گاه «مسئله» همان چیزی نیست که می‌بینیم؟آلبرت انیشتن: «نمی‌توانیم مسائل‌مان را با همان سطح فکری که آن‌ها را به وجود آورده است، حل کنیم.»در مدیریت استراتژیک، بزرگ‌ترین دام، «بهینه‌سازی راه‌حل‌های ناکارآمد» است. ما اغلب به جای بازنگری در صورت‌مسئله، لایه‌های جدیدی از راهکارهای کهنه را بر پیکره‌ی مشکلات می‌کشیم. اما پیشرفت و بهبود، حاصل «پاسخ‌های بهتر»، نیست که مدیون «تغییر پرسش‌هاست». برای عبور از بن‌بست‌های سازمانی، نیازمند Reframing یا «بازتعریف مسئله» هستیم. 🔸 در سال ۱۸۵۴ در لندن برای حل مشکل وبا، راه‌حل پزشکی «هوای مسموم» بود. مدیران شهری با هزینه‌های گزاف، خیابان‌ها را پاکسازی می‌کردند، اما نرخ مرگ‌ومیر تغییر نمی‌کرد چرا که آن‌ها در حال حل مسئله در «بستر اشتباه» بودند. جان اسنو با استفاده از مدل‌سازی داده‌محور، صورت‌مسئله را از «کیفیت هوای عمومی» به «منبع توزیع آلودگی» (پمپ آب) تغییر داد.✅ درس مدیریتی: وقتی راه‌حل‌های شما در سطح «علائم ظاهری» شکست می‌خورند، احتمالا در حال تحلیل بستر اشتباه هستید. پس باید به سراغ «گلوگاه‌های سیستماتیک» بروید، نه بهینه‌سازی محیطِ پیرامون.🔸 قرن‌ها استراتژی هلند، «مهار مکانیکی» آب با ساختن دیوارهای بلند و ضخیم بود. این رویکرد «تقابلی»، یک مسابقه تسلیحاتی با طبیعت بود که هر بار با شکستی بزرگ‌تر پاسخ داده می‌شد. پروژه «فضا برای رودخانه» با یک چرخش ذهنی آغاز شد: «رودخانه را شکست ندهیم، با آن زندگی کنیم». هلندی‌ها با بازگشت به طبیعت و ایجاد دشت‌های سیلابی، فشار را تخلیه کردند نه سرکوب.✅ درس مدیریتی: گاهی استراتژی شما (ساختن سد بلندتر)، خودش بخشی از مسئله (فشار به اکوسیستم) است. 🔸 تا پیش از سال ۱۹۹۷، نگاه سنتی به تصادفات بر مبنای اشتباه راننده بود. با این فرض اگر آموزش و جریمه‌ها بیشتر می‌شد، قاعدتاً باید تصادف هم کمتر می‌شد اما عملا چنین نبود. سیاست «چشم‌انداز صفر» (Vision Zero) این پارادایم را شکست و پذیرفت که «انسان خطاپذیر است». بنابراین مرکز ثقل از «اصلاح رفتار فرد» به «اصلاح معماری سیستم» تغییر یافت تا زیرساخت‌ها، خطای انسانی را در خود جذب و خنثی کنند.✅ درس مدیریتی: آیا در سازمان خود، به دنبال «فرهنگ‌سازی» در محیطی ناقص هستید یا در حال «بازطراحی زیرساخت‌های سازمانی» که در صورت بروز اشتباهات پرسنل، آن را به فاجعه تبدیل نکند؟تمامی این تجربه‌ها بر یک اصل استوارند: راه‌حل، در همان منطقی نهفته نیست که مسئله را ایجاد کرده است. مدیریت در دنیای پیچیده‌ی امروز، بیش از آن‌که به ابزارهای فنی نیاز داشته باشد، نیازمندِ تغییر لنز و دوربین فکری است.