♦️ «بَرساخته‌نویسی» ♦️به‌‌ قلم مسعود هوشیار 🔹برساخته‌نویسی به‌معنای این است که فردى متنِ خودش را به نام ديگرى بپراکَنَد. 🔹 واژۀ «برساخته» چند معنی دارد؛ ازجمله آفرینش، آفرینشگری، خَلق و نیز معنی «جعل کردن» می‌دهد. این رفتار شیوه‌ای تازه است و از زمان آمدن رایاسپهر (فضای مجازی) فراگیر شده است.‌♦️نخست گذشتۀ چنین رفتاری را بگویم و سپس برگردم به برساخته‌نویسی.پیش‌تر و در سنت ادبی رسم بوده است كه شعر يا سخن ديگرى را به خودت نسبت بدهند؛ یعنی بوده‌اند کسانی که با خواندن شعر دیگران ادعای شاعری می‌کرده‌اند. همچنان که سعدی در «حکایت سی و دوم باب اول گلستان» می‌گوید کهشیادی قصیده‌ای پیش پادشاه برد و گفت خود گفته‌ام؛ ولی سپس‌تر روشن می‌شود این شیاد، شعر انوری را به نام خود زده و برای خودشیرینی و گرفتن پاداش نزد پادشاه خوانده است.‌♦️به این رفتار، در گذشته «سرقت ادبی» یا «انتحال» می‌گفته‌اند.‌♦️ ولی اکنون ماجرا وارونه شده است: شاعر یا نویسندهٔ گمنام برای اینکه متنش را بخوانند آن متن را به‌ اسم نویسنده یا شاعری‌ سرشناس در اینترنت می‌پراکنَد؛ مثلاً  زیر متن می‌نویسد «نیچه، شاملو، سپهری، فروید، چخوف» تا دست‌به‌دست بگردد. این دست‌به‌دست چرخیدن متن، فرد را به‌هدفش می‌رساند و لذت می‌برد و به‌قول شاملو «فرزانه در خیال خود» می‌شود و در خیالاتش به این نتیجه می‌رسد که «من از شاعران و نویسندگان بزرگ چیزی کم ندارم، فقط پرآوازه نیستم!»‌♦️ مردم نیز وقتی نام فرد سرشناس را زیر متنی می‌بینند، بیشتر به آن متن واکنش نشان می‌دهند و حرف دهان‌پرکنی می‌دانندش و هیجان‌زده می‌شوند و برای یکدیگر می‌فرستندش.‌🔹خلاصه اینکه:«برساخته‌نویسی» يعنى سخن خودت را به نام ديگرى بپراکنی تا دیگران بخوانندش. ‌♦️ راهکار چیست؟اگر از متنی خوشمان آمد که بی‌شناسنامۀ پژوهشی باشد، باید نام فرد نامدار را از زیر پیام کنار بگذاریم و بدون نام برای دیگران بفرستیم تا هم فرد برساخته‌نویس به هدفش نرسد هم ما پژوهشگرپسندانه رفتار کنیم؛ پس ازاین‌دید، هر متنِ بدون منبع پژوهشی، جعلی است! مگر اینکه خلافش ثابت شود. ✅ چگونه؟✅ ‌این‌گونه:♦️ اگر متنی به این شیوه ارجاع داده بود، می‌توان پذیرفتش: نام و نام خانوادگی، سال چاپ، نام اثر، نام مترجم یا تصحیح‌گر [اگر داشته باشد]، نام شهر: نام انتشارات و شمارۀ صفحه.نمونه:  یوال نوح‌ هراری، ۱۳۹۵ش، انسان خردمند؛ تاریخ مختصر بشر، چ۱۲، برگردان نیک گرگین، تهران: نشر نو، ص۸۵.مسعود هوشیار۵تیر۱۳۹۹شبکهٔ متن‌پژوهی‏https://t.me/matnpazhohi♦️نشانی اینستاگرام👇🏻‏https://www.instagram.com/invites/contact/?i=8ark11eewyn4&utm_content=tdjq7