دشمن درونیپیشوند دُش به معنای بد و زشت، که آن را در کلمات دشمن و دشنام بیشتر دیده‌ایم، ظاهراً شبیه ع

دشمن درونیپیشوند دُش به معنای بد و زشت، که آن را در کلمات دشمن و دشنام بیشتر دیده‌ایم، ظاهراً شبیه علامت نقیض در منطق است؛ مثلاً دشمن کسی است که بدِ من را می‌خواهد و دشنام عبارتی است که نام را زشت می‌گرداند. از این‌رو شاید بتوان دشمن درونی را نوعی پارادکس دانست: من ممکن است کاری کنم که خود، دشمن خود گردم. اخیراً وابستگی به ابزارهای هوش مصنوعی چنان شیوع یافته که حتی در گزارش‌های رسمی مراکز دولتی و علمی نیز رد پای آن را می‌توان به وضوح مشاهده کرد. حتی می‌توان حدس زد که برای تولید فلان بیانیه علمی یک کنفرانس یا گزارش یک مرکز دولتی، از کدام ابزار هوش مصنوعی استفاده شده است. همین چند روز قبل، در کلاس درس المپیاد، یکی از دانش‌آموزان از من پرسید: آیا می‌توانم با کمک هوش مصنوعی سؤالات المپیاد را حل کنم تا برای مسابقه آماده شوم و آیا استفاده از هوش مصنوعی در خود مسابقه مجاز است؟پاسخ من این بود: مثل این است که بپرسی آیا در مسابقه دو می‌توانم کفش مجلسی پاشنه‌دار بپوشم؟ منعی ندارد ولی خودت این کار را نخواهی کرد چون می‌دانی موجب شکست تو خواهد شد. این مشکل صرفاً درباره‌ یک دانش‌آموز یا یک آزمون نیست؛ هر مجموعه‌ای ممکن است هنگامی که ابزار تشخیص و خرد خود را کنار بگذارد، دشمن خود شود.چندی پیش در سؤالات یک آزمون رسمی دیدم گزینه‌های الف، ب، ج، د و F وجود دارد! (دقت کنید گزینه پنجم F بود نه یک حرف الفبا)وقتی پیگیر جریان شدم گفتند ما امسال از افراد غیرمتخصص خواسته‌ایم که سؤالات را طرح کنند و چون اطمینان نداشتیم که ابزارهای استفاده شده درست عمل کرده‌اند یا نه و این نگرانی وجود داشت که ممکن است در بین ۴ گزینه، پاسخ درست وجود نداشته باشد یا ۲ پاسخ درست داشته باشیم، بنابراین تصمیم گرفتیم یک گزینه F (به نشانه غلط) هم اضافه کنیم. این موارد نشان می‌دهد که گویی ما دچار انهدام درونی شده‌ایم و وضعیت چنان مهمل شده که حتی به عنوان نمونه‌ای از پارادکس در یک درس منطق نیز نمی‌توان از چنین مثال‌هایی بهره گرفت. دلیل این امر بسیار ساده است: وقتی اهل خرد کنار گذاشته می‌شوند، دیگر نیازی به دشمن بیرونی نیست؛ دشمن درونی پیش‌تر کار خود را کرده است. مجید میرزاوزیری یک‌شنبه ۲۸ تیر ۰۵@mirzavaziribooks