ادامه یادداشت ☝️🔹ریچارد اوانز در دفاع از تاریخ پذیرفت که سندها واسطه‌مندند، مورخ دست به انتخاب می‌ز

ادامه یادداشت ☝️🔹ریچارد اوانز در دفاع از تاریخ پذیرفت که سندها واسطه‌مندند، مورخ دست به انتخاب می‌زند و عینیت کامل دست نیافتنی است؛ بااین‌همه بر این نکته اصرار داشت که شواهد بر تفسیر حد می‌گذارند. برخی توضیح‌ها مجموعه اسناد باقیمانده را بهتر از توضیح‌های دیگر روشن می‌کنند و بعضی ادعاها آشکارا با شواهد ناسازگارند. کارلو گینزبورگ نیز با مفهوم «ردپا» و «قرینه» راهی میان اثبات‌گرایی ساده و نسبی‌گرایی پیشنهاد کرد. گذشته مستقیماً قابل مشاهده نیست، اما بازسازی آن باید در برابر آثاری پاسخگو باشد که مورخ آنها را نساخته است. برای او بلاغت و اثبات دشمن یکدیگر نیستند: تاریخ روایت می‌کند و استدلال می‌سازد، اما استدلالش را می‌توان با شواهد آزمود.🔹دستاورد بزرگ سنت تجربی، الزام اخلاقی و معرفتی نشان دادن شاهد است: مورخ باید اجازه دهد دیگران نحوه استفاده او از سند را نقد کنند. محدودیت این سنت زمانی آشکار می‌شود که گمان کنیم نقد منبع تمام فلسفه دانش تاریخی است. بررسی سند می‌تواند اصالت یک نامه را نشان دهد، اما به تنهایی نمیگوید چرا آن نامه مهم است، چرا باید کنار یک گزارش نظامی یا طرح معماری خوانده شود، و آیا مجموعه آنها از تحولی در مفهوم دولت خبر می‌دهد. صحت سنجی ضروری است؛ ولی صحت سنجی به تنهایی توضیح تاریخی تولید نمی‌کند.🔹چرخش زبانی و مرزهای پسامدرنیسماز نیمه دوم قرن بیستم، نقد نیرومندی بر این تصور شکل گرفت که زبان می‌تواند جهان بیرون را بی‌واسطه بازنمایی کند. هیدن وایت نشان داد که روایت تاریخی صرفاً مجموعه‌ای از گزاره‌های درست نیست. مورخ آغاز و پایان برمی‌گزیند، رخدادها را توالی می‌بخشد، عاملیت را توزیع می‌کند و آنها را در قالب داستانهایی مانند پیشرفت، تراژدی، افول، رهایی یا انقلاب شکست خورده قرار می‌دهد. صورت روایی فقط ظرفی خنثی نیست که پس از پایان تحقیق بر واقعیت ها افزوده شود؛ در ساخته شدن معنای تاریخی مشارکت دارد.مورخان فمینیست و پساساختارگرا این نقد را از صورت روایت به خود مقولات شواهد گسترش دادند. جووان اسکات در مقاله معروف «شواهد تجربه» استدلال کرد که تجربه را نمی‌توان بنیادی بی‌واسطه و پایان‌دهندهٔ بحث دانست. تجربهٔ زنان، کارگران، اقلیتهای دینی یا فرودستان استعماری باید بازیابی شود، اما مقولاتی که انسانها از طریق آنها خود را می‌فهمند نیز تاریخ دارند. بنابراین تجربه هم شاهد است و هم موضوع توضیح. این مداخلات تاریخنگاری را غنی کرد. سرشماری فقط جمعیتهای ازپیش‌موجود را ثبت نمی‌کند؛ ممکن است هویت‌هایی با پیامدهای اداری و سیاسی بسازد. قانون تنها تفاوت اجتماعی را توصیف نمی‌کند؛ می‌تواند آن را تثبیت و نهادی کند. واژگان سیاسی فقط افکار را بازتاب نمی‌دهند؛ دامنه آنچه کنش گران ممکن می‌پندارند شکل می‌دهند.🔹اما شکل افراطی استدلال پسامدرن از این گزاره درست که دسترسی ما به گذشته واسطه‌مند است، به نتیجه‌ای بسیار رادیکال می‌رسد: گویا دیگر نمی‌توان میان روایت تاریخی و گذشته‌ای که روایت به آن ارجاع می‌دهد تمایز گذاشت. این دو گزاره یکسان نیستند. اینکه رویدادی را از راه زبان میشناسیم به این معنا نیست که رویداد فقط از زبان ساخته شده است. وجود روایتهای رقیب نیز به این معنا نیست که شواهد توان داوری میان آنها را ندارند. واسطه‌مندی مساوی جعل نیست؛ تفسیر به معنای آزادی نامحدود نیست.🔹شهادت یک زندانی سیاسی را در نظر بگیرید. این شهادت زبانی، یادآورانه، متأثر از قالب روایت، ترس و واژگان موجود برای بیان رنج است و باید تفسیر شود. اما خشونتی که به آن اشاره می‌کند به متن فروکاستنی نیست. بدن‌ها زندانی و مجروح شده‌اند، حتی اگر هیچ شهادتی همه جزئیات را کامل بازنمایی نکند. تاریخ انتقادی باید هر دو حقیقت را همزمان نگه دارد: دسترسی به واقعه واسطه‌مند است، و واقعه از بازنمایی های خود فراتر می‌رود.🔹آرشیو انبار بی‌طرف واقعیت‌ها نیستنقد تجربه‌گرایی ساده هنگامی قانع‌کننده‌تر می‌شود که از سند منفرد به چگونگی تولید خود آرشیو توجه کنیم. آرشیو همه آنچه رخ داده در خود ندارد؛ آثاری را حفظ می‌کند که افراد و نهادهای معینی توان، انگیزه و اقتدار ثبت، طبقه‌بندی و نگهداری آنها را داشته ‌اند. میشل رولف ترویو نشان داد که خاموشی تاریخی در چند لحظه تولید می‌شود: هنگام ساخته شدن منابع، هنگام تشکیل آرشیوها، هنگام نگارش روایتها و زمانی که نسلهای بعد تصمیم می‌گیرند چه چیزی شایسته اهمیت تاریخی است. بحث او درباره انقلاب هائیتی نشان می‌دهد که یک واقعه ممکن است اسناد فراوان داشته باشد و بااین‌حال در چارچوب مفاهیم مسلط «اندیشیدنی» نباشد. ناظران اروپایی شورش ها را ثبت می‌کردند، اما نمی‌توانستند بردگان را عاملان یک پروژه انقلابی به رسمیت بشناسند.ادامه یادداشت 👇https://t.me/mardomnameh