وقتی راهِ بازگشت بسته است✍️ مهدی عربشاهیبازگشت محسن نامجو به ایران بحث‌های زیادی راه انداخته؛ از نسب

وقتی راهِ بازگشت بسته است✍️ مهدی عربشاهیبازگشت محسن نامجو به ایران بحث‌های زیادی راه انداخته؛ از نسبت این تصمیم با مواضع سیاسی اخیرش گرفته تا مسائل دیگری که درباره‌اش مطرح بوده. قصد من این نیست که اینجا درباره‌ی تصمیم او ارزش‌داوری کنم.اما به بهانه‌ی این اتفاق، می‌خواهم از تجربه‌ای بگویم که فکر می‌کنم برای کسی که آن را زندگی نکرده، به‌سادگی قابل فهم نیست: مهاجرت وقتی با تصور «ناممکن بودن بازگشت» همراه می‌شود.فرق بزرگی هست میان کسی که ده یا بیست سال به ایران برنگشته، اما می‌داند هر وقت بخواهد می‌تواند برگردد، و کسی که امکان بازگشت را برای خودش عملاً مسدود می‌بیند. مسئله فقط دلتنگی نیست. مسئله این است که یک امکان بنیادی از زندگی آدم حذف می‌شود؛ اینکه بتوانی انتخاب کنی برگردی، حتی اگر هیچ‌وقت این انتخاب را نکنی.وقتی این امکان برای سال‌ها از آدم گرفته می‌شود، فقط رابطه‌اش با وطن عوض نمی‌شود. رابطه‌اش با گذشته، خانواده، خاطره، آینده و حتی با خودش تغییر می‌کند.آدم کم‌کم یاد می‌گیرد با یک فقدان دائمی زندگی کند؛ با این آگاهی که اگر پدر یا مادرش بیمار شوند، اگر عزیزی را از دست بدهد، اگر چیزی در زندگی‌اش فروبپاشد یا حتی اگر فقط یک روز شدیداً دلش بخواهد خیابان‌های آشنای شهرش را ببیند، ممکن است نتواند برگردد. همین «نتوانستن»، حتی وقتی هر روز به آن فکر نمی‌کنی، جایی در پس‌زمینه‌ی ذهن باقی می‌ماند.این وضعیت می‌تواند آدم را سخت‌تر کند یا شکننده‌تر. می‌تواند حساسیت‌هایی را در او تشدید کند یا برعکس، برای دوام آوردن بخشی از احساساتش را بی‌حس کند. ممکن است آدم بیش از گذشته به خاطره‌ها بچسبد، یا برای اینکه کمتر آسیب ببیند، از گذشته‌اش فاصله بگیرد. ممکن است وطن را در ذهنش زیباتر از آنچه بوده بسازد، یا برای تحمل دوری، مدام خودش را قانع کند که دیگر هیچ تعلقی به آن ندارد.حتی تصمیم‌های آدم هم ممکن است عوض شوند. خط قرمزهایی که زمانی قطعی به نظر می‌رسیدند، شاید بعد از سال‌ها معنای دیگری پیدا کنند. بعضی سازش‌ها ممکن است قابل تصور شوند و بعضی چیزهایی که زمانی اهمیت زیادی داشتند، کم‌اهمیت شوند. آدم ممکن است به جاهایی برسد که نسخه‌ی ده یا پانزده سال قبل خودش اگر او را می‌دید، باور نمی‌کرد این همان آدم است.این تغییرها الزاماً نه فضیلت‌اند و نه ضعف. نه همه مثبت‌اند و نه همه منفی. اما واقعی‌اند.برای همین گاهی از بیرون به تصمیم کسی نگاه می‌کنیم و فقط لحظه‌ی آخر را می‌بینیم؛ بی‌آنکه بدانیم سال‌ها «دوری و نداشتن امکان بازگشت» چه تغییراتی در او ایجاد کرده است.فهمیدن این تجربه البته به معنای توجیه هر تصمیمی نیست. فقط یادآوری این است که میان «برنگشتن» و «نتوانستنِ برگشتن» فاصله‌ی بسیار بزرگی وجود دارد.#مهاجرت #تبعید #بازگشت #نامجو@bayandigar✅@mellimazzhabi