چرا ساز دوتار ابتکاری مرتضی گودرزی را " دوتار خراسان بزرگ" نام نهاده ایم؟!دکتر کیوان پهلوان پژوهشگر موسیقیقسمت سی و هشتم ادامهء " خراسان بزرگ کجاست ؟"رَبْعِ نِیشابوررَبْعِ نِیشابور (نیشابور بزرگ، خراسان غربی یا خراسان باختری )؛ یکی از چهار بخش و بخش غربی خراسان بزرگ، که با تطبیق بر جغرافیای امروز، مجموعهٔ خراسان کنونی، که در مرزهای سیاسی ایران معاصر وجود دارد (استان‌های خراسان شمالی، خراسان رضوی و خراسان جنوبی) را در بر می‌گیرد. ربع نیشابور، در عرف جغرافیانویسان و گذشته‌نگاران قدیم، ناحیه‌ای است که در جنوب، از نزدیک کاشمر (ترشیز پیشین) امروز، آغاز می‌شود، تا دامنه کوه‌های هزارمسجد در شمال، در حدود (خبوشان یا قوچان کنونی) می‌گسترد و از خاور، در حدود (تون-فردوس کنونی) و طبس، تا مرز گرگان را در باختر، فرا می‌گیرد.ربع نیشابور در ناحیهٔ غربی خراسان بزرگ، ترسیم‌شده توسط ابن حوقل، جغرافیدان قرن ۴ ه.ق؛ این تصویر، بریده‌ای از نقشه خراسان در کتاب معروف جغرافیایی «صوره الارض» است.نام‌های دیگر:خراسان غربی (غرب خراسان بزرگ)، ناحیه نیشابور قدیم، ایالت ابرشهرربع نیشابور: خراسان غربیمنطقهٔ ربع نیشابور، که در غربی‌ترین بخش خراسان بزرگ گسترده شده میراث‌دار ساتراپی پارت باستان دوران اشکانی و پیش از آن و همان استان ابرشهر (نیشابور) یا «هَمَک‌اَپَرشَتْر» ساسانی در دوران باستان است و این منطقه را در تناظر با موقعیت ربع بلخ -که شرق خراسان بزرگ را فرا می‌گیرد- ناحیه نیشابور، رَبع غربی خراسان یا خراسان غربی می‌خوانند. بلخ در شرق خراسان بزرگ، از مسیر جاده‌ای به طول حدود ۱۱۵۰ کیلومتری و با گذر از شبرغان، میمنه، هرات، تایباد و فریمان به مرکز کهن بخش غربی خراسان، نیشابور می‌رسد. بُست، بیهق، گویان (جوین)، جاجرم، ارغیان، اسفراین، استوا، اسفند، جام، باخرز، خواف، زاوه، رُخ، زوزن، بوزجان، طوس، نسا و ابیورد ولایت‌ها یا شهرستان‌های عمدهٔ خراسان غربی یا ربع نیشابورند. در دورهٔ معاصر تاریخ ایران گستره ربع نیشابور با نام خراسان غربی شناساست چنان‌که احمد وفیق پاشا، سیاستمدار امپراتوری عثمانی و فرهنگ‌نگار سرشناس ترک، در فرهنگنامه ترکی «لهجه عثمانی» که به سال ۱۲۹۳ق/۱۲۵۵ش/۱۸۷۶م در استانبول به چاپ رسیده است، نام خراسان غربی را در اشاره به عرصهٔ سرزمینی همپوشان با خراسان کنونی ایران (ربع نیشابور قدیم) به کار برده و نیشابور را یکی از مدخل‌های لهجه عثمانی قرار داده و این شهر را مرکز یا کرسی خراسان غربی معرفی نموده است. از دیگر تاریخ‌نگاران، ایران‌شناسان و نویسندگان سرشناس معاصر، که در آثار خود، جای‌نام خراسان غربی را همپوشان با گستره جغرافیای تاریخی و فرهنگی ربع نیشابور به کار برده‌اند می‌توان به پرودس اکتور شروو (ایران‌شناس برجسته آمریکایی -نروژی) هاینتس گائوبه (ایران‌شناس آلمانی) علینقی منزوی (مورخ و کتاب‌شناس ایرانی) عبدالحسین زرین‌کوب (تاریخ‌نگار ایرانی) رسول جعفریان (پژوهشگر تاریخ اسلام و ایران)، محمدابراهیم فیومی (پژوهشگر مصری فلسفه و فِرَق اسلامی) محمدجعفر یاحقی (پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی) لویی ماسینیون (تاریخ‌نگار شرق‌شناس و اسلام‌شناس فرانسوی) رنه گروسه (تاریخ‌نگار فرانسوی) و … را نام برد. با نگاه به نقش برجستهٔ منطقهٔ خراسان غربی در دورهٔ میانه تاریخ ایران و و با این انگاره که در این دوره، این منطقه به نام عمومی ناحیه یا ربع نیشابور شناخته می‌شده و شهر نیشابور، مرکز خراسان غربی، در این دوران؛ کانون فرهنگ، دانش و سیاست این سرزمین بوده؛ تاریخ خراسان غربی را در سه دورهٔ کلی تقسیم‌بندی و بازشناسی کرده‌اند: ۱) «دوران پیشانیشابوری» (خراسان غربی روزگاران پارتی-اشکانی)؛ ۲) «دوران نیشابوری» (خراسان غربی روزگاران ساسانی-اسلامی تا زمان حملة مغول)؛ ۳) «دوران پسانیشابوری» (خراسان غربی پس از حمله مغول تا سده‌های اخیر).پیشینه تاریخیدوران باستاناین ناحیه یا بخشی از آن، در دوران پیش از اسلام ابرشهر نام داشت و یکی از مناطق ایران‌زمین در دوران هخامشیان، سلوکیان و اشکانیان بوده است. در دورهٔ پارتیان (اشکانیان)، ناحیه رِیوَند نیشابور یکی از نیایشگاه‌ها و زیارتگاه‌های مشهور ایران باستان به‌شمار می‌آمد و آتشکده آذربرزین مهر که در نزد پارت‌ها احترام بخصوصی داشت، در کوه رِیوَند جای داشت و وجود این آتشکده، زائران بی‌شماری را در سرتاسر دورهٔ پارتی به این منطقه می‌کشانید. ابرشهر، در طی دوران اشکانی، رونقی فراوان یافت؛ چنان‌که در پایان عهد اشکانیان و آغاز روزگار ساسانیان، منطقه‌ای شناخته شده بود.قلمرو ایران‌زمین در دوران ساسانیان؛ ابرشهر (نیشابور)، یکی از ایالت‌های  اصلی ایران در این دوره بوده است