(۲۲۹) « صمد بهرنگی » بر می گردم به کناره رود آراز در کلبه ای متروک مشرف به رود که زمانی کلاس درس کو

(۲۲۹) « صمد بهرنگی » بر می گردم به کناره رود آراز در کلبه ای متروک مشرف به رود که زمانی کلاس درس کودکان بود اتراق می کنم بساط گپی در میخانه را روی میز معلم می چینم منتظرم تا صمد بهرنگی بعد آب تنی در این رود راز الود و همیشه جاری به من بپیوند صمد بهرنگی…(۲۳۰)به نظرِ تو، راهِ "آزادی" از کتابخانه‌هایِ سرد می‌گذرد یا از میانِ صخره‌هایِ سختِ آراز؟»صمد معلم : آدم ها را باید با دغدغه های اشان ‌شناخت دغدغه مندی ترا می‌توان در داستان‌هایت دید. مثل تقدیم‌ نامه‌ای که اول داستان «بیست‌ وچهارساعت در خواب و بیداری» نوشته ای در آن جا می گویی : «قصه‌ی خواب و بیداری را به خاطر این ننوشته‌ام که برای تو سرمشقی باشد. قصدم این است که بچه‌های هموطن خود را بهتر بشناسی و فکر کنی که چاره‌ی درد آن‌ها چیست؟»(صمد بهرنگی با شنیدن این کلمات، عینک‌اش را از روی چشم برمی‌دارد و با گوشه‌ی پیراهنِ هنوز نمدارَش، شیشه‌های آن را پاک می‌کند. او برای لحظه‌ای به سیاهیِ بیرونِ کلبه، جایی که آراز با صدایِ بم و ممتدش می‌خروشد، خیره می‌شود. وقتی دوباره عینک را به چشم می‌زند، نگاهش نافذتر شده است؛ نگاهِ معلمی که از شاگردش پاسخی درست و عمیق شنیده است.)صمد بهرنگی:(با صدایی استوار و صمیمی)«علی جان... آفرین بر حافظه‌یِ قلبی‌ات! آن تقدیم ‌نامه را با خونِ دل نوشتم. می‌دانی، در آن سال‌ها که من در روستاهایِ دورافتاده‌یِ قره‌داغ و آذرشهر الفبا درس می‌دادم، می‌دیدم که کتاب‌هایِ درسی چقدر از زندگیِ واقعیِ بچه‌ها دورند. کتاب‌ها از "دارا و سارا" می‌گفتند که سیب و انار داشتند، اما شاگردهایِ من، "لطیف"ها و "جواد"هایی بودند که دست‌هایشان از سرمایِ کوهستان ترک خورده بود و شکم‌هایشان با نانِ خشک و پیاز پر می‌ شد.وقتی نوشتم "قصدِ من این است که بچه‌هایِ هموطنِ خود را بهتر بشناسی"، در واقع داشتم به "عدالت" فکر می‌کردم. من نمی‌خواستم برای بچه‌ها "لالایی" بگویم تا بخوابند؛ می‌خواستم "بیدارباش" بنویسم تا بیدار شوند. آن "بیست‌ وچهار ساعتِ" لطیف در تهران، قصه‌یِ برخوردِ فقرِ عریان با ثروتِ وقیح بود. من می‌خواستم خواننده‌یِ کوچکم بفهمد که چرا یکی باید در رویاهایش "شترِ کوکی" ببیند و دیگری در واقعیت، آن را در دست داشته باشد.دغدغه، علی!همین کلمه‌ای که گفتی. دغدغه یعنی آتشی که در سینه می‌افتد و نمی‌گذارد آدم فقط به فکرِ گلیمِ خودش باشد. اگر من فقط یک معلمِ معمولی بودم که سرِ ساعت می‌آمد و می‌رفت، شاید هرگز به آراز نمی‌رسیدم. اما دغدغه‌ی من، آن "چاره‌یِ درد" بود که در تقدیم ‌نامه پرسیده بودم.»(صمد دستی به میزِ چوبیِ معلم می‌کشد، انگار دارد غبارِ سال‌ها را از روی آن می‌زداید.)صمد بهرنگی:«علی! تو که خودت در این سال‌ها میانِ مردم چرخیده‌ای و "دغدغه" را مثلِ یک کوله‌پشتیِ سنگین بر دوش کشیده‌ای... بگو ببینم، امروز "چاره‌یِ دردِ" آن بچه‌ها را در چه می‌بینی؟آیا هنوز هم باید برایشان قصه گفت، یا زمانه‌یِ قصه‌گویی گذشته و باید زبانِ دیگری پیدا کرد؟ و یک چیزِ دیگر... تو در نوشته‌هایت از "لبخند" و "تبسم" زیاد می‌گویی. آیا می‌توان هم دغدغه‌ مند بود و هم خندید؟یا اینکه مثلِ لطیفِ قصه‌یِ من، وقتی آدم با دنیایِ واقعی و بی‌ عدالتی‌ اش روبرو می‌شود، دیگر جایی برایِ آن "خواب‌هایِ شیرین" باقی نمی‌ماند؟ راستی علی، در آن روزها که "ناخدایِ ته‌ِ چاه" بودی، کدام "دغدغه" بود که تو را زنده نگه داشت؟آیا به فکرِ بچه‌هایی بودی که قرار است بعدها قصه‌یِ "تنهاییِ تو" را بخوانند؟»معلم ؛ آه ، قصه تنهایی نسین و بهرنگی !!!؛که در مجموعه آثارت اعم از قصه های آذربایجانت ، قصه های بهرنگ ، تلخون ، ماهی سیاه کوچولو و ... موج می زند معلم ؛ علاقمندم خودت بیشتر توضیح بدهی و از ماندنی ترین تجربه و خاطرات در روستاهای آذرشهر بگویی که چطور در میان کودکان حس تنهایی ات رخت بر می بست ولی در میان بزرگان احساس خفگی و تنهایی می کردی...(صمد بهرنگی با شنیدن نام «آذرشهر»، «گاوگان» و «ممقان»، گویی بوی خاکِ باران‌ خورده‌ی آن روستاها در مشامش می‌پیچد. او لبخندی تلخ و در عین حال گرم می‌زند؛ از آن لبخندهایی که فقط معلمانِ عاشق بلدند. او دست‌هایش را که از نوشتن با گچ روی تخته‌ های سیاه و قدیمی پینه بسته بود، به هم می‌مالد و به شعله‌ی لرزان شمع خیره می‌شود.)صمد بهرنگی: «آه، علی... آذرشهر! ممقان! گاوگان! آنجا خانه‌ی واقعی من بود. می‌پرسی چرا میان کودکان تنهایی‌ام رخت برمی‌بست؟ ببین علی، کودک مثلِ آبِ زلالِ آراز است؛ هنوز سنگریزه‌های بسترش معلوم است، هنوز به لجن‌زارِ مصلحت‌ بینی و دروغ آلوده نشده. وقتی با "جواد" و "کاظم" و "لطیف" در آن کلاس‌های نمور که سقفش بوی کاه‌گل می‌داد می‌نشستم، من دیگر آن "صمدِ" معترض و خسته نبودم؛ من ماهیِ سیاهی بودم که رفقایش را پیدا کرده بود. خاطره‌ای برایت بگویم که هرگز از یادم نمی‌رود. روزی در یکی از همین روستاها، بازرس از تبریز آمده بود. با آن کت و شلوارِ اتوکشیده و کفش‌های براق که روی خاک‌ های روستا وصله‌ی ناجور بود. از یکی از بچه‌ها پرسید: "بچه جان! بگو ببینم پادشاه عادل است یا نه؟"https://t.me/marzockacademy