شادروان "پرويز مشكاتيان" نه تنها آهنگ‌سازی توانا و ملودی پردازی مٌسلط، بلكه اديب و شعرشناسی شايسته ب

شادروان "پرويز مشكاتيان" نه تنها آهنگ‌سازی توانا و ملودی پردازی مٌسلط، بلكه اديب و شعرشناسی شايسته بود، كه با تلفيق و تركيب اين دو هنرِ اصيلِ ايران، آثاری بديع و جاودانه ساخت كه هم تائيد خواص را به دنبال داشت و هم با اقبالِ عمومی مواجه گردید و دقيقاً به همين دليل است كه آثار او در حافظه تاريخی و شنيداری مردم ايران به ثبت رسيده است. زنده نام استاد "پرویز مشکاتیان" یکی از معدود هنرمندانی بود که می‌دانست چگونه با شعر کلاسیک رفتار کند. خلاقيت در همه ابعادِ هنرش موج می‌زد. آهنگ‌سازی، تنظيم و نوازندگیِ او واجدِ تمامی اين ويژگی‌ها بود. در تكنوازی و جوابِ آواز و در همراهی با خواننده منحصر به فرد می‌نمود. جديت و صلابت هنری "مشكاتيان" در دهه ۵۰ و ۶۰ به ويژه ساختِ آثاری كه ارتباط گسترده‌ای با وقايعِ اجتماعیِ آن دوران و با مخاطبان بر قرار مي كرد، و بهمراه آثار زیبایی از ساخته های اساتیدی چون، "محمدرضا لطفی" و "حسین علیزاده" و... موجب شد تا موسيقی ايران، جانِ دوباره‌ای گرفته و خون تازه‌ای در پيكر آن، جريان يابد. اگر به آن سال‌ها که هنوز بسیار دور نیست بیاندیشیم، گاه انسان به فکر فرو می‌رود که این، شرایط است که او را ساخته بود، یا او که شرایط را زیر و زِبَر می‌کرد. در هر حال "مشکاتیان"، هم دگرگون‌کننده بود و هم در شرایطی زیست و به بار نشست، که در دوره معاصر، یکی از منحصر به فردترین‌ها است، پس او نیز خودآگاه یا ناخودآگاه نبضِ این زمان را دریافت و دستِ کم تا مدتی قدر‌دانست. چندین سال پیش که او با استاد "محمدرضا شجریان" همکاری می‌کرد، بر روی چند غزل معروف، اثرهایی را ساخت که تقریباً همه آنها بی‌نظیرند.یکی از بهترینِ آنها، ترانه یا تصنیف زیبای "یاد باد" _ از آلبوم "بیداد" _ نام دارد. آلبوم "بیداد" یکی از به یاد ماندنی‌ترین آثار مشترک "محمد رضا شجریان" و "پرویز مشکاتیان" است که در سال ۱۳۶۴ منتشر شد. این آلبوم از دو بخش تشکیل شده بود که بخش اول در دستگاه همایون، با آهنگ‌سازی زنده یاد "پرویز مشکاتیان" و بخش دوم در همایون و شور، با نوازندگی تار زنده یاد استاد "غلامحسین بیگجه‌خانی" است که اشعار این آلبوم از سروده‌های حافظ و سعدی هستند. تلفیق زیبای شعر و موسیقی که از مشخصات آثار "مشکاتیان" است در این اثر چنان برجسته و نمایان است که گویی حافظ، شعرش را به سفارش "مشکاتیان" سروده است. از نقاطِ قوتِ این اثر، ملودی، تنظیم و هماهنگی و همدلی نوازندگانِ همراهی است که سال‌ها با یکدیگر کار کرده، نواخته و زندگی کرده‌اند و تقریباً همگی از یک نسل و از یک کارگاه، پرورش یافته‌اند.قسمت شاهکار این اثر، انتخاب شعر زیبای حافظ با مطلعِ:روز وصل دوستداران یاد باد/ یاد باد آن روزگاران یاد باد، است. این تصنیف بی‌شک، از زیباترین تصنیف های موسیقی سنتی است که اجرای خارق العاده استاد "شجریان" زیبایی آنرا چند برابر کرده است. استاد "شجریان" در پایان بیت سوم، گرچه یاران فارغند از حال من/ از من ایشان را هزاران یاد باد.چنان با قدرت و در اوج، فریاد از حنجره می کشد "از من ایشان را هزاران یاد باد" که مو بر بدن شنونده، می ایستد. در "یاد باد" جمعی از بهترین نوازندگان همان زمان، حضور دارند، سنتور را "پرویز مشکاتیان"، تار را "محمدرضا لطفی" و "زیدالله طلوعی"، تمبک را "ناصر فرهنگ‌فر"، بربط را "ارسلان کامکار"، کمانچه را "اردشیر کامکار"، نی را "جمشید عندلیبی" و بم تار را "فرخ مظهری"، به بهترین شکل ممکن، می‌نوازند و آهنگی را در آرشیو موسیقی ایران به ثبت می رسانند که برای همیشه جاویدان خواهد ماند. البته آلبوم "بیداد" تبعات سیاسی نیز برای استاد "شجریان" داشته است. گفتنی است که هر دو بخش این آلبوم به یاری حافظ، به نوعی به یک اثر انتقادی تبدیل شده و در دورانی که حملِ ساز، در اماکن عمومی می‌بایست با مجوز صورت می‌گرفت، محتوایِ اجتماعیِ این اثر، موجب بروزِ حرف و حدیث هایی در جامعه شده و حتی کار به مجلس شورای اسلامی نیز کشیده شده بود. #یاد_باد#پرویز_مشکاتیان#محمدرضا_شجریان#محمدرضا_لطفی#زیدالله_طلوعی#ناصر_فرهنگ‌فر#ارسلان_کامکار#اردشیر_کامکار#جمشد_عندلیبی#فرخ_مظهری#حافظ#همایون#بیداد@javadtaat@mosighi_andishe