دبیرستان خیام یکی از مدرسه‌های قدیمی نیشابور خیام نامگذاری شده است.افلاک نمای خیام و پژوهشکده ستاره‌

دبیرستان خیام یکی از مدرسه‌های قدیمی نیشابور خیام نامگذاری شده است.افلاک نمای خیام و پژوهشکده ستاره‌شناسی نیشابور.خانه ریاضیات نیشابور (برگرفته از تخصص ریاضی خیام) در نیشابور به نام وی است.ابن همماه رامشیابونصر محمد رامشی نیشابوری (به عربی: محمد بن محمد بن أحمدابن هَمیماه أبو نصر الرامُشیُّ النیسابوری) شناخته شده به ابن همماه رامشی ( زادهٔ ۴۰۴ ه.ق / ۱۰۱۳–۱۰۱۴ م.درگذشتهٔ جمادی‌الاولی ۴۸۹ ه.ق / ۱۰۹۶ م.)دانشمند، زبان و ادب‌شناس، عالم نحو، شاعر تازی گوی و حدیث‌شناس و قاری قرآن در سدهٔ ۵ ه.ق بوده‌است..ابن همهاه ادبیات را از ابوالعلاء معری آموخت و به طلب حدیث سفرها کرد و از اصحاب اصم و دیگران حدیث شنید.محمد بن یحیی سیبکمحمد بن یحیی فتاحی، سیبک نیشابوری، از شاعران معروف قرن نهم هجری، وفات: ۸۵۳ هـ. ق بود. سیبک گاه به تُفّاحی (تفاح: مرادف عربی «سیب») و گاه به فتاحی (فتّاح: احتمالاً، مقلوب تفاح) تخلص می‌کرد و تخلص‌های دیگری چون «اسراری» و «خماری» را نیز بر او نوشته‌اند. آثار وی عبارت‌اند از: «دیوان اشعار»، «ده نامه»؛ و مثنوی‌های «شبستان خیال»، «حسن و دل» و «مثنوی دستور عشاق»، «گلستان لغات» «تعبیرنامه»، «روضه بوستان»، «خمریات»، «رساله البسه»، «اسرار نامه» یا «اسراری و خماری». «حُسن و دل» یا «دستور عشاق» یا «قصهٔ شاهزاده حُسن و شاهزاده دل» اثر منظوم محمد بن سیبک نیشابوری است. حسن و دل که در سال ۸۴۰ ق. به اتمام رسید، داستانی رمزی است که ماجرای عشق «شاهزاده دل»، «فرزند عقل» را به «شاهزاده حُسن»، «فرزند عشق» نشان می‌دهد که سر انجام، دل پس از طی مصائب گوناگون به وصال حسن می‌رسد. سیبک نیشابوری، همچنین از منظومهٔ «حسن و دل»، خلاصه‌ای به نثر مسجع فراهم کرده بود که از نمونه عالی عصر تیموری به شمار می‌رود. این خلاصه تا کنون چندین بار به زبان‌های مختلف چون ترکی، اردو، انگلیسی، فرانسه و آلمانی ترجمه شده است.محمدتقی ادیب نیشابوری( نام اصلی: محمد تقی خیرآبادی )«محمدتقی ادیب نیشابوری» معروف به «ادیب ثانی» (۱۳۱۵ - ۱۳۹۶ ه.ق)، شاعر و ادیب و فقیه شیعه در قرن ۱۴ ه.ق است. ادیب نیشابوری نزدیک ۶۰ سال به تدریس در حوزهٔ ادبیات اشتغال داشت. او متخلص به «حجة الحق» و «راموز» از دانشمندان علوم اسلامی معاصر و شاعر فارسی‌زبان بود. او متخصص ادبیات عربی بود و در رشته‌های ادبیات فارسی، منطق، فلسفه، ریاضیات، اصول، فقه، رجال، حدیث، تفسیر، طب قدیم، نجوم تحصیل کرده بود. او شاگرد عبدالجواد ادیب نیشابوری (معروف به ادیب اول) بود.اساتید عبدالجواد ادیب نیشابوری، آقا بزرگ حکیم، شیخ حسن برسی، شیخ اسدالله یزدی، میرزا باقر مدرس رضوی، سید جعفر شهرستانی،...وی در سال ۱۳۱۲ ه.ق در خیرآباد نیشابور، به دنیا آمد. نام مادرش، فاطمه و پدرش، اسدالله بود. اجداد او از سران ایل اسکندری بودند، جد بزرگ وی به ایران آمد، و ریاست را کنار نهاده، زندگی ساده‌ای گزید.محمدتقی نزد پدرش خواندن و نوشتن را فراگرفت و در ۱۸ سالگی به دستور پدر عازم مشهد شد و نزد دایی خود حاج شیخ محمد کدکنی (م، ۱۳۵۷ ه.ق) مقدمات را فراگرفت و در اواخر سال ۱۳۳۳ ق. وارد حوزه درس میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری معروف به «ادیب اول» (م، ۱۳۰۵ خ.) گردید. وی از محضر میرزا عبدالجواد، کمال استفاده را برد و در آموختن ادبیات عرب، فارسی، منطق، فلسفه، ریاضیات، تفسیر، حدیث، رجال، فقه، اصول، طب، علوم غریبه و علوم جدید رنجها کشید.شیخ محمدتقی در کسب این دانش‌ها به جز میرزا عبدالجواد، از محضر اساتید دیگر از جمله آقا میرزا عسکری مشهور به آقا بزرگ حکیم (م، ۱۳۵۵ ه.ق)، شیخ حسن برسی (م، ۱۳۴۰ ق)، شیخ اسدالله یزدی (متوفی ۱۳۵۰ ه.ق)، میرزا باقر مدرس رضوی (م، ۱۳۴۳ ه.ق)، آقا سید جعفر شهرستانی، قوام الحکما، مشیر الاطباء و حکیم فاضل خراسانی بهره برد.تدریسادیب نیشابوری متون ادبی، منطقی و اصولی؛ از جمله سیوطی، مغنی، شرح مطوّل، شرح نظام، حاشیه ملا عبدالله، معالم، مقامات حریری، عروض و قافیه را در مدرسه های خیراتخان، سلیمانیه، میرزا جعفر، مسجد ترکها، مسجد گوهرشاد و در سال ۱۳۲۵ خ، چند ماهی در آموزش و پرورش تدریس کرد. او همیشه زودتر از دیگران در جایی، بالای حجره چهارزانو می نشست و درس را شروع می کرد.در سال ۱۳۴۱ خ. با پیشنهاد سید جلال‌الدین تهرانی، استاندار و نایب التولیه وقت آستان قدس، عنوان مدرسی آستان قدس را پذیرفت و در آرامگاه شیخ بهایی به تدریس پرداخت و این امر ۷ سال ادامه یافت.از جمله شاگردان وی می‌توان به دکتر محمدجعفر جعفری لنگرودی حقوق‌دان ایرانی صاحب تألیفات عدیده در فقه، حقوق، ادبیات و فلسفهٔ حقوق اشاره کرد.