سند تفاهم اسلام‌آبادپس از جنگ جهانی دوم، خاورمیانه عملاً به حوزه‌های نفوذ قدرت‌های بزرگ تقسیم شد. در این تقسیم‌بندی نانوشته، عربستان سعودی به متحد راهبردی آمریکا تبدیل شد و ایران نیز برای سالها در حوزه‌ی نفوذ بریتانیا قرار داشت.جنبش ملی شدن صنعت نفت به رهبری محمد مصدق نخستین تلاش جدی برای خروج ایران از این نظم بود. کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ اما نشان داد که آمریکا نیز از آن پس در تعیین سرنوشت سیاسی ایران نقش تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت.با این حال، تحولات پس از کودتا و به‌ویژه انقلاب ۱۳۵۷، رابطه‌ی ایران و آمریکا را وارد مرحله‌ای متفاوت کرد. طی دهه‌های گذشته، دولت‌های مختلف آمریکا، از جیمی کارتر تا رونالد ریگان و رؤسای جمهور پس از آنان، راهبردهای گوناگونی را برای تغییر رفتار جمهوری اسلامی آزموده‌اند؛ از فشار و تحریم گرفته تا مذاکره و توافق. اما هیچ‌یک نتوانسته است به برقراری رابطه‌ای پایدار و عادی میان دو کشور منجر شود.اگر سند تفاهم اسلام‌آباد به همان صورتی باشد که گزارش می‌شود، می‌توان آن را نقطه‌ای کم‌سابقه در روابط دو کشور دانست؛ زیرا ظاهراً بخش عمده‌ای از مطالبات ایران در آن پذیرفته شده است. همین مسئله سبب شده که برخی نسبت به انگیزه‌ها و پیامدهای این توافق با دیده‌ی تردید بنگرند.برخلاف سال ۱۳۳۲، ایران امروز غنیمت جنگی هیچ قدرتی نیست. ایران و آمریکا پس از یک دوره‌ رویارویی مستقیم و غیرمستقیم، به نوعی آتش‌بس یا صلح موقت رسیده‌اند. اما این وضعیت را نباید پایدار فرض کرد. تاریخ روابط دو کشور نشان داده است که تنش همچنان بخشی از واقعیت این رابطه است.از این رو، ایران باید از هر دوره‌ی آرامش برای افزایش توان دفاعی، تقویت اقتصاد، کاهش شکاف‌های داخلی و ارتقای قدرت ملی استفاده کند؛ زیرا در نظام بین‌الملل، صلح پایدار معمولاً حاصل موازنه‌ی قدرت است، نه حسن نیت طرف‌ها.من طرفدار عادی‌سازی روابط ایران و آمریکا هستم، اما معتقدم چنین رابطه‌ای تنها زمانی پایدار خواهد بود که بر پایه‌ی احترام متقابل، شناخت واقعیت‌های منطقه و درک منافع ملی دو طرف شکل گیرد.۳ تیر ۱۴۰۵http://t.me/MohammadHossein_Ghiasi