🔘 انسجام ملی از عدالت و فرصت برابر آغاز می‌شودنمی‌توان از مردم احساس تعلق خواست، بی‌آنکه قواعد زندگ

🔘 انسجام ملی از عدالت و فرصت برابر آغاز می‌شودنمی‌توان از مردم احساس تعلق خواست، بی‌آنکه قواعد زندگی مشترک برای همه عادلانه باشد✍ اکبر اعلمیانسجام ملی فقط در برابر تهدیدهای بیرونی و در روزهای بحران معنا ندارد. انسجام پایدار زمانی شکل می‌گیرد که شهروندان در زندگی روزمره نیز احساس کنند صاحب حق، فرصت و آینده‌اند و قواعد کشور میان «خودی» و «غیرخودی» تفاوت نمی‌گذارد.مسئله فقط نابرابری درآمد نیست؛ مسئله نابرابری در دسترسی به قدرت، فرصت و امکان ساختن آینده است.نمی‌توان رانت را تقسیم کرد و وحدت خواستنمی‌توان قدرت و ثروت را میان «خودی‌ها» توزیع کرد و از همه مردم انتظار داشت وحدت و انسجام ملی را حفظ کنند.نمی‌توان پذیرفت که برخی افراد در سنین ۱۰۰- ۸۰ سالگی همچنان در چندین جایگاه و مسئولیت حضور داشته باشند، در حالی که نسل جوان، تحصیل‌کرده و متخصص، با وجود شایستگی، پشت درهای اشتغال و مدیریت بماند؛ یا دسترسی برخی خانواده‌ها به قدرت و منابع اقتصادی نسل‌به‌نسل ادامه یابد، در حالی که بسیاری از خانواده‌ها برای یافتن شغلی پایدار برای فرزندانشان درمانده‌اند.اگر شایستگی و تخصص نتواند بر رابطه و رانت غلبه کند، آنچه فرو می‌ریزد فقط عدالت اقتصادی نیست؛ اعتماد به نظام حکمرانی است.از همین رو، مبارزه با فساد و رانت، مقابله با انحصار و تعارض منافع، شفافیت در انتصابات و قراردادها، گردش مدیریت و گشودن راه ورود جوانان متخصص به عرصه تصمیم‌گیری، صرفاً اصلاحات اداری نیست؛ سیاست انسجام ملی است.گردش نخبگان؛ گردش امیدکشور هم به تجربه نسل‌های گذشته نیاز دارد و هم به توان نسل‌های جدید. مسئله، حذف یک نسل به سود نسل دیگر نیست؛ مسئله، پایان دادن به انحصار و فراهم کردن امکان رقابت عادلانه است.گردش نخبگان، گردش امید است.جوانی که بداند مسیر پیشرفت برای او باز است، آینده خود را در کشور جست‌وجو می‌کند، نه بیرون از آن.قانون؛ عامل پیوند یا عامل شکاف؟همین قاعده درباره حقوق شهروندی نیز صادق است. نمی‌توان حقوق بخشی از جامعه را با سازوکارهایی که آنان ناعادلانه یا تحمیلی می‌دانند محدود کرد و انتظار داشت احساس تعلق آنان دست‌نخورده باقی بماند.قانون زمانی عامل وحدت است که شهروند آن را بخشی از نظمی عادلانه بداند.اجبار ممکن است اطاعت ایجاد کند؛ اما الزاماً تعلق ایجاد نمی‌کند.عدالت نیز به معنای یکسان‌سازی نتایج نیست؛ یعنی عادلانه بودن قواعد بازی و برابر بودن فرصت‌ها.جمهوری سوم؛ عادلانه‌کردن قواعد بازیاگر «جمهوری سوم» قرار است معنایی فراتر از تغییر یک عنوان داشته باشد، باید رابطه میان قدرت، فرصت و مسئولیت را بازتعریف کند: قدرت مهارپذیر، فرصت‌های رقابتی، انتصاب‌های شفاف، مهار تعارض منافع و مبارزه غیرگزینشی با فساد.هیچ گروه یا خانواده‌ای نباید احساس کند کشور ملک اختصاصی اوست.در چنین چارچوبی، انسجام ملی دیگر مطالبه‌ای اخلاقی از مردم نیست؛ نتیجه طبیعی حکمرانی عادلانه است.زیرا انسجام ملی را نمی‌توان از مردم مطالبه کرد؛ باید شرایطی ساخت که مردم، با احساس عدالت، کرامت و فرصت برابر، خود را بخشی از آن بدانند.نه توزیع امتیاز میان خودی‌ها، بلکه توزیع عادلانه فرصت میان شهروندان؛ نه حفظ انحصار، بلکه گردش قدرت؛ نه مطالبه اطاعت، بلکه ساختن اعتماد.🔗 قسمت اول@alami_akbar