.🔴 زمین ، رمز امانت الهی شش ب . زمین خدا پهناور و گسترده است . انسان ، زمین خدا و خدا زمین انسان است . انسان با این جثهٔ خرد و کوچک می‌تواند بزرگتر از جهان بزرگی باشد که همواره در حال توسعه و گسترش است ؛ چرا که او ظرفی است قابل اتساع که می‌تواند چندان بزرگ و گسترده گردد که همهٔ جهان را درون خود بگنجاند . این مشت گِل ، آن روز که متولد می‌شود و سر به این خاک می‌سپارد و قدم بر زمین می‌نهد ، باید درِ گوشش آواز فیلسوف ظروف گلین ، خیام را بخوانیم که چنین سرود : «در دهر چو آواز گِل تازه دهند ، فرمای بتا که می به اندازه دهند ؛ از دوزخ و از بهشت و از حور و قصور ، فارغ بنشین که آن خود آوازه دهند» و با این ترانه ، او را یادآور شویم که باید بکوشد همواره تر و تازه بماند و هرگز خشکیده و شکننده نگردد . جماعتی آدمخوار با وعده و وعیدهای بهشت و دوزخ ، خواه این‌جهانی و خواه آن‌جهانی ، به تجارت و سوداگری و مکر و فریب و خدعه پرداخته و برای خود ، بهشت و حور و قصور دنیوی ساخته‌اند . این مشتی گل تازه ، این نوزاد آدمیزاده ، باید آرام‌آرام بیاموزد و یاد بگیرد و بداند که انسان است و انسان یعنی مشت گلی پدید آمده از خاک زمین که جان جهان و روح خدا در او دمیده شده و از او یک ظرف ساخته ؛ ظرف ، نه مظروف ؛ ظرفی که به اندازهٔ همهٔ جهان و حتی بزرگتر از آن ، قابل اتساع و گسترش است . این خاصیت توسعه و گسترش که برآمده از آمیزش خاک و خداست ، زمین و زمینهٔ آن را فراهم می‌کند که آدمی بتواند همواره از محدودهٔ وجود خود فراتر رود و راهی عدمستان خود گردد . این خاصیت می‌تواند او را از همهٔ قالب‌ها و چارچوب‌ها و ساختارهائی که می‌خواهند او را به هر شکلی گرفتار محبسِ «جهان‌لانه» سازند ، نجات دهد . آری درست است که آدمی در معرض خطر «اعتیاد» است ؛ به قول ابن‌سینا «اعتیاد به ادراک حسی » ، و ما را همواره خطر «الگو» - الگوهائی که در تجارب زیستی مدام با آن‌ها سر و کار داریم ، اعم از الگوها و قالب‌های تربیتی ، رفتاری ، گفتاری ، سمعی ، بصری و غیره- تهدید می‌کند ؛ آری درست است که بر سر راه گسترش ما صد دام گسترده‌اند و صدها صیاد کمین کرده‌اند اما وقوف بر این که زمین خدا پهناور است و سرزمین وجود ما صدها روزنه دارد ، به آن سوی وجود محدودمان ، به عدمستان ، می‌تواند ما را از همهٔ این دامدانه‌ها و دام‌ها و کوه و کتل‌های راه زندگی عبور دهد و شور و شوق تقرب به مقصد را در ژرفای دل ما زنده نگه دارد . در این صورت ، حرکت و سیر ما از مقصد ، مدیریت می‌شود و حرکتی که چنین است ، از همهٔ موانع می‌گذرد و نرم و آرام پیش می‌رود . به قول خواجهٔ شیرازی : «در بیابان گر به شوق کعبه خواهی زد قدم ، سرزنش‌ها گر کند خار مغیلان غم مخور» . از همین نقطه ، و با همین سرنخ است که افق «آزادی» عیان می‌شود ؛ نقطهٔ زمین‌زیستی و امانت الهی ، و سرنخ پهناوری زمین خدا ، و ظرف قابل اتساع سرشت انسان . وه چه دلرباست آزادی انسان ؛ و چه زیباست انسان آزاد ! نصرالله حکمت یکشنبه ششم محرم الحرام سال ۱۴۴۸۳۱ خرداد ۱۴۰۵@nasrollahhekmat