🌎 ال‌نینو چیست، چگونه شکل می‌گیرد و چه تأثیری بر اقلیم جهان و ایران دارد؟ال‌نینو یکی از مهم‌ترین پد

🌎 ال‌نینو چیست، چگونه شکل می‌گیرد و چه تأثیری بر اقلیم جهان و ایران دارد؟ال‌نینو یکی از مهم‌ترین پدیده‌های طبیعی اقلیم جهان است که در اقیانوس آرام شکل می‌گیرد، اما اثر آن می‌تواند هزاران کیلومتر دورتر و حتی در ایران دیده شود. این پدیده می‌تواند الگوی دما و بارش را تغییر دهد و احتمال خشکسالی، بارندگی شدید، سیل یا گرمای غیرعادی را افزایش دهد. ال‌نینو معمولاً هر ۲ تا ۷ سال یک‌بار رخ می‌دهد و اغلب چند ماه تا حدود یک سال ادامه پیدا می‌کند. با این حال، ال‌نینو به معنای وقوع قطعی یک وضعیت آب‌وهوایی نیست؛ بلکه احتمال برخی شرایط را بیشتر یا کمتر می‌کند.ال‌نینو بخشی از چرخه‌ای طبیعی به نام «نوسان جنوبی ال‌نینو» یا ENSO است. این چرخه سه وضعیت اصلی دارد: ال‌نینو، لانینیا و حالت خنثی. در ال‌نینو، آب‌های سطحی بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی گرم‌تر از حد معمول می‌شوند و در لانینیا وضعیت تقریباً برعکس است.✅ ال‌نینو چگونه شکل می‌گیرد؟در شرایط عادی، بادهای تجارتی در مناطق استوایی اقیانوس آرام از شرق به غرب می‌وزند و آب‌های گرم سطحی را به سمت اندونزی و غرب اقیانوس آرام می‌رانند. در نتیجه، در شرق اقیانوس و نزدیک سواحل آمریکای جنوبی، آب‌های سردتر اعماق به سطح می‌آیند.هنگام شکل‌گیری ال‌نینو، بادهای تجارتی ضعیف می‌شوند و آب گرم بیشتری در بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام باقی می‌ماند. این گرم‌شدن فقط یک تغییر در دمای آب نیست؛ محل تشکیل ابرها و بارش‌های استوایی نیز جابه‌جا می‌شود و به دنبال آن، الگوی فشار هوا، بادها و گردش جو تغییر می‌کند.این تغییرات می‌توانند مسیر سامانه‌های جوی را حتی در مناطق بسیار دور تغییر دهند. به چنین ارتباطی «دورپیوند اقلیمی» گفته می‌شود؛ یعنی تغییر شرایط اقیانوس و جو در یک منطقه می‌تواند بر آب‌وهوای مناطقی در هزاران کیلومتر دورتر اثر بگذارد.🌏 ال‌نینو چه تأثیری بر جهان دارد؟اثرات ال‌نینو در همه مناطق یکسان نیست. در برخی نواحی احتمال بارندگی شدید و سیل افزایش می‌یابد و در برخی دیگر خطر خشکسالی و گرما بیشتر می‌شود. برای مثال، بخش‌هایی از آمریکای جنوبی و جنوب ایالات متحده ممکن است بارندگی بیشتری دریافت کنند، در حالی که اندونزی، استرالیا و بخش‌هایی از جنوب آفریقا می‌توانند خشک‌تر شوند.پیامدهای ال‌نینو فقط به آب‌وهوا محدود نمی‌شود. تغییر بارش و دما می‌تواند بر کشاورزی، منابع آب، تولید انرژی و اقتصاد اثر بگذارد. تغییر دمای آب و جریان‌های اقیانوسی نیز ممکن است دسترسی آب‌های سطحی به مواد غذایی را کاهش دهد و بر ماهیگیری و اکوسیستم‌های دریایی تأثیر بگذارد.🌍 ال‌نینو چه تأثیری بر ایران دارد؟اثر ال‌نینو بر ایران پیچیده‌تر است. ایران فاصله زیادی از اقیانوس آرام دارد؛ بنابراین تأثیر ال‌نینو بر کشور ما مستقیم نیست، بلکه از طریق تغییر گردش عمومی جو و جابه‌جایی مسیر سامانه‌های جوی منتقل می‌شود.مطالعات اقلیمی نشان می‌دهند که در برخی سال‌های ال‌نینو، به‌ویژه در پاییز و زمستان، احتمال افزایش بارندگی در بخش‌هایی از ایران بیشتر می‌شود. این ارتباط در بعضی مناطق غربی و مرکزی کشور و بخش‌هایی از زاگرس و البرز قوی‌تر گزارش شده است. در مقابل، در برخی مناطق مانند جنوب‌شرق کشور ارتباط ال‌نینو با بارش ضعیف‌تر است.با این حال، ال‌نینو به معنای پربارش‌شدن قطعی ایران نیست. حتی یک ال‌نینوی بسیار قوی نیز تضمین نمی‌کند که همه مناطق کشور بارندگی فراوان داشته باشند. ممکن است غرب کشور بارندگی مناسبی دریافت کند، در حالی که شرق یا جنوب‌شرق همچنان کم‌بارش باشد. حتی در یک منطقه مشخص نیز اثر ال‌نینو می‌تواند از سالی به سال دیگر متفاوت باشد.علت این تفاوت آن است که بارش ایران تنها تحت تأثیر ال‌نینو نیست. عواملی مانند دوقطبی اقیانوس هند، نوسان اطلس شمالی، موقعیت و شدت رودبادها، سامانه‌های بارشی مدیترانه‌ای و سودانی و همچنین ناهمواری‌های ایران بر میزان و پراکنش بارش اثر می‌گذارند. ترکیب این عوامل می‌تواند اثر ال‌نینو را تقویت یا تضعیف کند.این موضوع از نظر کشاورزی و مدیریت منابع آب اهمیت زیادی دارد. صرفاً با مشاهده شکل‌گیری یک ال‌نینوی قوی نمی‌توان انتظار سالی پربارش داشت و بر همان اساس درباره کشت محصولات یا مدیریت سدها تصمیم گرفت. برای چنین تصمیم‌هایی باید مجموعه‌ای از شاخص‌های اقیانوسی و جوی و پیش‌بینی‌های فصلی بررسی شوند.در نتیجه، ال‌نینو را نباید یک «پیش‌بینی قطعی آب‌وهوا» دانست. ال‌نینو یکی از عوامل مهم اقلیمی است که احتمال وقوع برخی شرایط را تغییر می‌دهد. در ایران نیز شناخت این پدیده برای پیش‌بینی‌های فصلی، مدیریت منابع آب و برنامه‌ریزی کشاورزی اهمیت دارد، اما باید در کنار سایر عوامل مؤثر بر اقلیم منطقه بررسی شود./زومیت🔰به مابپیوندید🔰🌍کانال جغرافیدانان ایران🌍👇👇👇🆔 @Geographers_Iranian🆔 @Geographers_Iranian