رنج، گنج آمد که رحمت‌ها در اوست را اگر گودِل می‌گفت برای برخی باورپذیرتر می‌نمود. اگر جان استوارت می

رنج، گنج آمد که رحمت‌ها در اوست را اگر گودِل می‌گفت برای برخی باورپذیرتر می‌نمود. اگر جان استوارت میل بر صفحه‌ای می‌نوشت: تازه شد مغز، چو بخراشید پوست، برای بعضی‌ها اظهر من الشمس‌تر می‌شد که حتما همینطور است که آقای استوارت میل می‌گوید. در پس هر سختی که جهان بر آدم‌ها می‌گیرد، گنجی پنهان شده. و همانطور که برای رسیدن به مغزِ چیزها باید پوسته‌ها را شکافت، باید که برای رسیدن به گنج‌ها، رنج‌ها را پشت سر گذاشت. گویی که هرگز اتفاق نیوفتاده‌اند. آن بهاران مُضمِر(پنهان) است اندر خزان. در خزان است آن بهاران، مگریز از‌آن. رنج‌ها را با تو می‌شود تحمل کرد. با تو می‌شود پشت به اتفاقات دنیا قصه‌هایی خیالی ساخت. و با تو برای همیشه در آن‌ها زندگی کرد. و منتظر مرگ ماند. و تو را تماشا کرد. که جهان برای آنکه تو را بالاخره بتواند به تماشا بنشیند باید میلیاردها سال صبر می‌کرد. و من تو را در فرصت کوتاهی که داشتم شناختم. با تو که هستم، چیزی که بتواند مرا بترساند پیدا نمی‌کنم. با تو می‌شود از جنگ‌ها جان سالم به در برد. با تو می‌شود از رنج‌ها، اگر هم جان سالم نه، لااقل خاطره‌ای ناقص و قشنگ به یادگار برد. تو را می‌شود بعد از این جهان برای آنها که موفق نشدند تو را ببینند با شوق تعریف کرد. و فقط به کسی که چون تویی دارد می‌توان نصیحت کرد: همره غم باش و با وحشت بساز، می‌طلب در مرگ خود، عمر دراز. .