چگونگی افول و صعود سالک الی الله در سیر و سلوک✍ سالک الی الله که مراحلی را در سیروسلوک طی کرده است، آیا ممکن است که حالات عرفانی‌اش رو به افول نهد؟حضرت آیة الله العظمی مبشــرکاشانی:بله. همانطور که سالک الی الله می‌تواند سیر تکاملی و صعودی داشته باشد، ممکن است سیر افولی بپیماید و از قلۀ تکاملی خود سقوط کند. قبل از انقلاب، یکی از بزرگان علم و معرفت جهت ادامه تحصیل به قم آمد و حقیر از او استفاده‌های علمی داشتم. سؤالات علمی من را پاسخ می‌داد و انصافاً خوب درس خوانده بود. علی ایّ حالٍ قبل از درس آیت‌الله خوانساری، با هم نشسته بودیم. به او گفتم: «چرا ناراحت هستی؟» با تبسم گفتم: «من که خندان و متبسم هستم. برخورد غم‌انگیزی نداشتم. اظهار ناراحتی هم نکردم. پس از چه جهت می‌گوئی که من ناراحت هستم؟» گفت: «قلب تو، آکنده از غم و اندوه است؛ ولی تبسم بر لب داری. ظاهرت، خلاف باطنت می‌باشد». گفت: «این کلی‌گویی‌ها، آسان است و ممکن است حرف تو، مطابق با واقع باشد. اگر بتوانی بگویی غم و اندوه درون من، از چه جهت است، می‌فهمم که چیزهایی را درک کرده‌اید». گفتم: «شما سال‌ها در سیر و سلوک معنوی بودید و ترقیات معنوی داشته‌اید، چیزهایی را می‌دیدید و می‌شنیدید؛ ولی الان این حالات را ندارید و غصه می‌خورید، به حال گذشتۀ خود فکر می‌کنید و این باعث ناراحتی درونی شما شده است».با شنیدن جملات حقیر، با صدای بلند گفت: «الله اکبر، عین واقع را گفتی آری! در گذشته ریاضات شرعیه داشتم و به مراحلی رسیدم و برایم مکاشفاتی روی داد که حالا ندارم. از این جهت ناراحت هستم». گفتم: «مثلاً چه چیزهایی می‌دیدی»؟ گفت: «یکی از مکاشفات من این بود که دیدم از آسمان به طرف زمین، یک ترازو، مثل ترازوهایی که در قدیم مرسوم بود، آویزان است. ترازو و میزانی که آرم آن در دادگستری‌ها، مرسوم می‌باشد. این ترازو خیلی بزرگ بود در یک طرف و کفۀ ترازو، فقهای قبل از انقلاب نشسته بودند و در طرف دیگر مرحوم آیت‌الله سید احمد خوانساری (که اکنون در جوار مرحوم علامه طباطبائی درحرم مطهر حضرت معصومه(س)مدفون است) می‌باشد، در عالم کشف به من فهمانیدند که از جهت تقوی و ورع، آیت‌الله حاج سید احمد خوانساری معادل یا کمی سنگین‌تر از فقهای عصر خود می‌باشد و لذا یقین دارم او أورع و أزهد و أتقی از دیگران می‌باشد.»و نیز گفت: «یکی از مکاشفات دیگر من این بود که یک روز که در درس آیت‌الله شیخ ابوالفضل خوانساری شرکت کردم دیدم: ابن جنید و ابن‌ادریس که دو تن از فقهای متقدمین می‌باشند با لباسی ساده، لکن کمی غبار بر سر و صورت آنها نشسته بود؛ آمدند تا در درس آیت‌الله شیخ ابوالفضل خوانساری شرکت کنند واین به آن جهت بود که میزان علمیّت و ملاّیی او به من فهمانده شود». بعد از نقل این دو مکاشفه چنین گفت: «آخرین مکاشفه برای من مکاشفۀ دوم بود که در سال گذشته اتفاق افتاد، لکن این حالات از من گرفته شده و دیگر چیزی نمی‌بینم و خیلی ناراحت هستم». بیان این مطالب، در جواب سؤال، به جهت تذکر و یادآوری خودم و دوستان بود که بدانیم ممکن است انسان در سیر و سلوک خود افول کند و حالات معنوی از او گرفته شود.@mobasherkashani