‍ ‍ چرا ادبیات؟بورخس همیشه از این پرسش که "فایده ی ادبیات چیست؟" برآشفته می شد. او این پرسش را ابلها

‍ ‍ چرا ادبیات؟بورخس همیشه از این پرسش که "فایده ی ادبیات چیست؟" برآشفته می شد. او این پرسش را ابلهانه می شمرد و در پاسخ آن می گفت "هیچ کس نمی پرسد فایده ی آواز قناری و غروب زیبا چیست." اگر این چیزهای زیبا وجود دارند و اگر به یمن هستی آنها، زندگی در یک لحظه کمتر زشت و کمتر اندوه زا می شود، آیا جستجوی توجیه عملی برای آنها کوته فکری نیست؟ادبیات، عشق و تمنا و رابطه ی جنسی را عرصه ای برای آفرینش هنری کرده است. در غیاب ادبیات، اروتیسم (تن نگاری) هستی نمی داشت. عشق و لذت و سرخوشی بی مایه می شد و از نرمی و ژرفا و از آن گرمی و شوری که حاصل خیالپردازی ادبی است بی بهره می ماند. براستی گزافه نیست اگر بگوییم آن زوجی که آثار گارسیلاسو، پترارک، گونگورا یا بودلر را خوانده اند، در قیاس با آدم های بی سوادی که سریال های بی مایه ی تلویزیونی آنان را بدل به موجوداتی ابله کرده، قدر لذت را بیشتر می دانند و بیشتر لذت می برند. در جهانی بی سواد و بی بهره از ادبیات، عشق و تمنا چیزی جداگانه با آنچه مایه ی ارضای جانوران می شود نخواهد بود، و هرگز نمی تواند از حد ارضای غرایز جاودانه فراتر برود.ادبیات برای آنان که به آنچه دارند خرسندند، برای آنان که از زندگی بدان گونه که هست راضی هستند، چیزی ندارد که بگوید. ادبیات خوراک جان های ناخرسند و سرکش است، زبان رسای ناسازگاران و پناهگاه کسانی است که به آنچه دارند خرسند نیستند. انسان به ادبیات پناه می آورد تا ناشادمان، ناکامل نباشد. تاختن در کنار روسینانته ( اسب مشهور دن کیشوت) زار و نزار و دوش به دوش شهسوار پریشان دماغ لامانچا، پیمودن دریا بر پشت نهنگ همراه با ناخدا اهب، ( شخصیت اول رمان موبی دیک) سرکشیدن جام ارسنیک با مادام بوواری، این همه راه هایی است که ما ابداع کرده ایم تا خود را از خطاها و تحمیلات این زندگی ناعادلانه، رها کنیم، زندگی یی که ما را وا می دارد همیشه همان باشیم که هستیم، حال آنکه ما می خواهیم بسیاری آدم های ویژه باشیم، تا بسیاری از تمناهایی را که بر ما چیره اند پاسخ گوییم.یکی از پیامدهای سودمند ادبیات در سطح زبان، نمود می یابد. جامعه ای که ادبیات مکتوب ندارد، در قیاس با جامعه ای که مهم ترین ابزار ارتباطی آن یعنی واژه ها، در متون ادبی پرورده شده و تکامل یافته، حرف هایش را با دقت کمتر و غنای کمتر و وضوح کمتر بیان می کند. جامعه ای بی خبر از خواندن که از ادبیات بویی نبرده، همچون جامعه ای از کر و لال ها دچار زبان پریشی است و برای زبان ناپخته و آغازینش، سختی های بزرگ در برقراری ارتباط خواهد داشت. این درباره ی افراد نیز صدق می کند. آدمی که نمی خواند، یا کم می خواند یا تنها پرت و پلا می خواند، بی گمان اختلالی در بیان دارد، این آدم بسیار حرف می زند ولی اندک می گوید، زیرا واژگانش برای بیان آنچه در دل دارد بسنده نیست.جهان بدون ادبیات، جهان بی آرمانشهر، بی بهره از حساسیت و ناپخته در سخن گفتن، نادان و غریزی، خامکار در شور و شر عشق، این کابوسی که برای شما تصویر می کنم، ارزنده ترین ویژگی اش، سازگاری و تن دادن انسان به قدرت است. از این رو، این جهان، جهانی سراسر جانوری است. غرایز اصلی، تعیین کننده ی رفتار روزانه می شوند و ویژگی عمده ی این زندگی، جنگ در راه بقا، ترس از ناشناخته ها و ارضای نیازهای مادی است. جایی برای روح نمی ماند. در این جهان یکنواختی خردکننده ی زندگی با تاریکی شوم بدبینی همراه خواهد شد، و با این احساس که زندگی انسانی همان است که باید باشد و همواره چنین خواهد بود، هیچ کس و هیچ چیز توانا به دگرگونی آن نیست.از کتاب : چرا ادبیات؟نوشته ماریو بارگاس یوسامترجم عبدالله کوثریپى نوشت؛ماریو بارگاس یوسابرنده جایزه ادبی پلانتراجایزه ادبی همینگویجایزه ادبی سروانتسو نوبل ادبیات در سال۲۰۱۰@Naneveshtehaye_Man