رویکرد سیاسی ائمه شیعه، اعتدال‌گرا و بر پایه حفظ مصالح جامعه بودنشست هم‌اندیشی اساتید با موضوع «رویک

رویکرد سیاسی ائمه شیعه، اعتدال‌گرا و بر پایه حفظ مصالح جامعه بودنشست هم‌اندیشی اساتید با موضوع «رویکرد سیاسی معتدل و صلح‌طلبانه #ائمه_شیعۀ_دوازده_امامی» در تاریخ دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵، از ساعت ۱۰ تا ۱۲، در تالار شهید سلیمانی ساختمان شهید رئیسی برگزار شد.در این نشست تخصصی، دکتر محمد مشهدی نوش‌آبادی، دانشیار گروه ادیان و فلسفه، به تبیین چارچوب‌های مطالعاتی فرَقِ شیعه و تحلیل مواضع سیاسی ائمه (علیهم‌ السلام) پرداختند.دکتر مشهدی نوش‌آبادی در ابتدا، لزوم استفاده از منابع دست‌اول شیعی مانند کتب "فرقه الشیعه" نوبختی و "المقالات و الفرق" اشعری را برای فهم صحیح فرقه‌های شکل‌گرفته تا دوران امامان متذکر شدند. وی تأکید کرد که این منابع، به همراه پژوهش‌های تحلیلی متأخر مانند کتاب "تاریخ فرق اسلامی" از حسین صابری  و کتاب "مکتب در فرایند تکامل" از حسین مدرسی طباطبایی، بستر لازم برای شناخت بی‌طرفانه و واقع‌بینانهٔ تاریخ تشیع را فراهم می‌آورد.ایشان ساختار جریان‌های شیعه را بر اساس تقسیم‌بندی رایج، در شش گروه اصلی شامل: غُلات (غلوکنندگان)، کیسانیه، زیدیه، اسماعیلیه، واقفیه و اثنی‌عشریه خلاصه کردند و تصریح نمودند که تا پایان قرن سوم بیش از صد فرقه و جریان فکری ذیل این شش گروه اصلی پدید آمده است.دانشیار گروه ادیان و فلسفه دانشگاه با ارائهٔ تحلیلی از سیرهٔ ائمه (ع)، رویکرد کلان سیاسی ایشان را مبتنی بر اعتدال، صلح‌طلبی و پرهیز از درگیری‌های غیرضروری توصیف کردند. به گفتهٔ وی بر خلاف رویکرد عموم رهبران دیگر گروه‌های شیعی، هدف محوری امامان، تلاش برای تشکیل حکومت به هر قیمتی نبود، بلکه تربیت جامعه، تعمیق معارف دینی، تبیین صحیح قرآن و سنت و حفظ جان و رعایت مصلحت پیروان اولویت اصلی بوده است. این هدف، در بسیاری از مواقع، لزوم اتخاذ تدابیر محافظه‌کارانه‌ای چون تقیه را ایجاب می‌کرد.دکتر مشهدی نوش‌آبادی به نمونه‌های تاریخی این رویکرد اشاره کرد، از جمله در نظرِامام علی (ع) که صلح و تعامل برای جلوگیری از فتنه و حفظ اساس اسلام با پذیرش خلافت خلفای پیشین بود.یا امام حسن (ع) که رویکردی صلح‌آمیز برای جلوگیری از خون‌ریزی و حفظ مصلحت جامعه اسلامی اتخاذ کرد.همچنین، امام حسین که در ابتدا با تهدید جانی بخاطر عدم بیعت با یزید روبرو بودند و هنگامی که در عراق با یارانی اندک در مقابل لشکر ابن سعد قرار گرفتند، سعی داشتند تا با گفتگو از آن مهلکه بیرون روند، اما به ایشان اجازه ندادند.امام باقر و امام صادق (ع) با تمرکز بر "تعلیم دینی و اخلاقی"، به جای پیگیری اهداف نظامی و سیاسی، همزمان با قیام‌های دیگر گروه‌های شیعه مانند زیدیه علیه حکومت وقت بود.امام موسی کاظم ایجاد نهاد وکالت در شهرهای مختلف جهت ارتباط با شیعیان پایه گذاشتند. این نهاد در دورۀ ائمه بعدی نیز ادامه یافت، امام رضا ولایت‌عهدی مأمون را پذیرفتند و ائمه پس از ایشان نیز رویکردی معتدل و  صلح آمیز با خلفای عباسی اتخاذ کردند.دکتر مشهدی نوش‌آبادی در پایان خاطرنشان ساخت که: "نباید پژوهشگر از سیره ائمه، تحلیلی مطابق شرایط سیاسی زمانۀ خود صورت دهد؛ بلکه وظیفهٔ پژوهشگر، تبیین و توصیف رفتارهای تاریخی ائمه و نشان دادن پیچیدگی‌ها و جنبه‌های مختلف رویکردهای سیاسی آنان است."این نشست هم‌اندیشی با استقبال اساتید و پرسش و پاسخ‌های تحلیلی به پایان رسید. https://www.instagram.com/p/Dbige8pgC6B/?igsh=MXc3OHptcGNsdGU3OQ==