بنزین ۸۷ هزار تومانی؛ سیگنال آغاز اصلاحات سخت در نظام انرژی ایرانچهار نرخی شدن بنزین در کرمان، هرچند هنوز در مرحله آزمایشی است، اما پیامدهای اجتماعی و اقتصادی آن فراتر از یک طرح محدود است. این اقدام نشان می‌دهد نظام یارانه‌ای انرژی در ایران به نقطه‌ای رسیده که شکاف میان قیمت واقعی و قیمت یارانه‌ای دیگر قابل پنهان‌سازی نیست. نرخ‌های ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومان سال‌ها نقش «سوپاپ اجتماعی» داشته‌اند، اما نرخ چهارم یعنی ۸۷٬۲۰۰ تومان عملاً پرده از واقعیت هزینه تولید و تأمین سوخت برمی‌دارد.از منظر اجتماعی، چندنرخی شدن سوخت معمولاً با افزایش حساسیت نسبت به عدالت اقتصادی همراه است. مردم وقتی با چهار نرخ متفاوت برای کالایی حیاتی مواجه می‌شوند، احساس می‌کنند در یک سازوکار پیچیده و مبهم قرار گرفته‌اند که ممکن است به نابرابری بیشتر منجر شود. این وضعیت می‌تواند بی‌اعتمادی عمومی را تشدید کند؛ جامعه تجربه‌های تلخی از اصلاحات ناگهانی قیمت انرژی دارد دارد و هر طرح آزمایشی را مقدمه‌ای برای افزایش‌های گسترده‌تر می‌بیند. فشار هزینه‌ای بر طبقات متوسط و کم‌درآمد نیز قابل‌توجه است، زیرا سهم بیشتری از درآمدشان صرف حمل‌ونقل می‌شود.در حوزه قاچاق، نرخ چهارم هرچند به قیمت واقعی نزدیک‌تر است، اما با توجه به اختلاف شدید قیمت بنزین ایران با ترکیه و افغانستان، انگیزه قاچاق همچنان پابرجاست. قیمت بنزین در ترکیه چندین برابر این رقم است و در افغانستان نیز اختلاف قابل‌توجهی وجود دارد؛ بنابراین این طرح به‌تنهایی نمی‌تواند قاچاق را مهار کند. قاچاق زمانی کاهش می‌یابد که اختلاف قیمت کم شود یا نظام توزیع شفاف‌تر و قابل رصد باشد.راه پایدار کاهش مصرف انرژی در ایران، نه چندنرخی کردن، بلکه مجموعه‌ای از سیاست‌های ساختاری است: توسعه حمل‌ونقل عمومی، اصلاح استاندارد خودروها، واقعی‌سازی تدریجی قیمت انرژی همراه با حمایت هدفمند، و اجرای سیاست‌های مدیریت مصرف مبتنی بر اعتماد اجتماعی. بدون این اصلاحات، چهار نرخی شدن بنزین تنها یک مُسکن کوتاه‌مدت خواهد بود و نه راه‌حل پایدار بحران انرژی. #یادداشت#مه_و_مکث⚖https://t.me/online_lawyer