پشیمانی، سودی ندارداکنون که دشمن جنوب کشور را زیر آتش گرفته و شهرها، روستاها، زیرساخت‌ها و خانه‌های مردم را ویران می‌کند، بخشی از همان اپوزیسیونی که در شبکه‌های اجتماعی از ترامپ و نتانیاهو برای حمله به ایران استقبال یا حتی دعوت می‌کردند، امروز می‌گویند: «این تصمیم را دولت‌های آمریکا و اسرائیل گرفته‌اند و نوشته‌ها و مواضع ما هیچ تأثیری نداشته است.»این ادعا بیش از آنکه واقع‌بینانه باشد، تلاشی برای شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت اخلاقی کارشان است.در دنیای امروز، دولت‌ها و سازمان‌های اطلاعاتی تصمیم‌های خود را صرفاً بر پایه‌ی گزارش‌های میدانی اتخاذ نمی‌کنند. تحلیل کلان‌داده‌ها، شبکه‌های اجتماعی و ابزارهای هوش مصنوعی به یکی از منابع مهم شناخت افکار عمومی تبدیل شده‌اند. میلیون‌ها پیام، نظر، هشتگ و واکنش کاربران به‌طور پیوسته گردآوری و تحلیل می‌شوند تا تصویری از فضای روانی و اجتماعی هر کشور به دست آید. این داده‌ها تنها عامل تصمیم‌گیری نیستند، اما بی‌گمان می‌توانند در ارزیابی‌ها، پیش‌بینی‌ها و محاسبات سیاسی و امنیتی نقش داشته باشند.از همین رو، نمی‌توان با اطمینان گفت که دعوت به حمله، تشویق به تحریم یا القای فروپاشی داخلی هیچ نقشی در شکل‌گیری این برآوردها نداشته است. شاید سهم هر فرد ناچیز باشد، اما مجموع هزاران و میلیون‌ها پیام در این شبکه‌ها، تصویری از یک جامعه می‌سازد که می‌تواند بر ذهن تحلیلگران و تصمیم‌گیران اثر بگذارد.نمونه‌ای از این خطاهای برآورد را می‌توان در واکنش دونالد ترامپ پس از مشاهده‌ی مراسم گسترده‌ی تشییع آیت‌الله خامنه‌ای دید. اگر گزارش‌های منتشرشده درباره‌ی ابراز شگفتی او را ملاک قرار دهیم، به نظر می‌رسد ابعاد این حضور مردمی با بخشی از برآوردهایی که پیش‌تر درباره‌ی وضعیت داخلی ایران به او ارائه شده بود، همخوانی نداشته است. این موضوع نشان می‌دهد که هرگاه تحلیل‌های اطلاعاتی بیش از اندازه بر فضای شبکه‌های اجتماعی یا روایت‌های یک‌سویه تکیه کنند، احتمال خطای محاسباتی افزایش می‌یابد. شاید به همین دلیل نیز برخی تصور می‌کردند که با آغاز حمله، ساختار داخلی ایران به‌سرعت فرو خواهد پاشید؛ تصوری که دست‌کم با واقعیت‌های میدانی انطباق کامل نداشت.به باور بسیاری از تحلیلگران، رویارویی مستقیم و پرهزینه با ایران، دست‌کم تا پیش از تحولات اخیر، در اولویت راهبردی بلندمدت ایالات متحده قرار نداشت. با این حال، فضاسازی‌های رسانه‌ای، القای شکاف عمیق میان مردم و حاکمیت و ارائه‌ی تصویری اغراق‌آمیز از آمادگی جامعه برای فروپاشی، می‌توانست در تغییر برخی محاسبات سیاسی و امنیتی بی‌تأثیر نباشد. اگر چنین فضایی در شکل‌گیری این محاسبات سهمی داشته باشد، کسانی که آگاهانه یا ناآگاهانه به تولید و تقویت آن کمک کرده‌اند، نمی‌توانند مسئولیت اخلاقی خود را به‌طور کامل انکار کنند.در عصر هوش مصنوعی، هیچ نوشته، توییت، پست یا موج رسانه‌ای را نباید کاملاً بی‌اثر تصور کرد. هر پیام می‌تواند به داده‌ای در جنگ شناختی تبدیل شود و در کنار میلیون‌ها داده‌ی دیگر، بر تحلیل‌ها و تصمیم‌های کلان اثر بگذارد. به همین دلیل، مسئولیت قلم و سخن در این عصر، بیش از هر زمان دیگری است؛ زیرا گاهی یک روایت، اگرچه به‌ظاهر کوچک و بی‌اهمیت به نظر برسد، می‌تواند جزئی از پازلی باشد که سرنوشت یک ملت را تحت تأثیر قرار دهد.پشیمانی، اگر به پذیرش مسئولیت و تغییر رفتار بینجامد، فضیلتی اخلاقی است؛ اما خسارت‌هایی که بر اثر جنگ بر جان انسان‌ها، شهرها و زیرساخت‌های یک کشور وارد شده، دیگر به آسانی جبران‌پذیر نیست. تیر از چله‌ی کمان رها شده است و خدا می‌داند چه فرجامی خواهد یافت.۲۷ تیر ۱۴۰۵http://t.me/MohammadHossein_Ghiasi