ایمان به آرمانی مقدّس، تا حدّ زیادی جایگزین ایمانِ ازدست‌رفته نسبت به خود، شده است. انسان معمولاً زم

ایمان به آرمانی مقدّس، تا حدّ زیادی جایگزین ایمانِ ازدست‌رفته نسبت به خود، شده است. انسان معمولاً زمانی به کار و زندگی خود می‌پردازد که آن کار ارزش پرداختن داشته باشد. ولی وقتی چنین نیست، او با مداخله در کار دیگران، ذهن خود را از امور بی‌معنای زندگی خویش دور می‌کند. این مداخله در کار دیگران، در قالب غیبت، تجسّس و فضولی، و همچنین اشتیاق تب‌آلود نسبت به مسائل جمعی، ملّی و نژادی نمایان می‌شود. ما در گریز از خویشتن، یا به شانه‌ی همسایه تکیه می‌زنیم و یا به گلویش چنگ میاندازیم.آزادی همان‌قدر که سرخوردگی را تسکین می‌دهد، آن را تشدید نیز می‌کند. آزادی انتخاب، تمام بار مسئولیّت شکست را بر دوش فرد می‌گذارد؛ و از آنجاکه آزادی، فرد را به تلاش‌های متعدّد ترغیب می‌کند، ناگزیر موجب تکثیر شکست و سرخوردگی می‌شود. آزادی با فراهم‌آوردن راهکارهای تسکین‌بخشی همچون کنش، تحرّک، تغییر و اعتراض، از شدّت سرخوردگی می‌کاهد. اگر انسان استعداد آن را نداشته باشد که از خود چیزی بسازد، آزادی باری گران خواهد بود. وقتی خود فرد فاقد توانایی است، آزادی انتخاب چه سودی دارد؟ ما به جنبش‌های توده‌ای می‌پیوندیم تا از مسئولیّت فردی بگریزیم، یا به قول آن جوان پرشور نازی، «تا از آزادی رها شویم.»وقتی از خود دست می‌کشیم و به بخشی از یک کلّ منسجم بدل می‌شویم، نه‌تنها از منافع شخصی چشم می‌پوشیم، بلکه از بار مسئولیّت فردی نیز رها می‌شویم. نمی‌توان پیش‌بینی کرد که انسان، آنگاه که از قید ترس‌ها، تردیدها، دودلی‌ها و آن ندای مبهم وجدان و شرافت -که قرین قضاوت فردی است- آزاد می‌شود، تا چه حد در ارتکاب قساوت و بی‌رحمی پیش می‌رود.هنگامی‌که استقلال فردی خود را در بطن یک جنبش توده‌ای از دست می‌دهیم، به آزادی تازه‌ای دست می‌یابیم: آزادی نفرت‌ورزیدن، زورگویی، دروغ گفتن، شکنجه کردن، کشتن و خیانت کردن، بی‌آنکه شرم یا پشیمانی‌ای در کار باشد. بی‌تردید بخشی از جاذبه‌ی جنبش‌های توده‌ای در همین نکته نهفته است؛ ما در آنجا به «حقّ بی‌شرافتی» دست می‌یابیم. هیتلر نسبت به خشونت فرد مستقل و خودمختار، نگاهی تحقیرآمیز داشت: «هرگونه خشونتی که از پایه‌ای استوار و معنوی سرچشمه نگیرد، لرزان و نامطمئن خواهد بود؛ چراکه فاقد آن ثباتی است که تنها در سایه‌ی نگرشی متعصّبانه و افراطی به‌دست می‌آید.»● اریک هافر، مؤمن راستین➣ @Notes_On_Liberty