در مواردی که انسان احراز کند که تغافل و گذشت، موجب جری شدن ظالم و ظلم بیشتر او می‌شود، مقابله به مثل رجحان دارد. در این‌جا قصاص و مقابله به مثل بهتر از گذشت است و شاید این کار موجب جلوگیری از تجری و تکرار گناه او شود و نوعی نهی از منکر به شمار رود، افزون بر این‌که از نظر حقوقی حق چنین کاری را دارد و کسی انسان را برای این قصاص مواخذه نمی‌کند.نتیجه این‌که درباره عکس‌العمل مطلوب در مقابل ظلم حالات مختلفی وجود دارد و با وجود جواز مقابله به مثل این کار در همه جا رجحان ندارد. به عبارت دیگر اگرچه قصاص به عنوان اولی جایز است، اما گاهی عناوین ثانویه عارض می‌شود. گاهی قصاص، نهی از منکر می‌شود و رجحان پیدا می‌کند و حتی شبیه واجب می‌شود، و گاهی گذشت باعث هدایت طر ف مقابل می‌شود؛ در این صورت گذشت رجحان پیدا می‌کند. گاهی این گذشت باعث می‌شود که این ظالم متنبه شود، خجالت بکشد و وسیله اصلاح او می‌شود. حتی گاهی این گذشت باعث اصلاح او نمی‌شود، اما از آن‌جا که شما با گذشت، با نفس خودتان مبارزه کرده‌اید، برای شما یک جهاد به شمار می‌رود.#شرح‌دعای‌مکارم‌الاخلاق جلسه یازدهم ۱۳۹۷/۰۹/۲۸ یازدهم ربیع‌الثانی ۱۴۴۰