی و نابرابری شدید طبقاتی در جامعه گزارش شده است. به روشنی میتوان دریافت که این معضلات، نشانه هایی آشکار از یک جامعه بیمار و ساختار سیاسی ناکارآمد و فاسد به شمار میرود.🔹 همین مضمون در گفت وگوی مسلم بن عقیل با عبیدالله بن زیاد نیز بازتاب یافته است؛ هنگامی که ابن زیاد از علت حرکت امام حسین (ع) پرسید، مسلم سخنان مردم کوفه را چنین ترجمه کرد که: «مردم کوفه معتقد بودند که زیاد، پدر تو، همواره دست به جنایت میزد، صالحان و نیکان جامعه را به قتل میرساند و همچون فرمانروایان مستبد و جبار با ایشان رفتار میکرد. به همین دلیل از ما خواستند که بیاییم و به عدالت و بر اساس حکم خداوند، زمام امور را در دست گیریم.» (شیخ مفید، الارشاد / ۲۱۶)🔹 سیدالشهداء (ع) نیز هنگامی که حر ریاحی از ایشان درباره دلیل حرکت به سمت کوفه پرسید، در پاسخ فرمود که مردم معتقدند حکومت اموی، بیت المال را به تاراج میبرد، فساد را در جامعه نهادینه میکند، مجرمان و خاطیان را به سزای اعمالشان نمیرساند و گویی روح خویش را به شیطان فروخته است. (سخنان حسین بن علی از مدینه تا کربلا، ص ۱۵۲)🔹 بنابراین، احیای سنت پیامبر اکرم (ص) در کلام سیدالشهداء، در عرصه عمومی به شکل برقراری حکومتی مبتنی بر رضایت عمومی، عدالت اجتماعی، آزادی بیان و تضمین حقوق اساسی مردم، عینیت و تجسم مییابد. دقیقاً همین مؤلفه ها و مطالبات بود که کوفیان را بر آن داشت تا از آن حضرت برای رهایی از وضعیت اسفبار موجود دعوت به عمل آورند.🔹 از آنجا که معاویه هرگز به رضایت عمومی مردم اهمیت نمیداد و همواره اقلیتی خاص و ثروتمند را بر اکثریت جامعه حاکم کرده بود، به طوریکه فساد و تباهی در همه ارکان حکومتش بیداد میکرد، به محض مرگ او، مردم کوفه احساس کردند که فرصتی مغتنم پیش آمده تا با دعوت از امام حسین (ع)، اساس حکومت را به مدار حق و عدل بازگردانند و بار دیگر پرچم سنت رسول خدا را در جامعه برافرازند.@yousefimohammadreza🌐https://t.me/majmaqomh