📺 کشیشی که یقین یافت «خدا وجود ندارد»👤 ژان ملیه (۱۶۶۴–۱۷۲۹) شگفت‌انگیزترین و رادیکال‌ترین فیلسوف خ

📺 کشیشی که یقین یافت «خدا وجود ندارد»👤 ژان ملیه (۱۶۶۴–۱۷۲۹) شگفت‌انگیزترین و رادیکال‌ترین فیلسوف خداناباور قرن هجده است که زیست دوگانه او در قالب یک کشیش گمنام روستایی، بنیان‌افکن‌ترین متن ضددینی و ضدسلطنتی پیش از انقلاب فرانسه را خلق کرد.🎭 زیست دوگانهملیه فرزند یک بافنده پارچه بود که پس از تحصیل در حوزه علمیه رنس، در ۲۵ سالگی کشیش شد و ۴۰ سال تمام تا زمان مرگش در ۶۵ سالگی، در روستای کوچک اترپینی در منطقه آردن فرانسه خادمی کلیسا را بر عهده داشت. او روزها مانند یک بازیگر حرفه‌ای، مناسک قداس، تعمید و موعظه را ایفا می‌کرد، اما درآمدهای کلیسایی‌اش را میان فقرا تقسیم می‌کرد و تنها پناهگاه دهقانان در برابر ظلم و مالیات‌های سنگین ارباب محلی بود.✍️ شب‌ها اما در انزوای کامل، خشم ناشی از مشاهده رنج دهقانان و نتایج مطالعات عمیق فلسفی‌اش را به دست‌نوشته‌ای ۱۰۰۰ صفحه‌ای تحت عنوان «وصیت‌نامه» تبدیل می‌کرد. او در سال ۱۷۲۹ با امتناع عمدی از خوردن غذا درگذشت و دست‌نوشته‌هایش را روی میز اتاقش باقی گذاشت؛ متنی که با عذرخواهی سوزناک از روستاییان به خاطر تدریس «خرافات و دروغ‌های دینی» برای حفظ جانش آغاز می‌شد.💡 ریشه‌های فکری و منابع الهام🔻اندیشه ملیه بر سه پایه اصلی استوار بود:نخست، آثار پیر بایل به‌ویژه کتاب «فرهنگ تاریخی و انتقادی» که متدولوژی شک‌گرایی، نقد تناقضات کتاب مقدس، کالبدشکافی مسئله شر و جداسازی اخلاق از دین را به او آموخت.دوم، عقل‌گرایی و نگاه مکانیکی رنه دکارت به طبیعت که ملیه جنبه‌های الهیاتی و دوگانه‌انگاری (روح و بدن) آن را حذف کرد و به ماتریالیسم مطلق رسید.سوم، تجربه زیسته و مشاهده مستقیم قحطی‌های سهمگین عصر لوئی چهاردهم؛ جایی که او می‌دید کلیسا مالیات مذهبی را از دهقانان گرسنه می‌گیرد تا خرج زندگی اشرافی اسقف‌ها کند.📜 ساختار وصیت‌نامه و براهین هشت‌گانه🔻این اثر پرحجم حول هشت برهان اصلی شالوده‌ریزی شده است:• برهان اول: دین به عنوان ابزاری سیاسی برای سرکوب و مهار توده‌ها.• برهان دوم: عدم وجود هیچ‌گونه دلیل عقلانی برای ایمان کورکورانه.• برهان سوم: بطلان معجزات و ادعاهای وحیانی به عنوان توهم یا جعل تاریخی.• برهان چهارم: شکست، ابهام و تناقض پیش‌گویی‌های متون مقدس.• برهان پنجم: تناقضات عمیق الهیاتی نظیر تثلیث و تجسد خدا.• برهان ششم: اخلاق مسیحی به مثابه ابزار تسلیم، ستایش رنج و ایجاد اخلاق بردگی.• برهان هفتم: ماتریالیسم و اثبات عدم وجود خدای خیرخواه از طریق مسئله شر و رنج کودکان بی‌گناه.• برهان هشتم: رد وجود روح و آخرت به عنوان افسانه‌هایی برای کنترل توده‌ها.🤝 تفاوت بنیادی با پیر بایل و ولتراز نظر موقعیت فکری و سیاسی، ملیه در نقطه‌ای به مراتب رادیکال‌تر از هم‌عصران و پیشگامان خود قرار می‌گرفت. پیر بایل شک‌گرایی برجسته بود که بیشتر بر جداسازی اخلاق از دین، ایجاد فضای مدارای مذهبی و نقد تاریخی متون تمرکز داشت و موضعی مبهم یا ایمان‌گرایانه (فیدئیسم) اتخاذ می‌کرد. ولتر نیز فیلسوفی ثروتمند و دیئیست (باورمند به خدای طبیعی) بود که اصلاحات آرام در سایه پادشاهی مشروطه را دنبال می‌کرد و به دین به عنوان ابزاری برای مهار و کنترل رفتار توده‌ها نگاه می‌کرد. اما ژان ملیه برخلاف بایل و ولتر، یک آتئیست و ماتریالیست کاملاً صریح بود؛ او هیچ نیازی به وجود خدا برای حفظ نظم اجتماعی نمی‌دید، بشدت با محافظه‌کاری نخبگان مخالف بود و خواهان شورش همگانی دهقانان، نابودی کامل تاج‌وتخت و کلیسا، و لغو مالکیت خصوصی شد.🤥 تحریف توسط ولترولتر در سال ۱۷۶۲ گزیده‌ای از کتاب ملیه را منتشر کرد، اما دست به تحریفی تاریخی زد: او تمام بخش‌های آتئیستی، ماتریالیستی، نقد مالکیت خصوصی و دعوت به شورش مسلحانه را حذف کرد تا ملیه را صرفاً یک خداباور طبیعی و منتقد خرافات کلیسا نشان دهد. نسخه کامل و سانسورنشده ملیه سرانجام در سال ۱۸۶۴ در آمستردام به چاپ رسید.🚩 میراث سیاسی، روشنگری رادیکال و سوسیالیسماستدلال‌های ملیه از طریق بارون هولباخ و دنی دیدرو به بدنه روشنگری رادیکال نفوذ کرد و همراه با جزوه‌های افشاگرانه زیرزمینی، هاله تقدس سلطنت و کلیسا را فرو ریخت. علاوه بر این، پیوند دادن آتئیسم با لغو مالکیت خصوصی توسط ملیه، مستقیماً بر انقلابیونی چون سلوآن مارشال و گراکوس بابوف (رهبر توطئه برابران در ۱۷۹۶) تأثیر گذاشت. کارل مارکس در «خانواده مقدس» ماتریالیسم فرانسوی قرن ۱۸ را بستر پیدایش کمونیسم مدرن دانست و لنین در سال ۱۹۱۸ دستور داد نام ژان ملیه بعنوان پیشگام رهایی طبقه کارگر روی بنای یادبود کاخ کرملین حک شود.📻 فقیهی که مسیحی شد 📺 انتقادات فارابی به قرآن و محمد 📺 ابن راوندی، بزرگترین ملحد تاریخ 🔻دکتر تاد فیلیپس 📺 روان‌شناسیِ «دفاع از جهنم» 📺 چرا پس از ۲۰ سال کشیشی، مسیحیت را ترک کردم؟.#نقد_ادیان #فلسفیدن➖➖➖🌾 @Naqdagin