پیش از شروعاین متن چه ادعایی دارد و چه ندارداین جزوه دو نیمه داره که به هم وصل می‌شن. نیمهٔ اول دربا

پیش از شروعاین متن چه ادعایی دارد و چه ندارداین جزوه دو نیمه داره که به هم وصل می‌شن. نیمهٔ اول دربارهٔ اینه که چطور دربارهٔ حرف‌ها و خبرها فکر کنیم: یک رخداد چقدر محتمله، یک ادعا چقدر پایه داره، و چرا باید بیشترِ چیزایی که می‌شنویم رو نادیده بگیریم. نیمهٔ دوم دربارهٔ اینه که وقتی این فکر نکردن و بی‌وقفه خبر بلعیدن ادامه پیدا می‌کنه، توی بدن و مغز چه اتفاقی می‌افته. چون قراره از سطحِ آمار و احتمال شروع کنیم و به سطحِ هورمون و سلولِ عصبی برسیم، خوبه از اول مرزها رو روشن کنم.این متن چه ادعایی داردنیمهٔ اول تکیه‌گاهش چند خطِ جدیِ علومِ شناختی و آماره: تفکیکِ «ممکن» از «محتمل»، مفهومِ سابقه یا نرخِ پایه، تفاوتِ سیگنال و نویز، و کارِ کسایی مثلِ کانمن و تتلاک روی خطاهای پیش‌بینی و کیفیتِ قضاوت. نیمهٔ دوم هم روی علومِ اعصابِ استرس بنا شده: محورِ HPA، کورتیزولِ مزمن، بارِ آلوستاتیک، و اثرِ نااطمینانی بر این سیستم. این‌ها استعارهٔ صرف نیستن؛ پشتشون پژوهش هست و هرجا منبعِ مشخصی داره، اشاره می‌کنم.این متن چه ادعایی ندارداول و از همه مهم‌تر: «اعتیاد به کورتیزول» یک استعاره‌ست، نه یک تشخیصِ پزشکی. هیچ بیماری‌ای به اسمِ «اعتیاد به کورتیزول» یا «اعتیاد به استرس» توی کتاب‌های رسمیِ تشخیصِ بالینی وجود نداره. چیزی که واقعاً هست اینه: سیستمِ استرسِ مغز و سیستمِ پاداشِ مغز از یک جاهایی به هم گره خورده‌ان، نااطمینانی واقعاً پاسخِ استرس رو روشن می‌کنه، و چک کردنِ وسواسیِ خبر واقعاً روی منطقِ «پاداشِ نامنظم» کار می‌کنه. ولی «معتاد به کورتیزولِ خودت شدن» یک علمِ واقعی ولی ظریف‌تر رو ساده‌سازی می‌کنه. من این تعبیر رو به‌عنوان یک استعارهٔ گویا به کار می‌برم و همین‌جا صریح می‌گم که استعاره‌ست؛ همین صراحت، بخشی از قرارِ ما با خواننده‌ست.دوم، این یک نسخهٔ درمانی نیست. اگه واقعاً توی یک حالِ بدِ عمیق گیر افتادی، این جزوه جای متخصص یا پزشک رو نمی‌گیره؛ فقط می‌تونه کمک کنه بهتر بفهمی چی داره اتفاق می‌افته.سوم، این جزوه قطعی حرف نمی‌زنه. علم در حالِ تغییره و بعضی بخش‌ها هنوز محلِ بحث‌ان. مثلاً «نرخِ پایه رو آدم‌ها نادیده می‌گیرن» یک یافتهٔ محکمه، ولی همین یافته به نحوهٔ بیانِ مسئله هم حساسه. یا کلِ «حلقهٔ آسیب» که توی فصل ۸ می‌سازم، تک‌تکِ حلقه‌هاش پشتوانهٔ پژوهشی دارن، ولی خودِ این حلقه به‌عنوان یک کلِ یکپارچه، یک جمع‌بندیِ منطقیه، نه چیزی که توی یک آزمایشِ واحد سرتاسر اثبات شده باشه. هرجا چیزی قطعی نیست، صریح می‌گم.سه ادعای اصلی این متنیک، بیشترِ ورودی‌های خبری ارزشِ عملیِ کمی دارن مگر اینکه از فیلترِ احتمال، منبع و کانتکست رد بشن. دو، نااطمینانیِ مزمن می‌تونه سیستمِ استرس رو روشن نگه داره و هزینهٔ شناختی و بدنی بسازه. سه، راهِ‌حل قطعِ کاملِ ارتباط با جهان نیست؛ طراحیِ ورودی، تأخیر، منابعِ معتبر، و بازیابیِ سیستمه.سه چیزی که این متن نمی‌گویدیک، اینکه کورتیزول «بد» است. دو، اینکه خبر دیدن یک بیماریه. سه، اینکه هر استرسی آسیب‌زاست.خلاصه، باز هم همون حرفِ منظومه: این رو یک نقشه بدون، نه خودِ سرزمین. نقشهٔ خوب کمک می‌کنه راهت رو پیدا کنی، ولی هیچ نقشه‌ای جای راه رفتنِ واقعی رو نمی‌گیره.