🔻سوءِتفاهم، شده؛ مشکل، فقر نیست؛ مشکل، کم‌ظرفیتی و یا سستی پایه‌های اعتقادی خود افراد است. 🔸امام ع

🔻سوءِتفاهم، شده؛ مشکل، فقر نیست؛ مشکل، کم‌ظرفیتی و یا سستی پایه‌های اعتقادی خود افراد است. 🔸امام علی علیه‌السلام، به فرزندش محمدبن‌حنفیه می‌گوید:📜 «من از فقر بر تو می‌ترسم؛ از آن به خدا پناه ببر؛ فقر، دین فرد را ناقص و عقل را مشوش می‌سازد و مردم را به فرد و فرد را به مردم، بدبین می‌کند.»👈 واضح است که انسان، تحت فشار فقر، ممکن است، تن به گناهانی بدهد و برای به دست آوردن مال، دیگر به حلال و حرام آن توجهی نداشته باشد؛ یا تحت عنوان ضرورت و اضطرار، بعضی از محرمات را برای خود حلال بشمارد.👈 از سوی دیگر، فقر، گاهی می‌تواند باعث تزلزل اعتقاد انسان به خدا شود. فرد از یک طرف شنیده که خداوند رزاق و روزی‌رسان است و رزق بندگانش را تضمین کرده، اما از طرف دیگر خودش را در فقر و تنگدستی می‌بیند. همین تضاد ممکن است زمینه سوءظن او به خدا و وعده‌های الهی را فراهم کند. 👈 بنابراین، هم نقص اعتقادی و هم نقص عملی می‌تواند دامن انسان فقیر را بگیرد؛ به‌خصوص اگر کم‌ظرفیت باشد و پایه‌های اعتقادی محکمی نداشته باشد.👈 فقر از نظر اخلاقی هم می‌تواند انسان را گرفتار کند؛ کینه، حسد، بخل و صفات دیگری از این دست، در بسیاری از موارد، ممکن است، تحت تأثیر فشارِ فقر شکل بگیرند یا تشدید شوند.👈 اینکه فقر «عقل را مشوش می‌سازد» نیز چندان دور از تجربه نیست؛ انسان گرسنه و تحت فشار مالی، حتی اگر از توانایی فکری بالایی برخوردار باشد، ممکن است تمرکز و توان لازم برای فکر کردن و تصمیم‌گیری را از دست بدهد و حتی در مسائل ساده زندگی دچار اشتباه شود؛ فشار و پریشانی ناشی از فقر، قدرت تفکر و تصمیم‌گیری را کاهش می‌دهد.👈 از طرف دیگر، ممکن است، مردم نیز از چنین فردی فاصله بگیرند و حتی او را مزاحم خود بدانند. خودِ فرد فقیر هم ممکن است از مردم فاصله بگیرد؛ چرا که گاهی تصور می‌کند دیگران اسباب فقر او را فراهم کرده‌اند، حقش را خورده‌اند و او را به این وضعیت رسانده‌اند. در نتیجه، از هر دو سو خشم، بدبینی و نارضایتی شکل می‌گیرد.👈 با این حال، سوءتفاهمی که ممکن است در اینجا پیش بیاید این است که این سخن را به معنای مذموم بودن خودِ فقر بدانیم. به نظر می‌رسد تأکید این سخن بیشتر بر آثار مخرب فشار و تنگدستی بر انسان و، به‌خصوص، بر کم‌طاقتی انسان‎های معمولی در برابر ناملایمات است.👈 چرا که خود حضرت علی علیه‌السلام در جای دیگری می‌فرماید: «الْمَالُ مَادَّةُ الشَّهَوَاتِ.» مال، ماده اصلی همه شهوت‌هاست.👈 بنابراین، همان‌طور که فقر می‌تواند، انسان را تحت فشار قرار دهد و زمینه برخی آسیب‌های اعتقادی، اخلاقی و فکری را فراهم کند، داشتن مال نیز خود به‌تنهایی فضیلت محسوب نمی‌شود و می‌تواند زمینه‌ساز آزمون‌ها و آسیب‌های دیگری باشد.👈 قرآن نیز به‌صراحت، اموال و اولاد را «فتنه» و وسیله آزمایش می‌شمارد و می‌فرماید: «أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ.» و در جای دیگری اشاره می‎کند که «انسان، وقتی خود را بی‌نیاز می‌بیند، سرکشی می‌کند»؛ با تکبر، از مسیر بندگی خدا فاصله می‌گیرد و حتی ممکن است راه کفر را در پیش بگیرد؛ به عبارتی، کم نیستند کسانی که وقتی وضع‌شان خوب می‌شود، دیگر خدا را هم بنده نیستند! که این نیز، به همان نقص اعتقادی خود فرد، برمی‎گردد.👈 امام باقر علیه‌السلام نیز می‌فرماید: «چون شکم، پر و سیر شد، طغیان می‌کند.»👈 به عبارتی، فقر می‌تواند یک درد باشد و دارایی هم می‌تواند دردی دیگر؛ مسئله اصلی، نسبت و مواجهه انسان با این دو وضعیت است؛ اینکه اعتقاد و ظرفیت او در برابر فقر و غنا، چگونه عمل می‌کند؛ به عبارتی، مسبب این دردها، اعتقاد خود فرد است.👈 حتی فراتر از این، بنا به به نقلی: در جامعه‌‏اى که فقر تربیتى دارد، حتی صنعت و تکنیک پیشرفته، جز به انهدام و نابودى آن‎ها، کمک نمی‌کند...🔸مطلب مرتبط@maktubat_yad