یواس‌ای تودی: «خیبرشکن» معادله دفاع از پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه را دشوارتر کرده استروزنامه «یو

یواس‌ای تودی: «خیبرشکن» معادله دفاع از پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه را دشوارتر کرده استروزنامه «یواس‌ای تودی» (USA Today) در گزارشی مفصل به موشک بالستیک «خیبرشکن» ایران پرداخته و می‌نویسد ظهور نسل تازه موشک‌های ایرانی، از جمله خیبرشکن، پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه را در برابر حملات موشکی آسیب‌پذیرتر کرده و هزینه دفاع از آنها را به‌شدت افزایش داده است. این گزارش با استفاده از ارزیابی مقام‌های سابق نظامی و اطلاعاتی آمریکا و کارشناسان تسلیحاتی، خیبرشکن را نمونه‌ای از تغییراتی می‌داند که طی سال‌های اخیر در زرادخانه موشکی ایران رخ داده است.خیبرشکن یک موشک بالستیک میان‌برد با سوخت جامد است. اهمیت سوخت جامد در این است که برخلاف بسیاری از موشک‌های قدیمی‌تر با سوخت مایع، برای پرتاب به عملیات سوخت‌گیری نسبتاً طولانی نیاز ندارد. این موضوع زمان آماده‌سازی برای شلیک را کاهش می‌دهد و در صورت استفاده از پرتابگرهای متحرک، پیدا کردن و نابود کردن موشک پیش از پرتاب را برای دشمن دشوارتر می‌کند.اما مسئله مهم‌تر برای سامانه‌های دفاع موشکی، رفتار خیبرشکن در مسیر رسیدن به هدف است. روزنامه «وال‌استریت ژورنال» (Wall Street Journal) پیشتر به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داده بود که ایران در عملیات واقعی از تغییر مسیر، سرعت و مانور برای دشوارتر کردن رهگیری این موشک استفاده کرده است. به گفته این مقام‌ها، آمریکا و متحدانش توانسته‌اند شمار زیادی از موشک‌های شلیک‌شده را رهگیری کنند، اما برخی نیز از شبکه دفاعی عبور کرده‌اند.این مسئله یک چالش بزرگ‌تر را برای آمریکا آشکار می‌کند. واشنگتن طی دهه‌ها حضور نظامی در خاورمیانه، بخش بزرگی از نیروها، جنگنده‌ها، انبارهای تسلیحاتی و تجهیزات پشتیبانی خود را در تعداد محدودی پایگاه بزرگ و ثابت مستقر کرده است. محل این پایگاه‌ها مشخص است و ایران نیز سال‌هاست برای هدف قرار دادن آنها روی افزایش برد، دقت و بقاپذیری موشک‌های خود سرمایه‌گذاری کرده است.در نتیجه، سؤال فقط این نیست که آیا سامانه‌هایی مانند «پاتریوت» (Patriot) و «تاد» (THAAD) می‌توانند یک خیبرشکن را ساقط کنند. مسئله تعداد موشک‌ها، تعداد رهگیرهای موجود و هزینه ادامه این رقابت در یک جنگ طولانی است. موشک‌های رهگیر پیشرفته آمریکا هر کدام می‌توانند میلیون‌ها دلار هزینه داشته باشند و برای افزایش احتمال موفقیت نیز ممکن است بیش از یک رهگیر علیه یک هدف شلیک شود.این عدم تقارن هزینه‌ای به یکی از مسائل مهم جنگ موشکی تبدیل شده است: حتی اگر درصد بالایی از موشک‌های مهاجم رهگیری شوند، طرف مدافع باید ذخیره کافی از رهگیرهای گران‌قیمت داشته باشد و بتواند آنها را با سرعت لازم جایگزین کند. بنابراین توان ادامه دفاع در هفته‌ها و ماه‌های بعد می‌تواند به اندازه نرخ موفقیت یک سامانه در یک شب خاص اهمیت داشته باشد.در عین حال، این گزارش‌ها به معنای «غیرقابل رهگیری بودن» خیبرشکن نیست. آمریکا و متحدانش توانسته‌اند بسیاری از موشک‌های ایران را رهگیری کنند و نتیجه هر حمله نیز به تعداد و نوع موشک‌های شلیک‌شده، مسیر آنها، سامانه‌های دفاعی مستقر و نحوه هماهنگی شبکه دفاع هوایی بستگی دارد. نکته اصلی تحلیل این است که ایران تلاش کرده هزینه و پیچیدگی دفاع را افزایش دهد، نه اینکه سامانه‌ای ساخته باشد که هیچ دفاعی در برابر آن وجود ندارد.به این ترتیب، اهمیت خیبرشکن فراتر از مشخصات فنی یک موشک است. بحث اصلی برای برنامه‌ریزان نظامی آمریکا این است که آیا شبکه‌ای از پایگاه‌های بزرگ و ثابت که برای چند دهه ستون حضور نظامی واشنگتن در منطقه بوده، در عصر موشک‌های متحرک، دقیق‌تر و مانورپذیر ایران همچنان می‌تواند با همان هزینه و الگوی گذشته دفاع شود یا نه.منابع: «یواس‌ای تودی» و «وال‌استریت ژورنال»✅ @mellimazzhabi