پدیدارشناسی صور سه گانه رنج انسان مدرنقربان عباسی✍️اگر هیستری، مالیخولیا و افسردگی مدرن را صرفاً ذیل عنوان مشترک «اختلالات روانی» قرار دهیم، تفاوت ‏بنیادی آنها از نظر پنهان می‌ماند. این سه، پیش از آنکه سه تشخیص بالینی باشند، سه شیوه متفاوت از بودن ‏در جهان‌اند؛ سه نسبت متمایز با بدن، زمان، دیگری و معنا. هر یک، کیفیت خاصی از تجربه زیسته را آشکار ‏می‌کنند و از این رو، فهم آنها مستلزم عبور از زبان صرفاً پزشکی و ورود به افق پدیدارشناسی و روان‌کاوی ‏است‎.‎فرد هیستریک، پیش از هر چیز، در نسبت با «دیگری» زندگی می‌کند. جهان او با نگاه دیگری سازمان ‏می‌یابد. او همواره می‌کوشد پاسخ پرسشی را بیابد که هرگز پایان نمی‌پذیرد: «دیگری از من چه می‌خواهد؟» ‏از همین رو، زندگی او در مدار میل دیگری می‌گردد. بدن او زبان این جست‌وجوی بی‌پایان است. نشانه‌های ‏جسمانی، اضطراب‌ها و نمایش‌های هیجانی نه صرفاً واکنش‌هایی روان‌شناختی، بلکه شیوه‌ای از بیان حقیقتی ‏هستند که امکان بیان مستقیم نیافته است. هیستریک از فقدان رنج می‌برد، اما این فقدان را به حرکت، پرسش ‏و میل تبدیل می‌کند. او همواره در حال طلب کردن است؛ حتی زمانی که به خواسته خود می‌رسد، میل او به ‏افقی دیگر منتقل می‌شود. مسئله او کمبود است، نه خلأ‎.‎در مقابل، فرد مالیخولیایی دیگر در جست‌وجوی دیگری نیست؛ بلکه در سوگ جهانی است که معنای خود ‏را از دست داده است. اگر هیستریک پیوسته سؤال می‌کند، مالیخولیایی خاموش می‌شود. اگر هیستریک بدن ‏را به سخن درمی‌آورد، مالیخولیایی زبان را نیز از دست می‌دهد. مسئله او میل نیست، بلکه فقدان معناست. او ‏جهان را نه خصمانه، بلکه تهی تجربه می‌کند. اشیا دیگر او را فرا نمی‌خوانند و آینده دیگر افقی برای تحقق ‏نیست. او احساس نمی‌کند چیزی را می‌خواهد؛ بلکه احساس می‌کند چیزی برای خواستن باقی نمانده است. ‏از همین رو، تجربه مالیخولیا بیش از آنکه دراماتیک باشد، خاموش و فرساینده است‎.‎اما افسردگی مدرن، هرچند در برخی نشانه‌ها با مالیخولیا هم‌پوشانی دارد، پدیده‌ای متفاوت است. افسردگی ‏مدرن را نمی‌توان تنها با مفاهیم فقدان یا سوگواری توضیح داد. این وضعیت محصول نسبت خاص انسان ‏معاصر با نظام‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی نیز هست. در جامعه‌ای که ارزش انسان با کارآمدی، ‏بهره‌وری، موفقیت و خودتحقق‌بخشی سنجیده می‌شود، فرد دیگر با ممنوعیت‌های بیرونی سرکوب نمی‌شود، ‏بلکه با الزام دائمی به موفق بودن فرسوده می‌شود. او نه قربانی «نباید»ها، بلکه قربانی «باید بتوانی»ها است‎.‎در این معنا، هیستریک از دیگری می‌پرسد چه می‌خواهد؛ مالیخولیایی دیگر هیچ پرسشی مطرح نمی‌کند؛ اما ‏فرد افسرده مدرن، خود را متهم می‌کند که چرا نتوانسته به اندازه کافی موفق، خلاق، انعطاف‌پذیر و کارآمد ‏باشد. او زندانی فرمان بیرونی نیست؛ زندانی فرمانی است که خود آن را درونی کرده است. این همان ‏وضعیتی است که برخی فیلسوفان معاصر، از جمله بیونگ-چول هان، آن را ویژگی جامعه دستاورد می‌دانند؛ ‏جامعه‌ای که در آن استثمار، بیش از آنکه از سوی دیگری اعمال شود، به خوداستثماری تبدیل می‌شود‎.‎از منظر پدیدارشناسی نیز تجربه زمان در این سه وضعیت متفاوت است. هیستریک در آینده زندگی می‌کند؛ ‏آینده‌ای که شاید میل دیگری را آشکار کند. مالیخولیایی در گذشته سکونت دارد؛ گذشته‌ای که فقدان آن ‏هرگز پایان نمی‌یابد. اما فرد افسرده مدرن در اکنونی گرفتار شده است که به چرخه‌ای بی‌وقفه از عملکرد، ‏رقابت و فرسودگی تبدیل شده است. نه گذشته او را رها می‌کند و نه آینده به او وعده‌ای می‌دهد؛ بلکه ‏اکنون، میدان تکرار بی‌پایان وظایف و انتظارات است‎.‎رابطه با بدن نیز تمایزی بنیادین دارد. بدن هیستریک سخن می‌گوید؛ بدن مالیخولیایی خاموش و سنگین ‏می‌شود؛ و بدن افسرده مدرن فرسوده و تهی از انرژی است. در هیستری، بدن حامل معناست؛ در مالیخولیا، ‏بدن حامل فقدان است؛ و در افسردگی مدرن، بدن حامل خستگی مزمن ناشی از فشار دائمی برای عملکرد ‏است‎.‎بنابراین، این سه وضعیت سه پاسخ متفاوت به بحران وجود انسان‌اند. هیستری، بحران میل است؛ مالیخولیا، ‏بحران معنا؛ و افسردگی مدرن، بحران عملکرد. نخستین سوژه در جست‌وجوی نگاه دیگری است، دومی در ‏سوگ جهانی که دیگر معنا ندارد، و سومی زیر بار الزام بی‌پایان به تولید، موفقیت و خودبهینه‌سازی ‏فرومی‌ریزد‎.‎