♦️طاعونِ اعتمادبه‌نفسِ جاهلانه؛ از متخصصین دیپلماسیِ «تحریم کاغذپاره» و «دشمن حمله نمی‌کند» تا عبدال

♦️طاعونِ اعتمادبه‌نفسِ جاهلانه؛ از متخصصین دیپلماسیِ «تحریم کاغذپاره» و «دشمن حمله نمی‌کند» تا عبدالملکیِ لامبورگینی‌ساز▪️مصطفی فقیهی‏🔹لاینقطع اظهارفضل می‌کند، آن‌هم با تنها سابقه‌ی دیپلماتیکِ عمرش که «دادزنی» در دیدار رییس دولت ۱۳ از سازمان ملل بود و بابتِ افاضات و افادات‌ش در همین سالیان، نقل محافل نیز است؛ از پیش‌بینی‌های‌ش از سرنوشتِ سوریه و ونزوئلا تا تحلیل تصویر جعلی هوش‌مصنوعی از سفر ترامپ به چین! 🔹این قماش اما در هیچ شرایطی، «باخت» نمی‌دهند؛ که حتی اگر جسمی سخت در تن‌شان فرود آید، با احساس پیروزی و خرسندی می‌فرمایند «حال کردی چگونه آلت قتاله را در تنِ خویش، محصور و اسیر کرده‌ام؟» و همین قصه، بهانه‌ی رشد دوچندان توسط سیمای جلیلی می‌شود و طی‌الارضِ پله‌های ترقی! و چه بسیارند از این جوق جیغ‌زنانی که پس از ماجرایی چون «جسم سخت»، سینه‌خیز مسیر را تا مقصد ادامه می‌دهند و دست‌آخر، جانباز پرافتخار جنگ‌نرم نام گرفتند!🔹بله! در تاریخ، همواره پدیده‌ای تکرار شده که «توهم دانش» می‌نامندش؛ کسانی که اندک‌مایه‌ای از یک حوزه آموخته‌اند، با اطمینانی سرسام‌آور خود را از متخصصان آن رشته فراتر می‌بینند. 🔹این بیماری معرفتی، از اعماق تاریخ اندیشه بشری ریشه دارد؛ از سوفسطاییان آتن که با چند خط خطابه خود را دانای مطلق می‌پنداشتند تا عالم‌نمایان قرون وسطی که با خواندن چند صفحه‌ی ناقص از ارسطو، خود را جانشین ابن‌سینا می‌دانستند.🔹امروز نیز همان قماش را می‌بینیم. در هر حوزه‌ای که پای بگذارند - از طب سنتی گرفته تا سینما، از اقتصاد تا سیاست خارجی - با خواندن یک کتاب نیمه‌کاره یا شنیدن چند سخنرانی پراکنده، مدعی می‌شوند که از اساتید و هیئت علمی همان تخصص بیشتر می‌فهمند. 🔹در هر حوزه‌ای که پا گذاشته‌اند، نتیجه همین‌اندازه مشمئزکننده است: به عرصه‌ی طب سنتی رجوع کنید تا این ادعاهای بی‌بنیاد را ببینید؛ به سینما پا بگذارید، همان را خواهید یافت. در اقتصاد، نمونه‌اش حجت لامبورگینی است و در سیاست نیز همین آقایان.🔹مشکل اصلی اما اعتمادبه‌نفس وقیحانه‌ی اینان و حباب جهل مقدس است. آنان چنان در این حباب معرفتی خود محصورند که امکان خطا بودن نظریه‌شان را حتی تصور نمی‌کنند. 🔹تاریخ سیاست خارجی معاصر ما پر است از این نمونه‌ها؛ پدیده‌های شگفت و پررویی که با اطمینانی خدشه‌ناپذیر می‌گفتند «هیچ‌گاه به کشور حمله نمی‌شود». یا در اقتصاد، همان حجتِ لامبورگینی که با لحنی پیامبرگونه وعده می‌داد «انقدر می‌توانیم شغل ایجاد کنیم» یا «لامبورگینی را در ایران می‌سازیم».🔹علم حقیقی، برخلاف این ادعاها، با شک آغاز می‌شود و با فروتنی ادامه می‌یابد. تاریخ نشان داده که هرگاه جامعه‌ای به جای متخصصان، به این مدعیان نیمه‌سواد میدان دهد، هزینه‌اش را با عقب‌ماندگی علمی، اقتصادی و حتی امنیتی پرداخت کرده است.⁩⁩⁩⁩@mostafafaghihi