نفر چهارمانقلاب که شد، مسابقات ورزشی برای چند سال عملاً تعطیل شد؛ تا وقتی که مرحوم غفوری‌فرد رئیس تر

نفر چهارمانقلاب که شد، مسابقات ورزشی برای چند سال عملاً تعطیل شد؛ تا وقتی که مرحوم غفوری‌فرد رئیس تربیت بدنی شد.او در همان سال اول، تیم‌های ملی را دوباره به مسابقات بین‌المللی فرستاد. یکی از اتفاق‌های عجیب و جالب، اعزام تیم ملی هاکی روی چمن به مسابقات پاکستان بود؛ کشوری که مسابقات گل‌کوچک محلاتش تعطیل شده بود، تیم ملی هاکی روی چمن را از کجا آورده بود؟تیم‌ها تدارکات چندانی نداشتند و غالباً با نتایج ضعیف برمی‌گشتند. تیم هاکی روی چمن هم، اگر درست به یاد داشته باشم، در میان ۱۷ کشور هفدهم شد. اما به‌هرحال، شروعی دوباره بود.رادیو به صرافت افتاد از رئیس تربیت بدنی بپرسد آیا خودش هم سابقه‌ی ورزشی داشته است؟مرحوم غفوری‌فرد گفت: در یک مسابقه دو و میدانی شرکت کرده بودم. اسمم را به‌عنوان نفر چهارم اعلام کردند. رفتم اعتراض کردم و قسم خوردم که من سوم شده‌ام.گفتند: «از کجا این‌قدر مطمئنی؟»گفتم: «چون فقط سه نفر شرکت‌کننده بودیم!»امروز خبری دیدم که از قول معاون بهداشتی وزیر بهداشت گفته بود امید به زندگی در ایران به ۸۰ سال رسیده است.بی‌اختیار یاد آن خاطره افتادم.برای اطمینان، به پایگاه رسمی اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت و سپس به آمار سازمان جهانی بهداشت مراجعه کردم. عدد رسمی WHO برای ایران در سال ۲۰۲۱، ۷۴.۷ سال است؛ یعنی میانگین امید به زندگی هنگام تولد برای زنان و مردان. خود WHO تصریح می‌کند که این شاخص بر اساس الگوی مرگ‌ومیر در یک سال مشخص محاسبه می‌شود و لزوماً به این معنا نیست که هر نوزاد متولدشده واقعاً همین تعداد سال عمر خواهد کرد.بنابراین عدد ۸۰ سال، اگر مربوط به برآوردهای جدیدتر یا منبع دیگری باشد، لزوماً عجیب نیست؛ اما برای قضاوت درباره‌ی آن باید تعریف شاخص و سال مورد محاسبه را بدانیم.و اینجا پرسش مهم‌تری مطرح می‌شود:چه چیزی امید به زندگی را بالا می‌برد؟کاهش مرگ‌ومیر نوزادان و کودکانکنترل بیماری‌های عفونیکاهش مرگ‌ومیر قلبی‌عروقیایمنی جاده‌هادسترسی به مراقبت‌های اولیه و پوشش سلامتافزایش سطح آموزش ــ به‌ویژه آموزش زنانکاهش آلودگی هوا و سایر ریسک‌های محیطیو در نهایت مدیریت عوامل خطر.اما یک نکته‌ی مهم وجود دارد که معمولاً در اعلام این اعداد گم می‌شود:مهم نیست فقط چند سال زندگی می‌کنیم؛ مهم است چند سال را سالم زندگی می‌کنیم.سازمان جهانی بهداشت برای همین، در کنار Life Expectancy شاخص دیگری به نام HALE یا Healthy Life Expectancy دارد؛ یعنی تعداد سال‌هایی که انتظار می‌رود فرد در سلامت کامل زندگی کند، با در نظر گرفتن سال‌های زندگی همراه با بیماری و ناتوانی.برای ایران، WHO این عدد را در سال ۲۰۲۱ حدود ۶۴ سال برآورد کرده است.پس شاید سؤال درست فقط این نباشد که:«چند سال عمر می‌کنیم؟»بلکه این باشد:«چند سالش را سالم زندگی می‌کنیم؟»و البته، قبل از همه اینها باید مطمئن شویم که در جدول، نفر چهارم نشده باشیم.۲۵ مرداد ۱۴۰۵http://t.me/MohammadHossein_Ghiasi