📅 روزشمار ۳۰ مرداد ۱۳۳۲📍 ۲ روز پس از کودتا📰 تثبیت کودتا؛ آغاز سرکوب گسترده نیروهای ملیدو روز از ک

📅 روزشمار ۳۰ مرداد ۱۳۳۲📍 ۲ روز پس از کودتا📰 تثبیت کودتا؛ آغاز سرکوب گسترده نیروهای ملیدو روز از کودتای ۲۸ مرداد گذشته است. تهران هنوز از التهاب و خشونت روزهای گذشته بیرون نیامده و دولت فضل‌الله زاهدی در حال تثبیت قدرت خود است. نیروهای نظامی و انتظامی در نقاط مختلف شهر مستقرند و حکومت تازه، هم‌زمان با تعقیب اعضای دولت مصدق، پاک‌سازی سیاسی و رسانه‌ای را نیز آغاز کرده است.۲۸ مرداد دولت ملی را سرنگون کرد؛ اما ۳۰ مرداد نشان می‌دهد که هدف کودتا صرفاً تغییر نخست‌وزیر نیست. اکنون نوبت از میان برداشتن شبکه سیاسی، مطبوعاتی و اجتماعی‌ای است که می‌تواند در برابر نظم جدید مقاومت کند.🔻 حمله به احزاب و دفاتر سیاسیدر ادامه حملات روزهای گذشته، دفاتر شماری از احزاب و تشکل‌های مخالف کودتا مورد هجوم قرار گرفتند. دفتر حزب نیروی سوم به رهبری خلیل ملکی و دفتر حزب پان‌ایرانیست نیز از جمله مکان‌هایی بودند که هدف حمله قرار گرفتند.این حملات فقط برخورد با چند دفتر حزبی نبود. با از میان رفتن تشکل‌های سیاسی، امکان سازمان‌یابی مخالفان حکومت جدید نیز به‌شدت محدود می‌شد.🔻 آتش‌زدن و تخریب مطبوعات ملیمطبوعات از نخستین قربانیان روزهای پس از کودتا بودند.دفاتر روزنامه‌های باختر امروز، کشور، شورش، حاجی‌بابا، شهباز و بسوی آینده مورد حمله قرار گرفتند و برخی از آنها به آتش کشیده شدند.روزنامه باختر امروز به مدیریت دکتر حسین فاطمی، یکی از مهم‌ترین ارگان‌های نهضت ملی بود و شورش نیز با مدیریت امیرمختار کریم‌پور شیرازی از نشریات پرنفوذ مخالف دربار محسوب می‌شد.با این حملات، بخش مهمی از مطبوعات منتقد دولت جدید عملاً از فعالیت بازماندند.از اینجا به بعد، کودتا فقط در خیابان‌ها ادامه نداشت؛ جنگ بر سر روایت کودتا نیز آغاز شده بود.🔻 ادارات دولتی زیر کنترل نیروهای نظامیهم‌زمان با سرکوب سیاسی، نیروهای کودتا کنترل بخش‌هایی از دستگاه اداری و مراکز دولتی را در دست گرفتند.ارتش و شهربانی که در روز ۲۸ مرداد نقش تعیین‌کننده‌ای در سقوط دولت مصدق داشتند، اکنون ستون اصلی حکومت زاهدی بودند.دولت جدید باید پیش از هر چیز اطمینان پیدا می‌کرد که هیچ مرکز قدرت مستقلی در برابر آن باقی نمانده است.🔻 تلفات سنگین کودتابر اساس گزارش پزشکی قانونی که در مطبوعات منتشر شد، تا این زمان ۳۹ نفر کشته و بیش از ۲۵۰ نفر زخمی شده بودند.این ارقام، تنها بخشی از هزینه انسانی وقایع روزهای کودتا را نشان می‌داد؛ روزهایی که خیابان‌های تهران شاهد درگیری میان نیروهای نظامی، گروه‌های سازمان‌یافته و مخالفان دولت بود.در چنین فضایی، کنترل شهر برای حکومت تازه نه‌تنها یک ضرورت امنیتی، بلکه مقدمه تثبیت قدرت سیاسی بود.🔻 خانه مصدق نیز در امان نماندخانه دکتر مصدق که در جریان حمله ۲۸ مرداد هدف هجوم قرار گرفته بود، غارت و تخریب شد.محل اقامت نخست‌وزیر ساقط‌شده، که چند روز قبل مرکز تصمیم‌گیری دولت ایران بود، اکنون به نمادی از شکست دولت ملی تبدیل شده بود.اما مصدق هنوز دستگیر نشده بود و همین موضوع، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های حکومت جدید به شمار می‌رفت.🔻 آغاز موج بازداشت رهبران نهضت ملیدر روزهای پس از کودتا، بازداشت چهره‌های سیاسی و دولتی گسترش یافت.از جمله بازداشت‌شدگان می‌توان به دکتر محمدتقی ریاحی، دکتر علی شایگان، دکتر کریم سنجابی، داریوش فروهر، دکتر غلامحسین صدیقی، دکتر مهدی آذر، دکتر احمد زیرک‌زاده، دکتر کاظم حسیبی، محمود نریمان، دکتر محمدعلی کشاورز صدر، سیدباقر کاظمی، عبدالله معظمی، جهانگیر حق‌شناس و محمدحسن شمشیری اشاره کرد.بسیاری از این افراد از چهره‌های اصلی جبهه ملی و دولت مصدق بودند.بازداشت آنان نشان می‌داد که حکومت جدید در پی آن است که نه‌تنها دولت ساقط‌شده، بلکه شبکه سیاسی و اجتماعی پیرامون آن را نیز از صحنه خارج کند.🔻 کودتا از خیابان به زندان منتقل می‌شوداگر ۲۸ مرداد روز تصرف خیابان‌ها و مراکز قدرت بود، ۳۰ مرداد را می‌توان آغاز مرحله‌ای دانست که در آن مخالفان کودتا یکی پس از دیگری روانه زندان شدند.مصدق، فاطمی و بسیاری از نزدیکان آنان هنوز آزاد بودند، اما حلقه محاصره هر ساعت تنگ‌تر می‌شد.در روزهای آینده، دادگاه‌ها، بازجویی‌ها و محاکمه‌های سیاسی جای تظاهرات و درگیری‌های خیابانی را خواهند گرفت.