#نوشتن🔸 برون‌سپاری نوشتن چه اتفاقی می‌افتد وقتی یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های شناختی مغز را برون‌سپاری می‌کنیم؟ سرعت و گستردگیِ پذیرش هوش مصنوعی نشان می‌دهد که بشر تشنۀ این فناوری است. اما آنچه دربارۀ این گذار و تحول اهمیت ویژه دارد این است که "نوشتن" صرفاً یک…زوال عصر کتاب و کتاب خوانیعصر خواندن رو به پایان است؟جهان در آستانه ورود به دوران پساسواددر گذشته، کتاب و متن مکتوب مهم‌ترین راه انسان برای دستیابی به دانش بود. امروز اما وضعیتی عجیب شکل گرفته است: بشر بیش از هر زمان دیگری به اطلاعات دسترسی دارد، ولی میل و توانایی او برای خواندن متون طولانی و عمیق رو به کاهش است. رُز هوروویچ در مقاله‌ای با عنوان - پایان خواندن فرا رسیده است- در مجله آتلانتیک، این تحول را نشانه ورود به عصر پساسواد می‌داند. عصری که مردم همچنان قادر به خواندن هستند، اما خواندن دیگر ابزار اصلی آنها برای شناخت جهان نیست. نویسنده برای توضیح این نگرانی به سراغ کتابخانه اسکندریه می‌رود، یکی از بزرگ‌ترین مراکز علمی جهان باستان که قرار بود گنجینه‌ای از دانش بشری را در خود جای دهد. دانشمندانی در فضای علمی اسکندریه فعالیت می‌کردند و حکومت ها برای گردآوری و نگهداری آثار مکتوب هزینه فراوانی می‌کردند. درباره چگونگی از بین رفتن و نابودی این کتابخانه اختلاف‌نظر وجود دارد، اما نکته نمادین آن همچنان قابل تأمل است: برای بقای دانش، ذخیره‌کردن آن کافی نیست، جامعه باید اراده خواندن، فهمیدن و انتقال آن را نیز داشته باشد.امروز برخلاف جهان باستان، مشکل اصلی کمبود منابع نیست. میلیون‌ها کتاب، مقاله و سند تنها با چند لمس یا کلیک در دسترس ماست. بااین‌حال، نشانه‌های کاهش مطالعه به شدت وجود دارد. براساس آمارهای نقل‌شده در مقاله آتلانتیک، سهم آمریکایی‌هایی که در یک روز معمولی برای لذت مطالعه می‌کنند، از ۲۸ درصد در سال ۲۰۰۴ به ۱۶ درصد در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است. همچنین کمتر از نیمی از بزرگسالان آمریکایی در سال ۲۰۲۲ حداقل یک کتاب خوانده‌اند. اما مسئله فقط تعداد کتاب‌هایی نیست که خوانده می‌شود. شاید انسان امروز بیش از بسیاری از نسل‌های گذشته با کلمه مواجه باشد. ایمیل، پیامک، کپشن، خبر، پست‌های شبکه‌های اجتماعی و نظرات کاربران بخش بزرگی از زندگی روزمره ما را تشکیل می‌دهند. آنچه تغییر کرده، شیوه خواندن است. مطالعه متمرکز و پیوسته جای خود را به قطعات کوتاه و پراکنده اطلاعات داده است. به تعبیر هوروویچ، جامعه اجبارا بی‌سواد نشده، بلکه ممکن است در حال پساسواد شدن باشد، یعنی افراد می‌توانند کلمات را بخوانند، اما توانایی‌های پیچیده‌تر مانند درک عمیق، ترکیب اطلاعات و دنبال‌کردن استدلال‌های طولانی یا حل مسئله تضعیف می‌شود. از کتاب تا ویدئوی چندثانیه‌ایگوشی هوشمند این تحول را سرعت بخشیده است. شبکه‌های اجتماعی که زمانی تا حد زیادی بر متن استوار بودند، به‌تدریج به سمت تصویر و ویدئو حرکت کرده‌اند. ویدئوهای کوتاه، پادکست‌ها و محتوای سریع، دریافت اطلاعات را آسان‌تر کرده‌اند، اما در مقابل، ذهن ما کمتر مجبور می‌شود برای مدتی طولانی روی یک موضوع باقی بماند.مشکل خودِ ویدئو یا تکنولوژی نیست. یک مستند یا پادکست می‌تواند بسیار عمیق و آموزنده باشد. مسئله زمانی آغاز می‌شود که ذهن به تغییر مداوم محرک عادت کند. خواندن یک کتاب دشوار نیازمند صبر است. خواننده باید اطلاعات صفحات قبل را به خاطر بسپارد، استدلال نویسنده را دنبال کند، با ابهام کنار بیاید و گاهی برای فهم یک ایده چند بار به متن بازگردد. ویدئوی کوتاه معمولاً چنین تلاشی از مخاطب نمی‌خواهد.از سوی دیگر، ما در -اقتصاد توجه- زندگی می‌کنیم. بسیاری از پلتفرم‌ها یا بسترهای دیجیتال برای چند دقیقه بیشتر از وقت کاربران با یکدیگر رقابت می‌کنند. در چنین محیطی، کتاب رقیب بسیار ضعیفی است. کتاب اعلان نمی‌فرستد، هر چند ثانیه تصویر تازه‌ای نشان نمی‌دهد و براساس رفتار ما محتوای بعدی را انتخاب نمی‌کند. کتاب از خواننده یک چیز دشوار می‌خواهد: توجه.پیامد این تغییر می‌تواند فراتر از کاهش کتاب‌خوانی باشد. خواندن عمیق یکی از تمرین‌های مهم برای تفکر تحلیلی است. جامعه‌ای که کمتر با متون پیچیده درگیر شود، ممکن است در برابر شعارهای ساده، اطلاعات ناقص و واکنش‌های احساسی آسیب‌پذیرتر شود. علم، حقوق، فلسفه، تاریخ و حتی یک دموکراسی سالم به انسان‌هایی نیاز دارند که بتوانند شواهد را بررسی کنند، استدلال‌های مختلف را کنار یکدیگر قرار دهند و پیش از قضاوت، زمانی را صرف اندیشیدن کنند.البته نباید از این تحولات نتیجه گرفت که کتاب به‌زودی نابود خواهد شد یا انسان در حال بازگشت قطعی به بی‌سوادی است. تاریخ نشان داده است که ظهور رسانه‌های جدید ، رسانه‌های قدیمی را نابود نمی‌کند. رادیو ، کتاب را از میان نبرد، همان‌طور که تلویزیون نتوانست رادیو را کاملاً حذف کند. تکنولوژی دیجیتال نیز می‌تواند در خدمت مطالعه و آموزش قرار گیرد.بنابراین شاید دقیق‌تر باشد بگوییم نه عصر خواندن، بلکه عصر بدیهی‌بودن خواندن در حال پایان است.جمشید قسیمیhttps://t.me/marzockacademy