چند سال پیش که برای خودم دربارهٔ سگ‌ جستجوهایی می‌کردم، یادداشتی در همین کانال نوشتم با عنوان «یک با

چند سال پیش که برای خودم دربارهٔ سگ‌ جستجوهایی می‌کردم، یادداشتی در همین کانال نوشتم با عنوان «یک باور عامیانه دربارهٔ شمر». ویراست تکمیل‌شدهٔ آن یادداشت، سال‌ها بعد در مجلهٔ بخارا منتشر شد (اینجا). در بخارا (ش ۱۶۷، ص ۱۱۶) نوشتم: «در کودکی از  خالهٔ مادرم…سندی مهم دربارهٔ یادداشت تصویر شمردوست گرامی، جناب آقای علی مشهوری، از دانشجویان خوب رشتهٔ ادبیات فارسی دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران، در مقطع کارشناسی ارشد، یادداشت مهم و ارزشمندی فرستادند که نشان می‌دهد، در متون تعزیه تصریح شده که شمر، سگ پستان‌دار است.(برای سابقهٔ بحث اینجا را ببینید) بخشی از یادداشت ایشان نقل می‌شود: «[...] در تعزیه شهادت امام حسین علیه‌السلام (قسمت قتلگاه) به این مطلب اشاره می‌شود، در قالب گفت‌وگویی میان حضرت و شمر [...]. من این اشعار را که در چهار نسخهٔ مختلف یا به عبارت دقیق‌تر زمینه‌‌های مختلف را که در خاطرم بود و جست‌وجو کردم خدمت شما می‌فرستم.غیر از زمینهٔ اول که معروف است به نسخهٔ میرعزا کاشانی که عینا از کتاب میرعزا نوشته‌ام، از آن‌جایی که  سه نسخهٔ دیگر در دسترس بنده نبود، از قرائت شبیه‌خوانان استفاده کردم و جز دوسه مورد که غلط فاحش داشت، سعی کردم به اصل متن وفادار بمانم.اگرچه شاید بعضی از این اشعار ارزش ادبی خاصی نداشته باشد ، اما شاید به درک بهتر مطلبی که نوشتید کمک کند و برای پژوهش مفید باشد.زمینه یا نسخهٔ یک"میرعزا" با قرائت استاد هاشم فیاض- امام:تو ای لعین که کمر بهر قتل من بستیدل تمام حرم را ز جور بشکستینما تو سینهٔ خود را به من ایا گمراهکه گفته بود به من جدّ من رسول‌اللهکه قاتل تو سگ ابلقی‌ست پر کینهکه دارد او برصی بی‌شمار در سینه- شمر:بکن نگاه ایا سبط احمد مختار_به روی سینه‌ام اکنون، بیا بهانه میارکنون سرت ببرم این زمان حسین علیمرا شبیه به سگ می‌کنی به قول نبی- امام:هزار مرتبه جانم فدات یا جدانشانه‌ای که به من گفته‌ای ایا برنابه روی سینهٔ این کافر ستم‌کار استیقین من شده این قاتل من زار است***زمینه یا نسخهٔ دوم(احتمالا زمینهٔ قزوین)- امام:که‌ای بهر قتلم ببستی کمر؟ - شمر:منم شمر سنگین‌دل بدگهر- امام:شناسی مرا، جد که و باب کیست؟!- شمر:تو را جد رسول است و بابت علی‌ست- امام:شناسی مرا، گو که‌ام مادر است؟- شمر:بلی فاطمه دخت پیغمبر است- امام:گشا سینه‌ات را ببینم عیان- شمر:بگو سینهٔ من چه دارد نشان؟ - امام:نکو گفته‌ای صدّقت یا رسول- شمر:چه گفته‌ست جدت جناب رسول؟- امام:بگفتا سگی مَر تو را قاتل است- شمر:مرا نیز دل بر همین مایل است- امام:بده آب بر من ایا بی‌ادب!- شمر:کسی آب از سگ نکرده طلب***زمینه یا نسخهٔ سوم- امام:نمی‌دانی مگر بابم که ای شوم دغا باشد؟- شمر:پسر عمّ محمد آن وصی مصطفی باشد- امام:چرا بر من تو ای ظالم چنین ظلمی روا داری؟- شمر:برای مکنت و جاه و سپه‌داری و سرداری- امام:بیا بند گریبانت به پیش چشم من بگشا- شمر:گشودم بند خود شاها کنون مطلب بیان فرما- امام: فدایت یا رسول‌الله، صدّقنا و آمنّا- شمر:چه فرموده مگر جدت، بگو بر من در این مأوا- امام:بگفتا مَر تو را قاتل چو سگ پستان به بر دارد***زمینه یا نسخهٔ چهارم- امام: خبر بداد بدان جد امجدم به جهانز قاتل تو هویداست در جهان سه نشانبه صورت است چو خوک و به سینه است چو سگبه دل بود پر از کینه، ملحد و بد رگ- شمر:کنون که خوانده مرا سگ، وَ خوک پیغمبربباید آن‌که ببرم سر تو از پیکرایا گروه نمایید سنگ‌بارانشبه داغ او بنشانید جمله یارانش﻿https://t.me/n00re30yah