برهان خلف در دادگاه یک معلم ریاضیجلسه چهارم از هشت جلسه؛ ترک فعل در هدایت قطار آموزش[نور صحنه این‌با

برهان خلف در دادگاه یک معلم ریاضیجلسه چهارم از هشت جلسه؛ ترک فعل در هدایت قطار آموزش[نور صحنه این‌بار به شدت سرد و استودیویی است. برخلاف جلسات قبل، فضای دادگاه کمی متشنج به نظر می‌رسد. شاکیان با حالتی طلبکارانه تجمع کرده‌اند. صدای چکش قاضی این‌بار محکم‌تر و سه‌بار متوالی در دادگاه فرو می‌ریزد.]قاضی: «چهارمین جلسه دادگاه کلاسه ۱۴۰۵/الف را رسمیت می‌دهم. متهم: دکاد؛ معلم ریاضی. شاکی: بازرس ارشد نظارت بر عملکرد آموزشگران. بند چهارم کیفرخواست: ترک فعل عامدانه در امر تدریس، اهمال‌کاری، رها کردن کلاس درس و سلب مسئولیت حاکمیتی معلم از خود. مدعی‌العموم، کیفرخواست را تبیین کنید.»مدعی‌العموم [با لحنی هجومی و حق‌به‌جانب]: «با کسب اجازه. آقای قاضی! ما در جلسات گذشته با تساهل از کنار بدعت‌های متهم گذشتیم، اما امروز پرده از یک تن‌پروری و فرار از مسئولیت آشکار برمی‌داریم. قانون آموزش صراحت دارد معلم موظف است تمام‌وقت پای تخته بایستد، گچ بخورد، فرمول بنویسد و لوکوموتیو یادگیری را با قدرت خود به جلو براند.اما طبق گزارش بازرسان، این متهم در کلاس‌هایش عملاً کاری انجام نمی‌دهد! او فرمان لوکوموتیو را به دست شاگردان بی‌تجربه می‌سپارد و خودش در گوشه‌ای می‌نشیند و تماشا می‌کند! این چه نوع معلمی است؟ این ترک فعل صریح و دریافت دستمزد در قبال رها کردن قطار آموزش در پرتگاه است!»شاکی [با عصبانیت پشت تریبون می‌رود]: «جناب قاضی! من خودم سر کلاس ایشان بودم. هیچ نظم حکمفرمایانه و تدریس یک‌سویه‌ای وجود نداشت. دانش‌آموزان خودشان لیدر بودند و خودشان مسیر را تعیین می‌کردند. وقتی از متهم پرسیدیم چرا خودت فرمان قطار را نمی‌گیری و درس نمی‌دهی؟ با خونسردی پاسخ داد: «من لوکوموتیوران نیستم، من سوزنبانم!» آقای قاضی، این فرار از مسئولیت معلمی با استعاره‌های شاعرانه است! قطار بدون راننده، سقوط خواهد کرد.»قاضی [با لحنی جدی و سنگین رو به متهم]: «متهم دکاد، این اتهام دیگر مربوط به فلسفه علم نیست؛ این یک جرم انضباطی و کاری است. شما متهمید که صندلی رهبری کلاس را رها کرده و فرآیند یادگیری را به حال خود واگذار کرده‌اید. دادگاه مایل است توضیحات شما را برای تنویر افکار عمومی بشنود.»معلم [آرام از جای خود برمی‌خیزد. پیراهن راه‌راه زندانی‌اش را صاف می‌کند، عینک را از چشم برمی‌دارد، مستقیماً به چشم‌های قاضی نگاه می‌کند و با لحنی عمیق، محکم و بدون ذره‌ای تردید می‌گوید]: «آقای قاضی، مدعی‌العموم محترم و ناظرانی که اِشراف معلم را تنها در میزان عرق ریختن و بلند بودن صدایش پای تخته می‌بینید!من این اتهام ترک فعل را هم با افتخار می‌پذیرم، اما با یک تصحیح بزرگ در صورت‌ مسئله: آنچه شما ترک فعل می‌نامید، غایت فعل معلمی‌ست.بله، من فرمان لوکوموتیو آموزش را به دست خود بچه‌ها می‌دهم. چرا که سیستم لوکوموتیورانی شما، سال‌هاست مسافرانش را به افرادی منفعل، صامت و صندلی‌نشین تبدیل کرده که فقط به پشت سر راننده نگاه می‌کنند و هیچ‌کدامشان بلد نیستند راه را پیدا کنند. شما می‌خواهید معلم تمام مسئولیت حرکت، سرعت و مقصد را به دوش بکشد تا بچه‌ها همواره نیازمند یک راننده باقی بمانند.اما من یک سوزنبانم. کار سوزنبان، نشستن پشت فرمان نیست؛ کار او بسیار سخت‌تر، حیاتی‌تر و پنهان‌تر است. سوزنبان ریل‌ها را می‌چیند، مسیرهای خلاقیت را باز می‌کند و فضا را برای تجربه، شکست، برخورد و کار تیمی آماده می‌سازد. من کلاس را رها نکرده‌ام؛ من ریل‌ها را طوری طراحی کرده‌ام که قطار ذهن بچه‌ها، با سوخت انگیزه‌ و استدلال خودشان به حرکت درآید.جناب قاضی! صورت‌ مسئله این است: آیا ما می‌خواهیم واگن‌هایی وابسته تربیت کنیم که بدون لوکوموتیو معلم یک قدم هم راه نروند، یا می‌خواهیم به بچه‌ها جرأت رانندگی، کشف مسیر و سوزنبانی ذهنشان را اعطا کنیم؟من برگه تفهیم اتهام چهارم را هم با ایمان کامل به ریل‌هایی که چیده‌ام امضا می‌کنم. اما، گیریم من سوزنبان متهم این دادگاه باشم؛ با قطارهای خودپو، خلاق و پرسرعتی که از این پس هیچ لوکوموتیورانی نمی‌تواند متوقف‌شان کند، چه خواهید کرد؟»[معلم با صلابت می‌نشیند. سکوت محض دادگاه را فرا می‌گیرد. حتی شاکیان هم در سکوت به میز قاضی خیره شده‌اند. قاضی چکش را آرام و خشک فرود می‌آورد و اعلام تنفس می‌کند.]مجید میرزاوزیریتابستان ۰۵@mirzavaziribooks