40 روز بعد از آن دو روز سیاه و سرخ✍️مصطفی دانندهچهل روز گذشته است. در تقویم، فقط یک ورق عوض شده و در زندگی بعضی‌ها، همه‌چیز. برای مادرهایی که قاب عکس را هر صبح می‌بوسند، زمان در همان دو روز متوقف مانده. برای پدری که هنوز به شماره فرزندش زنگ می‌زند تا شاید جوابی بشنود «ادامه» معنایی ندارد.ما انگار متخصص چهلم گرفتن شده‌ایم. حافظه جمعی‌مان بیشتر شبیه دفتر ثبت فقدان است تا آلبوم خاطراتی که کمی هم لبخند دارد.راستش را بگوییم؛ ما ایرانی‌ها بیش از آنکه شادی مشترک داشته باشیم، غم مشترک داریم. غم‌هایی که همه را به هم وصل می‌کند، از جنوب تا شمال، از داخل تا خارج. هر بار که خون روی آسفالت می‌ریزد، ناگهان یادمان می‌آید که «ما» هستیم، این «ما»یی که با اشک تعریف می‌شود.آخرین شادی مشترک چه زمانی بود؟ اگر چیزی به ذهنمان می‌آید، احتمالاً فوتبال است. حتی آنجا هم گاهی برای شکست‌هایمان بود. این طبیعی نیست. هیچ جامعه سالمی فقط با سوگواری تعریف نمی‌شود. جامعه‌ای که افق دارد، جشن هم دارد، جشن پیشرفت، جشن امنیت، جشن امید. وقتی آینده مبهم باشد، شادی مشترک تولید نمی‌شود. شادی نیاز به چشم‌انداز دارد، نیاز به اعتماد دارد، نیاز به این حس دارد که فردا قرار است بهتر باشد.امروز اما کافی است تقویم را ورق بزنیم تا لیست غم‌ها ردیف شود. آبان، دی، شهریور… اسم‌ها و تاریخ‌ها پشت هم می‌آیند. ما حتی برای شمردن غم‌ها به حافظه فشار نمی‌آوریم، خودشان هجوم می‌آورند.چهل روز بعد از آن دو روز سیاه و سرخ، مسئله فقط یادآوری کشته‌ها نیست. مسئله این است که آیا ما می‌خواهیم تقویم‌مان همچنان با سوگ تعریف شود یا نه؟ تقویم را اتفاق‌ها سیاه نمی‌کنند، تصمیم‌ها می‌کنند. بی‌پاسخی می‌کند، بی‌تفاوتی می‌کندT تاریخ، ماشین کپی است اگر دکمه‌اش را خاموش نکنیم.شاید دردناک باشد، اما حقیقت همین است، اگر قرار باشد هر چند ماه یک‌بار دوباره شمع روشن کنیم و بعد به روال عادی برگردیم، ما نه فقط سوگوار، که شریک تکرار شده‌ایم. شادی مشترک تصادفی به دست نمی‌آید. ساخته می‌شود؛ با آزادی، با امنیت، با پاسخ‌گویی، با اقتصادی که مردم را له نکند. تا وقتی این‌ها نباشد، تقویم ما بیشتر از جشن، موعد سوگواری خواهد داشت و این واقعیت، خودش بزرگ‌ترین غم مشترک ماست.@mostafadanandeh