ما انتخاب کرده‌ایم که راهی را برویم که خدا دوست دارد. این مسیری است که ممکن است شصت-‌هفتاد سال طول ب

ما انتخاب کرده‌ایم که راهی را برویم که خدا دوست دارد. این مسیری است که ممکن است شصت-‌هفتاد سال طول بکشد و هر لحظه ممکن است موانعی پیش بیاید. آیا هیچ راهی وجود دارد که از این موانع کاسته شود؟ بله! کار اختیاری دیگری به انسان پیشنهاد کرده‌اند که اگر انسان آن را انجام دهد، از این موانع کاسته می‌شود. آن کار اختیاری دعا و درخواست از خداست. خداوند به خاطر رحمتی که نسبت به بندگان دارد، غیر از این‌که به او قدرت انتخاب صحیح داده است، کمکی هم برای او قرار داده و گفته است اگر از من نیز بخواهید کمکتان می‌کنم. این دعاهایی که این همه به ما درباره آن‌ها تأکید شده است، وسیله‌ای برای استفاده از این کمک‌ الهی است.وقتی انسان دعا می‌خواند، توجه پیدا می‌کند که چنین خوبی‌هایی هست. ما انسان‌ها در بسیاری از اوقات اصلا یادمان نیست که چه خوبی‌هایی در این عالم وجود دارد. خواندن این دعاها دست‌کم این فایده را دارد که به یاد انسان بیاید که چنین چیزهایی وجود دارد. وقتی به یادش آمد شاید انگیزه پیدا کند، ولی تنها به این اکتفا نمی‌شود. این برای خواندن دعاست و «ادعونی» غیر از «قرائة الدعا» است. برای مثال وقتی ما در هنگام تلاوت قرآن می‌گوییم: رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً،[4] قصد انشاء نمی‌کنیم؛ این قرائة القرآن است. اما یک وقت ما این دعا را از قرآن یاد می‌گیریم و با خواندن آن قصد انشاء می‌‌کنیم و آن را از خدا می‌خواهیم. این دعا کردن است و دعا خواندن نیست. البته همان خواندن نیز فواید بسیاری دارد؛ حتی اگر انسان اصلا معنی آن را هم نفهمد و این کار را به خاطر این انجام دهد که ائمه فرموده‌اند، فضلیت است؛ از این‌جا شروع می‌شود. سپس انسان توجه پیدا می‌کند که چه خوبی‌هایی وجود دارد. با دیدن چنین واژه‌هایی به یادش می‌آید که چنین خوبی‌هایی هست؛ سپس اگر فرصت کرد می‌اندیشد که در بین خوبی‌ها کدام را انتخاب ‌کند و در هنگام تزاحم کدام بهتر و سازگارتر است؛ تا برسد به جایی که قصد انشاء کند و خود آن را از خدا بخواهد.خواستنی که با انشاء اظهار می‌شود نیز مراتب دارد. ما همیشه دعا می‌کنیم و از خدا می‌خواهیم که خیر دنیا و آخرت را به ما بدهد. روشن است که دروغ نمی‌گوییم و با خدا نیز شوخی نمی‌کنیم، اما در این خواستن خیلی جدی نیستیم. احتمال می‌دهیم که یک‌درهزار مستجاب شود، می‌گوییم شد شد، نشد نشد؛ دعا می‌کنیم ببینیم چه می‌شود. اما گاهی این مراتب بالاتر می‌رود و تا آن جا می‌رسد که به نظر می‌رسد انسان در زندگی‌اش هیچ خواسته‌ای جز این خواسته را ندارد. این مراتب به معرفت ما بستگی دارد. قدر متیقن ائمه اطهار سلام‌الله‌علیهم‌اجمعین حالاتی داشته‌اند که در آن حال هیچ توجهی به غیر خدا نداشته‌اند؛ حتی هنگامی‌که اشک از چشمان‌شان جاری بود و می‌لرزیدند، همین را چون خدا دوست دارد، می‌خواستند؛ زیرا خداوند دوست دارد که بنده‌اش ضعف خودش را درک کند و نمایش دهد. یعنی فقط خداست و عشق به او؛ چیز دیگری نیست.اجابت حتمی دعای جدیاین یک نوع خواستن است، آن هم یک نوع. شاید بتوان گفت بسیار بعید است که بنده‌ای قصد جدی داشته باشد و چیزی را از خدا بخواهد و خدا به او بگوید: برو نمی‌دهم! ما هکذا الظن بک! او کسی است که می‌گوید: ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ، بعد هم می‌گوید: إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ.[5] چنین کسی چگونه وقتی انسان تمام توجه‌اش را به او معطوف کند و فقط چیز خاصی را مورد توجه قرار دهد و از او بخواهد، به او می‌گوید: به تو نمی‌دهم؟! چنین چیزی امکان ندارد.#شرح‌دعای‌مکارم‌الاخلاقجلسه دهم۱۳۹۷/۰۹/۲۱۴ ربیع‌الثانی ۱۴۴۰