🔹 نقدی بر «گزارش داووس چین ۲۰۲۶» نوشته محمود سریع‌القلم ▪️ مقدمه▫️ از ۲۱۵ سال پیش زمانی که «محمد کا

🔹 نقدی بر «گزارش داووس چین ۲۰۲۶» نوشته محمود سریع‌القلم ▪️ مقدمه▫️ از ۲۱۵ سال پیش زمانی که «محمد کاظم» فرزند نقاش‌باشی عباس‌میرزا (در عهد فتح‌علی‌شاه) برای ادامه تحصیل به اروپا رفت و جوان مرگ شد تا به امروز، تحلیل تبارشناختی رفتار نخبگان فکری معاصر نشان می‌دهد که پدیده سرخوردگی و یاس فلسفی روشنفکران پس از مواجهه با نمودهای تجدد همواره یک الگوی تکرارشونده بوده است. گروهی از کنشگران فکری غالبا پس از رویارویی با مظاهر تمدن مدرن و مقایسه ناگزیر آن با ایستایی ساختارهای بومی، دچار نوعی درماندگی تحلیلی و بحران هویت می‌شوند و خروجی فکری چنین مواجهه‌ای عموما بیش از آنکه ارائه کلان‌نظریه‌های راهگشا یا راهبردهای عملیاتی توسعه درون‌زا باشد، بیشتر بازتولید گفتمان ناامیدی، انفعال و در نهایت تجویز تسلیم ساختاری در برابر قدرت هژمون است. این سنت فکری مرعوب، با فروکاستن پیچیدگی‌های گذار به مدرنیته به یک دوگانه مطلق و بن‌بست‌آفرین، عملا عاملیت ملی را نفی می‌کند و با یک زبان شبه‌علمی گزاره‌هایی را صورت‌بندی می‌کند که پیامدی جز بازتولید انسداد و القای ناتوانی تاریخی در بستر جامعه هدف به همراه ندارد. آنچه تحت عنوان «گزارش داووس چین ۲۰۲۶» توسط جناب آقای «محمود سریع‌القلم» تهیه شده را باید در همین نگاه تبارشناختی دسته‌بندی کرد و البته این بار متن پر از «خلط مفهومی» و «جهش تفسیری» نیز هست. نویسنده با یک سلیقه شخصی و فکری خاص داده‌های آماری را با گزاره‌های ارزشی تلفیق کرده و روندهای جهانی را با برخی تجویزهای ارزشی در هم آمیخته است. در ادامه به پاره‌ای از این موارد اشاره شده است. ▪️ سهم ۸۰ درصد بخش خصوصی چین در تحقیق و توسعه ▫️ چین به واسطه عضویت در سازمان تجارت جهانی بسیاری از هزینه‌کردهای دولتی خود را در شرکت‌ها مخفی می‌کند چون با قواعد سازمان در تضاد است و از چین آمارهای رسمی قابل اتکاء اندکی در خصوص یارانه‌ها بیرون آمده است اما آخرین آن‌ها نشان می‌دهد که سهم بنگاه‌ها از تامین مالی تحقیق و توسعه چین در ۲۰۱۸ حدود ۷۶٫۶ درصد بوده و این متفاوت از سهم بخش خصوصی از تحقیق و توسعه در چین است. این عدد نزدیک به عدد سهم بنگاه‌ها از تامین مالی اجرای تحقیق ‌و توسعه در چین است، نه سهم «بخش خصوصی» به ‌معنای مالکیتی. عموم بنگاه‌های با هزینه تحقیق و توسعه بالا در چین یا دولتی هستند یا دولت در آن‌ها سهام مدیریتی (حداکثری برای تعیین راهبرد) دارد. این دو یکی نیستند. سهم شرکت‌های خصوصی چیزی نزدیک به ۳۰ درصد است. ▪️ نظام تعرفه‌ای صفر در چین در قبال ۶۳ کشور▫️ ایشان می‌گوید که چین با تعرفه صفر با ۶۳ کشور دنیا تعامل تجاری دارد! تا زمانی که مدعی نگوید دارد در مورد کدام دامنه کالایی، کدام عمق ترجیحات تعرفه‌ای، کدام قواعد مبدا، کدام تاریخ اجرا و کدام پوشش واقعی تجارت (سهم از تجارت کل) صحبت می‌کند، عدد خام تعداد کشورها هیچ ارزشی ندارد. وجود موافقت‌نامه تجارت آزاد، وجود ترجیح تعرفه‌ای برای بخش محدودی از کالاها، اعطای معافیت یا نرخ صفر به کشورهای کمترتوسعه‌یافته، باعث صفر بودن تعرفه چین برای برخی کشورها در برخی ردیف‌های تعرفه‌ای شده است و نه کل تجارت چین. ▪️ نوآوری‌ها در ده نوع فن‌آوری در حال ظهور هستند▫️ او در خصوص استخراج مستقیم لیتیوم می‌گوید این فناوری اکنون به‌ طور فراگیر تولید سریع و پاک باتری‌ها را متحول کرده در حالی که هنوز در بسیاری از موارد در داووس بحث بر سر مقیاس‌پذیری، هزینه، مصرف آب، کیفیت شورابه و امکان تجاری‌سازی وسیع آن بود. گزاره‌های دیداری و شنیداری جناب سریع‌القم دائما از فرم «پژوهش‌محور» سخنران داووس پرش می‌کنند و سیمای «سیاست‌محور» به خود می‌گیرند گو اینکه امروز آن‌ها بخشی از یک سیاست فراگیر صنعتی شده‌اند. واقعیت این است مواردی چون سرمایش تابشی غیرفعال، تخمیر دقیق و واکسن شخصی سازی شده در داووس در سطح امکان‌پذیری آزمایشگاهی مطرح شدند. ▪️ هوش مصنوعی در چهار دایره جایگزین افراد خواهد شد (تحلیلگران دیتا، طراحان نرم‌افزار، حسابداران و بازاریابان)▫️ در خصوص پیامدهای هوش مصنوعی گزاره ایشان در «جایگزینی کامل تحلیل‌گران داده، برنامه‌نویسان و حسابداران» در تضاد با نظریه‌های صنعتی جدید است. نظریه‌های جدید می‌گویند درست است هوش مصنوعی برخی اشتغال‌ها را از میان می‌برد اما اتفاقا در همین حوزه‌ها اشتغال‌های جدید ایجاد می‌کند. در حال حاضر از نظر ادبیات بازار کار، حرف‌های ایشان غیرعلمی است. نظریه‌های جدید از «دگرگونی وظایف» سخن می‌گویند و نه «نابودی کامل رسته‌های شغلی». یا بالعکس ایشان با همین قطعیت ادعا می‌کند که شغل تمامی کارآفرینان، معلمان و درمانگران پایدار می‌مانند. منظور وی این است که آن جا که شغل‌ها «لمس انسانی» دارند در برابر هوش مصنوعی مقاوم‌تر هستند. البته که این شغل‌ها نیز برخلاف ادعای ایشان «کاملا» مصون نیستند.۱۴۰۵/۰۴/۲۴@Newsonomics