✔️آی سکولار! آی سکولار!🔻🔸مهراب صادق‌نیا🔹چند سال پیش در حاشیه‌ی کارگاهی در برلین، جمعی از استادها گرد هم نشسته بودیم. به جز من یک ایرانی دیگر که از استادهای حوزه‌ی علمیه قم هم بود، حضور داشت. پروفسور هافنر، استاد دانشگاه پُتسدام از ما پرسید که آیا شما سکولار هستید؟ همه با صراحت گفتند بله. در میان آن‌ها یکی دو نفر کشیش مسیحی هم بود. قبل از من، نوبت به این استاد محترم رسید که به پرسش هافنر پاسخ دهد. مِن و مِنی کرد و گفت: " معلوم است که من سکولار نیستم. من دین‌دار هستم." هافنر با تعجب نگاهش کرد و گفت اگر ممکن است توضیح بدهید که سکولار از نظر شما چه معنایی دارد. آن استاد محترم گفت یعنی کسی که ضد دین است. هافنر گفت معنای سکولار ضدیّت با دین نیست. بعد از او پرسید شما وقتی بیمار می‌شوید چه می‌کنید. دوست ما پاسخ داد می‌روم دکتر. هافنر پرسید ازدواج‌تان را ثبت کرده‌اید. دوست ما پاسخ داد بله. دوباره پرسید شما فرزندتان را مدرسه می‌فرستید؟ دوست ما پاسخ داد "بله". هافنر چند سوال دیگر نیز پرسید و در نهایت پاسخ شنید "بله". بعد از او پرسید چگونه خود را سکولار نمی‌دانید در حالی که همه‌ی این کارها را بر اساس عُرف، قانون، و عادت انجام می‌دهید؟! هم‌سفر ما لبخندی زد و گفت در کشور ما "سکولار" یک ناسزاست و من دوست ندارم سکولار باشم. هافنر هم خندید و گفت: "ولی هستی." 🔹مفهوم "سکولار" مثل بسیاری مفاهیم دیگر به یک چمدان می‌مانند که هر کس می‌تواند هر چیزی داخل آن بیاندازد. شما می‌توانید به کسی که گزاره‌های دینی را به معرفت‌های تجربی(علمی) و فلسفی تبدیل می‌کند بگویید سکولار؛ چه این که می‌توانید به کسی که مرزی پررنگ میان معرفت‌های دینی و فلسفی می‌کشد نیز بگویید سکولار. تنها نکته مهم در این وسط این است کی زودتر به دیگری اتهام بزند. این وضعیت من را حکایت معروفی می‌اندازد که مولوی در دفتر دوم مثنوی آورده است. در آن‌جا می‌گوید "شخصی دزدی دید. به دنبال او دوید. همین که نزدیک بود آن دزد را دستگیر کند، هم‌دست آن دزد بانگ برآورد که آی دزد! آی دزد! آن شخص که پیش خود فکر کرده دزدی دیگر وارد خانه شده و ممکن است به زن و بچه‌اش آسیب برساند، دست از تعقیب دزد اول کشید و به دنبال صدای فریاد رفت. وقتی به صاحب فریاد رسید پرسید چه خبر است و دزدِ فریادگر رد پای دزد را نشان داد. آن شخص عصبانی شد و گفت من که همان دزد را پیدا کرده بودم و نزدیک بود او را بگیرم، حالا چرا فریب تو را خورده و به صدای تو بازگشتم. حکایت مثنوی توصیف کسانی است که واقعیّت را رها کرده و به دنبال نشانی و علامت‌های واهی می‌گردند تا خود را پشت هیاهویی پوچ پنهان کنند.@sadeghniamehrab@namehayehawzavi