وقتی خبر شنیده شدن صدای سم اسبان سپاه مغول به سلطان‌العُلما رسید، مولانا جلال‌الدین دوازده سیزده سال بیشتر نداشت. اگر از خطر وحشی‌های مغول توانست به قونیه پناه ببرد، صدقه‌سر مقام و منزلتی بود که پدرش در شهر داشت. فقط مفتی اعظم شهر از پس آن بر‌می‌آمد که خودش و زن و بچه‌اش و تعدادی از مریدان و دور و بری‌هایش را بتواند بسلامت از بلخ به قونیه ببرد. و مردم قونیه فقط به پیشواز قاضی‌القضات و بزرگی همچون بهاء‌ولد، حاضر بودند تا چند فرسنگ بیرون از شهر برای استقبال از او و کاروانش بیایند. جلال‌الدین محمد بلخی اگر توانست انقدر زنده بماند که چهل سالگی را درک و مثنوی نوشتن را شروع کند، بخاطر شرایط ویژه‌ی پدرش بود. بسیاری از مردم عادی چنین شانسی پیدا نکردند و سربازان مغول از کله‌هایشان مناره‌ها ساختند. کله‌هایی که هرکدام ممکن بود بالاخره فکر درستی در آنها کاشته شود و مارا از این‌همه بدبختی‌ِ پی‌در‌پی نجات دهد. اینجای تاریخ را اگر در کتاب‌ها می‌خواندم حتما از خواندنش حیرت می‌کردم. باید با چشمان خودم همه چیز را می‌دیدم. گمان می‌کنم مملکت حالا و اکنون به اسکار‌ شیندلر‌هایش بیشتر نیاز داشته باشد تا تحلیلگر‌های منطقه و خاورمیانه. .