‌‌‌✍🏻 نق‌های یک فروند چپ‌دستِ راست‌پا ‌این مطلب را ۱۰ سال پیش نوشته‌ام.‌‌ ــــــــــــــ

‌‌‌✍🏻 نق‌های یک فروند چپ‌دستِ راست‌پا ‌این مطلب را ۱۰ سال پیش نوشته‌ام.‌‌ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ⚜️ امروز، ۱۳ آگوست، روز جهانی چپ‌دست‌هاست. با خودم اندیشیدم چه بنویسم که هم حق چپ‌دستی‌ام را بجا آورده باشم، هم آن‌چه می‌نویسم با منِ دانش‌جوی زبان‌شناسی سازگار باشد. این شد که این فکرِ بفهمی‌نفهمی بکر سر باز کرد و بر آن شدم وجیزه‌ای بنویسم.⚜️ معمول‌ است که وقتی زبان‌گر به پدیده‌ای برمی‌خورَد، نخستْ وجه زبانی‌ آن را می‌جوید. من هم چنین کردم و با روی‌کردی خاص، نمودهای زبانی این قضیه را به‌اجمال بررسیدم.⚜️ چندان اهل نالیدن و غم‌بادگرفتن نیستم؛ ولی به‌ نظرم آمد این چپ‌پرهیزی و شاید چپ‌گریزی و شاید هم حتی چپ‌ستیزی، برخلاف پنداشتم آن‌چنان نوپا و بی‌ریشه هم نیست؛ اژدهای هفت‌سری است برای خودش؛ گوَن‌وار در بسترِ ذهن ریشه دوانده و عَشقه‌وش گِردِ اندیشه ساقه پیچانده.⚜️ لفظِ «چپ» که می‌آید، هرچه مفهوم بد و ناپسند است پشت‌بندش سرازیر می‌شود. نمونه‌هایش چنان عیان و فراوان‌اند که حتی نگاهی سرسری درستی این ادعا را گواهی می‌دهد. می‌گویید نه؟ این‌ها نمونه‌اش:۱. طوری چپ‌چپ‌ نگاهم می‌کنی، انگار گناه کبیره کرده‌م.۲. وانتت چپ کرده و همۀ بارش ضایع شده.۳. به حرف‌هاش اعتنا نکن؛ چپکی می‌گه.۴. هر کاریش می‌کنیم، ساز مخالف می‌زنه؛ انگار امروز از دندۀ چپش بلند شده.۵. هان؟ چه‌ت شده؟ از وقتی از من پول قرض گرفتی، تا می‌بینمت خودتو به کوچۀ علی‌چپ می‌زنی.۶. سر ارث‌ومیراث با هم چپ افتاده‌ن.۷. خواب دیده شوهرش توی راه هلاک شده. یکی نیست بهش بگه خواب زن چپه.۸. ریشاتو چپه‌تراش نکن، مگه می‌خوای لولو بشی؟۹. یکی هم نیست به این چپ‌چُسِ الدنگ بگه تو که دوتا رو چارتا می‌بینی به سرشماری چه.⚜️ بسیار خوب، هیچ آدم باانصافی نمی‌تواند بگوید این‌ها مفهوم‌هایی خوب و پسندیده‌اند. آن جاهایی هم که ناپسندی‌اش هویدا نیست، گونه‌ای خلافِ روالِ معمول بودن درش نهفته است.⚜️ تازه کجایش را دیده‌اید؟! این یک طرف قضیه بود. داستان وقتی آب‌وتاب‌دارتر می‌شود که آن طرف قضیه را هم نشانتان بدهم. این تبعیض به همین‌ جا ختم نمی‌شود و هرچه مفهوم خوب و پسندیده است، پشت «راست» انباشته می‌شود.⚜️ اگر باز هم می‌خواهید نه بگویید، این بار هم چشم باز کنید و ببینید تا چشمانتان گرد شوند:۱. انگار راست‌راستکی باید از این شهر بریم!۲. راست و پوست‌کنده بگو ببینم چه گندی بالا آوردی؟۳. آب توی دلت تکون نخوره؛ همۀ کارها رو خودم راست‌وریس می‌کنم.۴. اگه راست‌وحسینی می‌گفتیم چه نیتی داریم، خیلی بهتر بود.در همۀ این نمونه‌ها مفهوم صداقت و حقیقت جلوه‌گر است.⚜️ این‌ها همه به‌کنار. دامنۀ چپ‌ستیزی گسترده‌تر از این‌هاست. در فارسیِ افغانستانی، «چپ‌دادن» به‌معنای «فریب‌دادن» است. «چپ» در ترکی هم «دروغ» معنا می‌دهد.⚜️ باز هم اگر هم‌چنان دوبه‌شکّید، این تکه‌متن از کلیله و دمنه تیر خلاص است بر انگاشت شک‌آلوده‌تان:🔅 هر گشاده‌ابرو که چشم راستِ او از چپ خُردتر باشد با اختلاج دایم ... ذات ناپاک او مجمع فساد و مکر و منبع فجور و غدر باشد.⚜️ حال، هرچه این واژه و مفهوم‌های پیوسته با آن بدشگون و ناهمایون انگاشته می‌شود، واژۀ متضادش، یعنی «راست»، مطلوب و مطبوع پنداشته می‌شود. این نه‌تنها در فارسی و زبان‌های ایرانی، بلکه انگار در خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی رواست.⚜️ به‌گواهی محمد حسن‌دوست، در انگلیسی و لاتینی و آلمانی کهن و ایرلندی کهن، معادل راست به‌معنای «راست و درست» آمده است. می‌بینید؟! راست و درست همه‌جا در کنار هم.⚜️ این چپ‌بدپنداری و راست‌خوب‌انگاری، از کجا ریشه می‌گیرد؟! چرا پیشینیان و هم‌چنان امروزیان و شاید پسینیانْ چپ را نابهنجار می‌دانسته و هم‌چنان می‌دانند و شاید خواهند دانست؟⚜️ راست‌دست‌ها، چرا این‌قدر چپکی فکر می‌کنید؟! چرا با چپ‌دست‌ها چپ افتاده‌اید و چپ‌چپ نگاهمان می‌کنید؟! این هم گلایۀ ما از شما. حالا از ما گفتن بود و از شما خود را به کوچۀ علی چپ زدن! ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ🔰 معین پایدار🆔 @moeennaamak‌‌