همه چیز در معرض زوال و دگرگونی است. زمانی‌که یک دولت، پس از جان سالم به در بردن از خطرات بزرگ و متعد

همه چیز در معرض زوال و دگرگونی است. زمانی‌که یک دولت، پس از جان سالم به در بردن از خطرات بزرگ و متعدّد، دارای قدرت عظیم و حاکمیّت کامل و بی‌چون‌وچرا می‌شود، بی‌گمان تداوم طولانی رفاه به ظهور سبک زندگی پرهزینه و تجمّل‌گرایانه میانجامد و ذهن مردمان درگیر رقابت‌های جاه‌طلبانه شده و شدیداً مشتاق و حریص دستیابی به مقام و قدرت می‌شوند.با فزونی‌گرفتنِ این مفاسد، میل به قدرت و حکم‌راندن بر مردم نخستین گام‌ها را برای ویرانی جامعه برمی‌دارد؛ سپس تکبّر و تجمّل‌گرایی این روند را پیش می‌برند؛ و سرانجام، دگرگونی به‌دست توده‌ی مردم کامل می‌شود: آنگاه که طمع برخی به آنان آسیب می‌رساند، و جاه‌طلبی دیگران غرورشان را باد می‌کند و با امیدهای فریبنده مسمومشان می‌سازد.زیرا در آن حال، آنان که از خشم شعله‌ور شده و تنها از امیال خویش پیروی می‌کنند، دیگر تن به هیچ قیدوبندی نمی‌دهند و به سهمی برابر در اداره‌ی امور، در کنار حاکمان پیشین، راضی نمی‌شوند؛ بلکه تمام حاکمیّت و زمامداری امور را یکسره به چنگ می‌آورند.زمانی‌که چنین اتّفاقی رخ دهد، دولت در ظاهر زیباترین نام‌ها، یعنی دولت آزاد و مردمی را به خود خواهد گرفت؛ ولی در حقیقت بزرگ‌ترین مفاسد و شرارت‌ها خواهد بود: حکومت توده‌ها.● پولیبیوس، تواریخ (دفتر ششم)➣ @Notes_On_Liberty