‍پردازش هوش مصنوعی لبه در پهپاد شاهد ۱۳۶پهپاد شاهد ۱۳۶ به عنوان یک سلاح ارزشمند که عملکرد درخشانش در جنگ‌های مختلف زبانزد خاص و عام است در ابتدا با سیستم ناوبری ترکیبی GPS/INS طراحی شده بود. بااین‌حال، تحولات میدان نبرد، به‌ویژه جنگ اوکراین، نشان داد که اتکای صرف به GPS در محیط‌های جنگ الکترونیک شدید، پهپاد را با چالش جدی مواجه می‌کند. این ضرورت، مسیر توسعه این پهپاد را به‌سوی بهره‌گیری از پردازش هوش مصنوعی لبه (Edge AI) هدایت کرده‌است.پردازش هوش مصنوعی لبه به معنای اجرای الگوریتم‌های یادگیری ماشین و بینایی ماشین به‌صورت مستقیم روی سخت‌افزار نصب‌شده بر پهپاد بدون نیاز به ارسال داده به سرورهای مرکزی یا ایستگاه‌های زمینی برای پردازش است. در پهپادهای نظامی، این رویکرد امکان تصمیم‌گیری در لحظه، کاهش وابستگی به ارتباطات پرخطری که ممکن است قطع یا مختل شوند و افزایش خودمختاری در مراحل حساس مأموریت را فراهم می‌آورد. سامانه‌های جدید پردازش لبه در پهپادهای کوچک نظامی توان چند برابری ارائه می‌دهد و قابلیت‌هایی چون ناوبری بصری، تشخیص خودکار هدف، و قفل پیکسلی (pixel lock) را ممکن می‌سازد.مصداق عینی این مدعا در ژوئن ۲۰۲۵، با ساقط شدن یک فروند پهپاد شاهد ۱۳۶ از سری جدید MS در استان سومی نمایان شد که لاشه آن نشان از حضور یک مینی‌کامپیوتر پرسرعت Nvidia Jetson Orin که به‌طور خاص برای اجرای الگوریتم‌های هوش مصنوعی و پردازش ویدئو طراحی شده است، بود. این ماژول توان پردازشی بالایی را در ابعاد بسیار کوچک و با مصرف توان بهینه در اختیار پهپاد قرار می‌داد و قلب تپندهٔ پردازش لبه در این سامانه محسوب می‌شد. در کنار این قطعه مهم ، حضور آنتن‌های CRPA ضد اخلال ۴ یا ۸ کاناله جهت مقابله با جنگ‌ الکترونیک ، دوربین حرارتی جهت تامین داده‌های خام ورودی برای پردازشگر هوش مصنوعی و یک مودم رادیویی برای ارسال ویدئو و داده‌های تله‌متری که امکان کنترل گروهی یا تصحیح از راه‌دور مأموریت را فراهم می‌کرد، مشاهده شد.نکته اساسی در شاهد ۱۳۶ در نحوهٔ تعامل این مؤلفه‌ها با یکدیگر نهفته است. مینی‌کامپیوتر Jetson Orin، تصاویر دریافتی از دوربین فروسرخ را در لحظه و به‌صورت onboard پردازش می‌کند. این ماژول برای پردازش داده‌های دوربین و مقایسهٔ آن با مدل‌های ازپیش‌بارگذاری‌شده برای هدف‌یابی خودکار یا انتخاب هدف طراحی شده است.به‌بیان فنی‌تر، دوربین حرارتی، میدان دید پهپاد را اسکن کرده و دادهٔ تصویری را به‌طور پیوسته به Jetson Orin ارسال می‌کند و سپس الگوریتم‌های بینایی ماشین و یادگیری عمیق که روی ماژول اجرا می‌شوند، بدون تأخیر ناشی از ارسال داده به زمین، تصویر را تحلیل کرده و بازتاب حرارتی یا شکل‌های خاص ازپیش‌ مشخص شده را در صحنهٔ نبرد شناسایی می‌کنند و در فاز نهایی پرواز ، پهپاد به‌صورت خودکار مسیر خود را بر اساس داده‌های پردازش‌شده اصلاح کرده و بدون نیاز به فرمان خارجی، هدف را مورد اصابت قرار می‌دهد.این رویکرد، وابستگی به GPS را در مراحل حساس کاهش داده و پهپاد را در محیط‌های آلوده به جنگ الکترونیک، کارآمدتر می‌سازد. البته این روش دارای مزایا و چالش‌هایی است ولی قطعا نکات مثبتی چون افزایش دقت در شرایط نامساعد ، مقاومت در برابر جنگ الکترونیک و کاهش وابستگی به ارتباطات در محیط‌های آلوده به پارازیت بر چالش‌ها برتری دارد و از این‌رو نیروهای مسلح کشورمان بهتر است در سری پهپادهای شاهد و آرش جهت تاثیرگذاری بهتر از این ابتکار روس‌ها بهره ببرند تا این پهپادها به تسلیحات هوشمندتر در درگیری با ایالات‌متحده و دول مرتجع منطقه تبدیل شوند.@Navy_Iranian | #Askan