#سلام بر عقل و عقلانیتجلوه‌های عقلجلوه چهاردهم:شورا؛ تجلی و نمادِ عقلِ جمعی در عرصه‌ی سیاست🌿آنچه مط

#سلام بر عقل و عقلانیتجلوه‌های عقلجلوه چهاردهم:شورا؛ تجلی و نمادِ عقلِ جمعی در عرصه‌ی سیاست🌿آنچه مطالعه می کنید تبیینِ ساختاریِ خرد جمعی در کالبدِ «نهاد شورا» است. این متن نشان می‌دهد که چگونه یک مفهومِ اخلاقی (مشورت)، به یک ضرورتِ حقوقی و سیاسی برای مهارِ خطا و استبداد تبدیل می‌شود.«شورا» در اندیشه‌ی اسلامی، فراتر از یک توصیه اخلاقی، راهبردی عقلانی برای حکمرانی است. این مسئله را می‌توان از سه منظرِ بنیادی تحلیل کرد:۱. منظر فلسفی: شورا به مثابه‌ی «تجمیع و هم‌افزایی عقول»:🔸در فلسفه سیاسی، شورا فرآیندِ خروج از حصارِ «عقلِ منفرد» برای دستیابی به «عقلِ کل» است. وقتی تجربیات و زوایای دیدِ مختلف در یک نقطه تلاقی می‌کنند، برآیندِ آن‌ها فراتر از توان فکری تک‌تک اعضا خواهد بود.➖ ابونصر فارابی در کتاب آراء اهل المدینة الفاضلة معتقد است کمالِ جامعه در سایه‌ی «تعاون عقول» (همکاری خردها) شکل می‌گیرد. او شورا را ابزاری برای عبور از تصمیمات مبتنی بر شهوت و هیجان (عقل هیولایی) و نیل به عقلانیتِ ناب می‌داند.۱۲. منظر کلامی و تفسیری: شورا به مثابه‌ی «مکانیسم کشف حقیقت»:🔹در اندیشه‌ی وحیانی، شورا ابزاری است که خداوند برای «کشفِ مصلحت» در اختیار انسان قرار داده است. شورا نمادی از عقلِ جمعیِ هدایت‌یافته است که از خطایِ دیدِ فردی مصون می‌ماند.➖ علامه طباطبایی در تفسیر المیزان ذیل آیه «وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ» تأکید می‌کنند که دستورِ قرآن به مشورت، برای آن است که «صواب» و «حق» در میانِ تضاربِ آراء بهتر آشکار شود. از نظر ایشان، شورا فرآیندِ عینیِ تبدیلِ ظرفیت‌های فکریِ جمع به «حقیقتِ کاربردی» است.۲۳. منظر حقوقی و سیاسی: شورا به مثابه‌ی «ضامنِ عقلانیتِ قدرت»:🔸شورا تضمین می‌کند که قدرت نه در دست یک «اراده‌ی شخصی» (که مستعد استبداد است)، بلکه در کنترل یک «ساختار عقلانی» باشد.➖ میرزا حسین نائینی در کتاب تنبیه الامة و تنزیه الملة با تفکیک میان «حکومت تملیکی» (استبدادی) و «حکومت ولایتی» (قانونی)، شورا را ابزارِ اصلیِ محدود کردنِ خطا و مهارِ قدرت می‌داند. در نظام شورایی، مصلحتِ عمومی جایگزینِ میلِ شخصیِ حاکم می‌شود و این دقیقاً همان کارکردِ «عقل جمعی» در ساحتِ قدرت است.۳ 💠خلاصه و جمع‌بندی:شوراها، عالی‌ترین نمادِ عقلِ جمعی در سیاست هستند. اگر از منظر فارابی، کمال جامعه در هم‌افزایی عقول است و از دیدگاه علامه طباطبایی، شورا ابزارِ کشف مصلحت است، پس شورا همان فرآیندی است که در آن «عقل منفرد» جای خود را به «عقل جمعی» می‌دهد تا از خطای استبدادی جلوگیری شود. همان‌گونه که نائینی تأکید دارد، شورا ضامنِ این معناست که تصمیمات جامعه، نه از تک‌دستوریِ یک اراده، بلکه از تعاملِ خردمندانه‌ی آراء برخیزد.🌟و جمله نهایی:«شورا، تالارِ آیینه‌ای است که در آن، تک‌چراغ‌هایِ عقلِ فردی با هم تلاقی کرده و خورشیدِ مصلحتِ جمعی را پدید می‌آورند.»◀️ منابع و ارجاعات:۱.فارابی، ابونصر،آراء اهل المدینة الفاضلة، فصل ۲۶ (در نیاز انسان به اجتماع و تعاون).۲.طباطبایی، سید محمدحسین،تفسیر المیزان، ج ۴، ذیل آیه ۱۵۹ آل‌عمران. (تبیین فلسفه قرآنی شورا).۳.نائینی، محمدحسین،تنبیه الامة و تنزیه الملة، فصل دوم، صص ۴۸-۵۴. (تبیین نقش شورا در کنترل قدرت).#گرگان #موسسه_فرهنگی_میردامادتلگرام l واتس اپ l ایتا l اینستاگرام l بله l سروش l  آپارات l روبیکا l توئیتر |یوتیوب l سایت┗━━━🍃🌺🍃━━━┛