🔴 جشن تیرگان در تیرماه نیست !!!جشن‌ ها و آئین‌ های مردم مازندران بسیار است مانند بیست و شش عید ما، جشن خرمن، آئین‌های مربوط به تولد و عروسی ها، چله شو و... که این جشن‌ها بسیار متنوع و گسترده هستند. جشن تیرما سیزده شو (جشن تیرگان) یکی از مهم ترین و گسترده ترین جشن مازندرانی ها به حساب می آید که هر ساله در شب سیزدهم تیرما از تقویم تبری(یازدهم آبان شمسی) توسط اهالی هر منطقه و روستا برگزار می شده است.در مورد خاستگاه جشن تیرگان چند نگاه وجود دارد. یکی پاسداشت «حماسهء آرش کمانگیر (پهلوان ایرانی) در تعیین مرز ایران و توران» (نگاه تاریخی) و دیگری «مبارزه با کم آبی، خشک سالی و باران خواهی» است (نگاه اسطوره ای). یکی از آئین ‌های برگرفته از جشن بزرگ تیرگان، همین تیرما سیزده شو است که عناصر مشترک زیادی با جشن تیرگان دارد و برخی صاحب نظران، تیرما سیزده را همان جشن تیرگان می دانند. این جشن تا چند دهة پیش در شهرها و روستاهای مازندران پاس داشته می ‌شد، اما اکنون بخش کوچکی از آن باقی ‌مانده که بیشتر مربوط به خوردنی‌ هاست و نمایش ‌های آیینی آن حتی در نقاط کوهستانی نیز اجرا نمی‌ شود.ابوریحان بیرونی در کتاب آثار الباقیه عن قرون الخالیه راجع به جشن تیرگان چنین می گوید: «هنگامی که افراسیاب پادشاه توران بر لشگر ایرانیان غلبه می کند، منوچهر (پادشاه ایران) به جنگل های مازندران پناه می برد، افراسیاب لشکر منوچهر را محاصره می کند و منوچهر به ناچار پیکی به نزد افراسیاب فرستاده و از او می خواهد که از کشور ایران به اندازه پرتاب یک تیر واگذارد و باقی را بگیرد، افراسیاب با کمال میل این پیشنهاد را می پذیرد.منوچهر فکر می کند که چه کسی را برای پرتاب تیر انتخاب کند تا اینکه یکی از امشاسپندان به نام  اسفندارمذ پیش منوچهر آمده و آرش را که مردی خدا پرست و دیندار بود و در یکی از غارهای کوه البرز مشغول عبادت بود نامزد این کار می کند، چنانکه در اوستا آمده است، " آرش را حاضر می کنند و منوچهر تیر و کمان را به او داده و می گوید تو باید به فرمان خداوند این تیر را پرتاب کنی و کشور ما را از چنگال اهریمن (لشگر افراسیاب) رها سازی".آرش برهنه می شود و به بالای بلند ترین نقطه کوه رویان می رود و خطاب به مردم می گوید: ای مردم تن من را ببینید که سالم است و در آن هیچ زخم و جراحتی وجود ندارد، اما بدانید که هنگامی که من این تیر را رها کنم تکه تکه خواهم شد و خود را فدای شما خواهم کرد. آرش کمان را می گیرد و با تمام نیرو آن را می کشد به گونه ای که تمام رگ های بدنش بیرون می زنند و پاره پاره می شوند، او تیر را رها می کند و خداوند به باد فرمان می دهد که تیرش را از کوه رویان بردارد و به شهر فرغانه (شهری در خاور افغانستان کنونی که فاصله آن تا جای پرتاب تیر هزار فرسنگ بود) ببرد. تیر پس از چند روز حرکت در این شهر به درخت گردویی برخورد می کند و این درخت گردو مرز بین ایران و توران می شود، افراسیاب ناگزیر لشکر خود را از ایران بیرون می برد و ایرانیان آزاد می شوند.»✳️مازندرانی ها دوباره فعال شده،به مازندرانی ها بپیوندید:@Mazandarania