زن، شاخصی برای سنجش پیشرفت و رفاه و آزادی و برابری و حقوق انسان استاگر ایران آزادی و پیشرفت می‌خواهد، از استقلال انسان شروع کنیم.یک اشتباه رایج این است که فکر کنیم اگر کشوری ثروتمند و پیشرفته شد، حتما به آزادی و برابری هم رسیده است.نه.چین نشان می‌دهد که یک کشور می‌تواند به قدرت اقتصادی و صنعتی عظیمی برسد، بدون اینکه دموکراسی لیبرال داشته باشد(پرنده‌ای در قفسی طلایی).کشورهای خلیج فارس نیز نشان می‌دهند که می‌توان با درآمد بالا و توسعه زیرساختی گسترده، همچنان محدودیت‌های سیاسی و اجتماعی قابل‌توجهی داشت.پس ثروت، توسعه و آزادی یک چیز نیستند.اما یک پرسش بنیادی‌تر وجود دارد:ما در جامعه خود، انسان بالغ را چه می‌دانیم؟اگر زن بالغ و دارای اهلیت را انسانی مستقل بدانیم، باید بپذیریم که او صاحب زندگی خودش است. نه پدر مالک اوست، نه برادر، نه شوهر و نه حکومت.او باید بتواند درباره تحصیل، شغل، درآمد، مالکیت، ازدواج، طلاق، رفت‌وآمد، پوشش، بدن و آینده خود تصمیم بگیرد؛ همان‌طور که یک مرد بالغ چنین حقی دارد.این امتیاز دادن به زنان نیست.به‌رسمیت شناختن انسان به‌عنوان صاحب اختیار زندگی خویش است.و این اصل فقط درباره زنان نیست.اگر بپذیریم انسان بالغ می‌تواند صرفا به دلیل جنسیت، موقعیت خانوادگی یا قدرت بیشتر، تحت اختیار انسان دیگری قرار بگیرد، همان منطق را می‌توان در مقیاس بزرگ‌تر هم بازتولید کرد: «من بهتر می‌دانم چه چیزی برای تو خوب است؛ پس حق دارم به جای تو تصمیم بگیرم(ولایت فقیه).»در خانواده، این می‌تواند به سلطه شوهر بر همسر تبدیل شود.در جامعه، به سلطه گروه بر فرد.و در سیاست، به سلطه حکومت بر شهروند.این یعنی شما زیر دیکتاتوری هستید، چون تا حدی وجود و دوام این دیکتاتوری نمودی از فرهنگ سنت و دانش و رفتار خود مردم است.خودتان میخواهید، شاید به زبان نیاورید با رفتارتان با دیگری و به ویژه اعضای خانواده‌ خودتان نشان می‌دهید.البته این به معنای آن نیست که دیکتاتوری «فقط» محصول خانواده یا فرهنگ است.استبداد علل تاریخی، اقتصادی، نهادی و سیاسی پیچیده‌ای هم دارد. اما فرهنگ و سنت بی‌اهمیت نیست؛ انسان‌ها از کودکی الگوهای اقتدار، اطاعت، مسئولیت و استقلال را یاد می‌گیرند و همین الگوها می‌توانند در نسل‌های بعدی بازتولید شوند.بنابراین اگر ایران آینده‌ای آزادتر و انسانی‌تر می‌خواهد، تغییر فقط از قانون و حکومت شروع نمی‌شود.از رابطه ما با یکدیگر و اعضای خانواده شروع می‌شود.از اینکه به دخترمان نگوییم چون دختر است، آزادی کمتری دارد.از اینکه به پسرمان یاد بدهیم همسر آینده‌اش ملک او نیست.از اینکه به فرزندمان یاد بدهیم عشق با مالکیت تفاوت دارد.احترام با اطاعت یکی نیست.غیرت مجوز کنترل انسان دیگری نیست.و «سرپرستی» نباید به معنای سلب اختیار از یک انسان بالغ باشد.استقلال اقتصادی نیز اهمیت دارد. تحصیل، دسترسی به شغل، درآمد، مالکیت و امکان تصمیم‌گیری اقتصادی، قدرت واقعی انتخاب را افزایش می‌دهد. پژوهش‌های بین‌کشوری نیز نشان می‌دهند که موانع حقوقی و نهادی در برابر مشارکت اقتصادی زنان، فقط مسئله عدالت نیستند؛ می‌توانند استفاده از سرمایه انسانی و ظرفیت اقتصادی کشور را نیز محدود کنند.اما مراقب یک خطای دیگر هم باشیم؛نمی‌توانیم صرفا از همبستگی میان توسعه و استقلال زنان نتیجه بگیریم که یکی علت کامل دیگری است.رابطه احتمالا دوسویه و پیچیده است. توسعه اقتصادی می‌تواند فرصت و استقلال زنان را افزایش دهد؛ و افزایش آموزش، مشارکت اقتصادی و عاملیت زنان نیز می‌تواند به توسعه انسانی و اقتصادی کمک کند.پس بحث ما نباید این باشد که «اگر زنان آزاد باشند، کشور حتما ثروتمند می‌شود.»بحث بنیادی‌تر است این است که «اگر انسان بالغ را صاحب زندگی خودش می‌دانیم، این اصل باید درباره زنان نیز دقیقا همان‌قدر معتبر باشد که درباره مردان.»نمیتوان نیمی از مردم (زنان) را انسان حساب نکرد و انتظار دیکتاتوری و رفاه و اقتصاد و پیشرفت و آزادی و رسیدن به حقوق اولیه انسان را داشت.اگر روزی بخواهیم جامعه‌ای آزاد، قانون‌مدار و دموکراتیک بسازیم، نمی‌توانیم هم‌زمان در خانه به فرزندانمان آموزش دهیم که انسان قوی‌تر حق دارد برای انسان ضعیف‌تر تصمیم بگیرد.آزادی سیاسی بدون فرهنگ خودمختاری، شکننده است.بنابراین شاید یکی از نخستین درس‌هایی که باید به نسل بعدی ایران بدهیم این باشد کهتو صاحب زندگی خودت هستی؛ و دیگران نیز صاحب زندگی خودشان‌اند.از همین اصل ساده، مفاهیم بزرگ‌تری مثل کرامت انسانی، برابری حقوقی، مسئولیت فردی، آزادی، حاکمیت قانون و محدود بودن قدرت آغاز می‌شوند.جامعه آزاد فقط با تغییر حکومت ساخته نمی‌شود؛ آزادی به نهادهای آزاد و انسان‌هایی نیاز دارد که آزادی خود و دیگران را به رسمیت بشناسند.در تنهایی خود به این‌ها فکر کنید؛ کودکان هر روز شما را می‌بینند، الگوبرداری می‌کنند، اگر فکر می‌کنید که بر اساس حرف‌های بالا، روش و رفتار و منش شما اشتباه یا نسبتا نادرست است، پس تلاش کنید تغییر کنید. باور داشتن به تنهایی کافی نیست، باید عمل کرد. سام آریامنش 🚀 @ofoghroydad