آهستگی: ستایش کندی در عصر فراموشی و شتاب#قربان_عباسی رمان آهستگی میلان کوندرا، حکایتی است از میل انس

آهستگی: ستایش کندی در عصر فراموشی و شتاب#قربان_عباسی رمان آهستگی میلان کوندرا، حکایتی است از میل انسان مدرن به فرار از خویشتن، از گذشته، و از معنا. این نخستین رمان کوندرا به زبان فرانسوی است، و با لحنی ظریف، بازیگوش و در عین حال عمیق، ما را به سفری در زمان و ذهن می‌برد: سفری از قرن هجدهم تا جهان تسریع‌یافته‌ی امروز.کوندرا در آهستگی، فراتر از یک روایت عاشقانه یا تاریخی، پرسشی فلسفی را طرح می‌کند: چرا انسان امروزی، از آهستگی گریزان است؟ چرا شتاب، به بت جهان مدرن بدل شده است؟در قلب این رمان، پیوندی شاعرانه میان «آهستگی» و «حافظه» برقرار می‌شود. کوندرا می‌نویسد که آهستگی، شرط زنده‌ماندن خاطره‌هاست؛ همان‌گونه که دو عاشق، وقتی آهسته قدم می‌زنند و در سکوت به یکدیگر نگاه می‌کنند، می‌توانند لحظه‌ای را در خاطر ثبت کنند.شتاب اما، حافظه را می‌کُشد. انسان مدرن، با دویدن از لحظه‌ای به لحظه دیگر، دیگر چیزی را به یاد نمی‌آورد. در جهانی که هر کس برای دیده‌شدن عجله دارد، همه‌چیز بدل به تصویر می‌شود و عمق از میان می‌رود.کوندرا، با ظرافتی فلسفی، نشان می‌دهد که فراموشی، همان روی دیگرِ شتاب است؛ و آهستگی، همان روی دیگرِ به‌یادآوردن.رمان، در دو زمان موازی می‌گذرد: یک‌سو داستان عاشقانه‌ای در قرن هجدهم، و سوی دیگر، شبی از زندگی مدرن در هتلی لوکس. این تقابل زمانی، استعاره‌ای است از دو شیوه بودن در جهان: در قرن روشنگری، لذت و عشق و بازی، آهسته و در خفا تجربه می‌شود؛ اما در جهان رسانه‌ای و معاصر، میل به نمایش و سرعت، حتی لذت را هم تهی می‌کند.شخصیت‌های مدرن کوندرا، در هتل، در پی آن‌اند که دیده شوند، تصویری از خود بسازند، در چشم دیگران بدرخشند. اما این «دیده‌شدن»، بهایی سنگین دارد: فراموشی خویشتن.کوندرا در آهستگی، یکی از مهم‌ترین رنج‌های انسان معاصر را افشا می‌کند: هراس از سکوت و کندی. او نشان می‌دهد که این هراس، انسان را به سوی سرعت، مصرف، و نمایش می‌کشاند. آدم‌ها در جهان مدرن، به‌جای تجربه‌ی بی‌واسطه زندگی، آن را بدل به نمایش می‌کنند تا در چشم دیگران معنا پیدا کنند.در این جهان، آهستگی یک مقاومت است: مقاومتی علیه سطحی‌شدن، علیه ازخودبیگانگی، و علیه فراموشی.کوندرا در داستان عاشقانه قرن هجدهمی، عشق را به شکل یک بازی پیچیده و کند به تصویر می‌کشد: بازی‌ای که در آن میل، با تعلیق و صبر و زیرکی زنده نگه داشته می‌شود. این عشق، همان آهستگی‌ای است که کوندرا در ستایش آن می‌نویسد: عشقی که به دیگری، و به خود، فرصت بودن می‌دهد.در جهان معاصر اما، عشق هم شتاب می‌گیرد: آدم‌ها بی‌قرار، در جستجوی لذت فوری، و در هراس از توقف. عشق در دنیای امروز، بیش از آن‌که بازی باشد، مسابقه‌ای است برای تصاحب، و در نتیجه، به سرعت پژمرده می‌شود.در پایان آهستگی، کوندرا ما را با این اندیشه تنها می‌گذارد: آیا می‌توان در جهانی که در آن سرعت و نمایش ارزش شمرده می‌شود، آهسته بود؟ آیا می‌توان از این «پرتاب‌شدگی» بیرون رفت و نوع دیگری از بودن را تجربه کرد؟آهستگی، در نگاه کوندرا، فقط یک فضیلت نیست؛ یک آزادی است. آزادی از چشمان دیگران، از شتاب رسانه‌ای، از اسارت فراموشی.رمان آهستگی، بیش از آن‌که داستان باشد، دعوتی است به تأمل: در ستایش کندی، در ستایش لحظه‌های خاموش و عمیق، و در ستایش به‌یادآوردن.کوندرا با نثری شاعرانه و طنزی فلسفی، به ما می‌گوید که شاید راه رهایی، نه در دویدن، بلکه در ایستادن است؛ نه در بیشتر خواستن، بلکه در کمتر خواستن؛ نه در سرعت، بلکه در آهستگی.آهستگی، یعنی جرئتِ گم‌شدن در زمان، بی‌آن‌که بخواهیم آن را تصاحب کنیم؛ یعنی زیستن، بی‌آن‌که بخواهیم دیده شویم.