— علم‌گرایی در بوتۀ نقد —نشست دوم: نقدهایی بر علم‌زدگی🔸با #محمدرضا_واعظ:آیا ما علم را ترویج می‌کنیم یا برچسب «علمی» را؟! تمایز میان ترویج علم و ساینتیزم بحث من در این گفتگوست؛ جایی که به چهار لغزش رایج می‌پردازم: خلط مرزهای معرفتی علم و شبه‌علم، ساده‌سازی‌های رواییِ جذاب اما تحریف‌گر، بی‌توجهی به مسئولیت‌های اخلاقی پیام علمی، و نادیده‌گرفتن نیاز به مخاطب مجهز به تفکر علمی و تفکر نقاد. سپس، با ارائه‌ی نمونه‌های فارسی، از روان‌شناسی عامه‌پسند تا تیترهای اغراق‌آمیز دربارهٔ هوش مصنوعی در اینستاگرام، سعی می‌کنم نشان دهم چگونه زبان و الگوریتم، جذابیت را بر دقت ترجیح می‌دهند. راه‌حل پیشنهادی من، جمعِ سه چیز است: آموزش عملی تفکر نقادانه و تفکر علمی و به‌کارگیری روش‌های مشارکتیِ P4C برای کودکان؛ مسئولیت‌پذیری مروجان دربارهٔ عدم‌قطعیت‌ها در علم و پرهیز از بزرگ‌نمایی. در نهایت، تلاش می‌کنم به جای «علم‌پرستی» از «علم‌دوستی آگاهانه» استفاده کنم: حفظ مرز علم با فروتنی معرفتی، دقت روایی و اخلاق ارتباط.🔸و #امید_کشمیری:در این نشست به یکی از خطاهای رایج روش‌شناختی، یعنی خلط میان علم‌گرایی و علم‌زدگی، خواهم پرداخت. بسیاری از مدعیات معرفتی را نمی‌توان صرفاً با روش علمی سنجید؛ هر حوزه‌ای—از فلسفه و اخلاق گرفته تا زیبایی‌شناسی و علم—به دلایل و روش‌های خاص خود نیاز دارد. علم‌زدگی زمانی رخ می‌دهد که روش علمی به معیار یگانه برای ارزیابی همه‌ی دعاوی معرفتی بدل شود و مدعیاتی که خارج از این چارچوب‌اند، به‌سادگی «بی‌معنا» یا «خرافی» تلقی می‌شوند.همچنین به این مهم می‌پردازم که حتی خود تفکر علمی نیز بر پیش‌فرض‌هایی تکیه دارد که ماهیتی علمی ندارند، اما عقلانی و ضروری‌اند؛ از اعتماد به عقلانیت و صداقت معرفتی گرفته تا انسجام منطقی استدلال‌ها. علم بدون این پیش‌فرض‌ها نمی‌تواند به‌طور پایدار و معتبر عمل کند و بنابراین نیازمند پشتوانه‌های فلسفی، اخلاقی و معرفت‌شناختی است.در نهایت، به تمایز مهم میان طبیعت‌گرایی روش‌شناختی و طبیعت‌گرایی متافیزیکی/ماهوی می‌پردازم. به گمان من نادیده گرفتن این تمایز، منشأ بسیاری از خطاها و نتیجه‌گیری‌های نادرست است.📢 حضور در این نشست برای همگان آزاد و رایگان است.📆 جمعه، هجدهم مهر ماه، ساعت ۱۹:۰۰🔗 لینک ورود به جلسه:meet.google.com/gse-qofn-vevTaamoq | تَعَمُّق