منورالفکران؛ پیشگامان تجدد در ایران از میان #منورالفکران یا روشن‌فکران ایرانی که بانی تجدد ایران دور

منورالفکران؛ پیشگامان تجدد در ایران از میان #منورالفکران یا روشن‌فکران ایرانی که بانی تجدد ایران دوره قاجاری پیش از دولت مشروطه بودند، پنج چهره برجسته‌ترند.میرزا #مِلکُم‌خان که ارمنی بود اما معتقد بود در تجدد ایران باید طوری رفتار کنیم که روحانیت علیه آن قد علم نکند.یوسف‌خان #مستشارالدوله که کتاب یک کلمه را در تطبیق قوانین فرانسه با قوانین شرعی نوشت.میرزاآقاخان کرمانی که سه مکتوب را نوشت و بعد از قتل ناصرالدین شاه به اتهام همدستی در قتل، وحشیانه اعدام شد.طالب‌اوف تبریزی که سفینه طالبی را نوشت و بیش از دیگران جانب شرع را رعایت می‌کرد.و فتحعلی خان #آخوندزاده که آثار زیاد از جمله نمایش‌نامه نوشت، با صراحت زیاد دین را نقد می‌کرد.این افراد نویسندگانی توانا بودند و آثاری چند در زمینه ترقی و تجدد و ادبیات نوین نوشتند.وجه همت آنان ایجاد حکومت قانون، آزادی، مساوات، مسأله تفکیک قوا و دخالت مردم در سرنوشت، و ایجاد نهادهای مدنی مانند مطبوعات و نهادهای رسمی بود که البته این امور در حکومت پادشاهی قاجار سخت بود، ولی در نهایت در دوره مشروطه و پس از آن تا حدود زیادی به ثمر نشست.در دوره آنها هیچ قانون نامه یا قانون اساسی و مدنی وجود نداشت. حکم و اراده پادشاه، عُمالش و علمای دین محل رفع و رجوع مسایل قانونی و حقوقی و قضایی بود.اینها را به تفصیل در کتاب پیشینه مباحث جدید کلامی در ایران، نوشته‌ام.#محمد_مشهدی_نوش‌آبادی امرداد ۱۴۰۵ https://www.instagram.com/p/DcGRexAKpI7/?igsh=MW55NTByY2gzZGFnNg==