📝📝📝بنزین و ناآرامی‌های اجتماعی: مردم در چه شرایطی به خیابان می‌آیند؟✅مطالعه صندوق بین‌المللی پول درباره تاثیر افزایش قیمت سوخت بر ناآرامی‌های اجتماعی در ۱۰۱ کشور مابین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۰ نشان می‌دهد که اثر افزایش قیمت سوخت در دوره‌های رکود اقتصادی و زمان‌هایی که نرخ ارز نوسان شدیدی دارد، به‌مراتب قوی‌تر است. به عبارت دیگر، زمانی که اقتصاد در وضعیت نامناسبی قرار دارد و معیشت مردم تحت فشار است، افزایش قیمت سوخت می‌تواند جرقه‌ای برای انفجار خشم عمومی باشد. این یافته بر نظریه محرومیت در جامعه‌شناسی سیاسی مهر تایید می‌زند، چون که مردم در شرایط سخت اقتصادی، افزایش قیمت سوخت را به‌عنوان ضربه‌ای غیرقابل‌تحمل تلقی می‌کنند.✅نتایج پژوهش حکایت از آن دارد که در کشورهایی که سرانه مخارج دولت (به‌ویژه در بخش‌های بهداشت و آموزش) بالاتر است، افزایش قیمت سوخت به میزان کمتری به ناآرامی منجر می‌شود. این یافته از نظر سیاست‌گذاری بسیار حائز اهمیت است و نشان می‌دهد که اگر دولت‌ها همزمان با اصلاح قیمت سوخت، یارانه‌های صرفه‌جویی‌شده را به سمت حمایت از بخش‌های بهداشت و آموزش هدایت کنند، می‌توانند خشم عمومی را کاهش دهند. همچنین در جوامعی با نابرابری درآمدی بالاتر و شاخص‌های نامطلوب اقتصادی-اجتماعی، اثر افزایش قیمت سوخت بر ناآرامی به‌شکل قابل‌توجهی شدیدتر است.✅کیفیت حکمرانی هم نقشی کلیدی در تخفیف رابطه افزایش قیمت سوخت و بروز اعتراضات جمعی ایفا می‌کند. کشورهایی که شاخص‌های بالاتری در زمینه پاسخگویی دموکراتیک، کیفیت بوروکراسی، اثربخشی دولت و حق اظهار نظر و پاسخگویی دارند، در زمان افزایش قیمت سوخت، ناآرامی‌های کمتری را تجربه می‌کنند. این یافته نشان می‌دهد که وقتی شهروندان احساس می‌کنند دولت به نیازهایشان پاسخ می‌دهد و نهادها کارآمد و غیرسیاسی هستند، افزایش قیمت سوخت را کمتر به‌عنوان یک بی‌عدالتی تلقی می‌کنند.✅یکی از یافته‌های بدیع این پژوهش، رسیدن محققان به مفهوم آستانه‌های بحرانی است که اگر از آن‌ها عبور شود، اوضاع برای دولت‌ها غیرقابل‌کنترل می‌شود. اولین آستانه، مربوط به رشد اقتصادی است. محققان دریافتند که اگر رشد اقتصادی یک کشور مثبت باشد (حتی اندک)، افزایش قیمت سوخت اثر کمتری بر ناآرامی دارد، چون مردم کم‌وبیش از وضعیت اقتصادی راضی‌اند. اما به محض اینکه رشد اقتصادی به زیر صفر می‌رود و کشور وارد رکود می‌شود، افزایش قیمت سوخت تبدیل به یک بمب ساعتی می‌شود و احتمال ناآرامی به‌شدت بالا می‌رود. بنابراین مرز رکود و رونق یک آستانه حیاتی محسوب می‌شود.آستانه بحرانی دوم، نوسان نرخ ارز است. در ۷۲ درصد کشورهایی که نوسان ارز نسبتاً پایینی دارند، افزایش قیمت سوخت اثر چندانی بر ناآرامی ندارد. اما ۲۸ درصد کشورهایی که نرخ ارزشان بسیار ناپایدار است، در زمان گرانی سوخت، به شدت آسیب‌پذیرند.سومین آستانه بحرانی، فساد است. کشورهایی که در زمرهٔ ۲۰ درصد فاسدترین کشورهای جهان هستند، در زمان افزایش قیمت سوخت با طوفانی از اعتراضات روبرو می‌شوند. در این کشورها، مردم نه فقط به خاطر گرانی بنزین، بلکه به خاطر سال‌ها بی‌عدالتی و اختلاس، خشم انباشته‌ای دارند و افزایش قیمت سوخت، بهانه‌ای برای تخلیهٔ این خشم می‌شود. اما در کشورهایی که فساد کمتر است (بالای صدک ۲۰ام)، این رابطه به همان شدت دیده نمی‌شود.🆔 @mohammadreza_dadgostar@MostafaTajzadeh