وقتی تلاش برای متفاوت بودن، گفت‌وگوهای آنلاین را منفی‌تر می‌کندپژوهشی جدید نشان می‌دهد که منفی‌تر شد

وقتی تلاش برای متفاوت بودن، گفت‌وگوهای آنلاین را منفی‌تر می‌کندپژوهشی جدید نشان می‌دهد که منفی‌تر شدن گفت‌وگوهای شبکه‌های اجتماعی فقط نتیجه الگوریتم‌های پیشنهاد محتوا نیست؛ میل طبیعی کاربران به متفاوت و متمایز بودن نیز می‌تواند به‌تدریج گفت‌وگوها را به سمت منفی‌گرایی سوق دهد.پژوهشگران با تحلیل بیش از ۲ میلیارد نظر در ۲۱۵۰ اجتماع ردیت (Reddit) دریافتند که هم رشته‌گفت‌وگوها و هم اجتماعات این پلتفرم با گذشت زمان گرایش بیشتری به محتوای منفی پیدا می‌کنند. بررسی زبانی نظرات نشان داد که یکی از عوامل این روند، چیزی است که روان‌شناسان آن را تمایزطلبی (Differentiation) می‌نامند؛ یعنی تمایل افراد به بیان چیزی متفاوت از آنچه دیگران قبلاً گفته‌اند.منطق این پدیده نسبتاً ساده است: محتوای منفی تنوع بیشتری برای بیان کردن دارد. اگر درباره یک فیلم همه کاربران بگویند «خوب بود»، برای جلب توجه و ارائه نظری متفاوت، گزینه‌های کمتری باقی می‌ماند. اما می‌توان درباره جنبه‌های مختلفی که از آن فیلم دوست نداشته‌ایم، نقدهای متفاوتی مطرح کرد. بنابراین، با ادامه گفت‌وگو، بیان یک نظر منفیِ جدید ممکن است آسان‌تر از بیان یک نظر مثبتِ جدید باشد.پژوهشگران برای بررسی این فرض، یک آزمایش نیز انجام دادند. افرادی که به‌طور آزمایشی تشویق شده بودند متفاوت و منحصربه‌فرد به نظر برسند، به‌مرور نظرات منفی‌تری منتشر کردند؛ در حالی که از آنها مستقیماً خواسته نشده بود منفی باشند. به بیان دیگر، منفی‌گرایی می‌تواند پیامد جانبی تلاش برای متمایز شدن باشد.این یافته الگوریتم‌ها را از معادله حذف نمی‌کند. الگوریتم‌های رتبه‌بندی همچنان می‌توانند با برجسته کردن محتوای تحریک‌کننده و اختلاف‌برانگیز، چرخه‌ای از توجه، خشم و تولید محتوای مشابه ایجاد کنند. اما پژوهش نشان می‌دهد حتی بدون چنین سازوکارهایی نیز دینامیک خودِ گفت‌وگو می‌تواند افراد را به سمت دیدگاه‌های منفی‌تر سوق دهد.نکته جالب این است که این روند الزاماً به معنای تبدیل شدن تدریجی هر جامعه آنلاین به محیطی کاملاً سمی نیست. پژوهشگران در بررسی رشته‌های بسیار طولانی، با هزاران نظر، نوعی نوسان مشاهده کردند: پس از افزایش منفی‌گرایی، ممکن است کاربران دوباره بتوانند با بیان دیدگاه‌های مثبت‌تر از دیگران متمایز شوند.این پدیده احتمالاً محدود به شبکه‌های اجتماعی نیست. پژوهشگران معتقدند هر محیطی که افراد مجبور باشند برای مدت طولانی درباره یک موضوع واحد صحبت کنند، در حالی که اطلاعات جدید کمی برای افزودن وجود دارد، ممکن است با چنین مشکلی مواجه شود؛ برای مثال چرخه خبری ۲۴ساعته تلویزیون.در مقابل، گفت‌وگوهای روزمره معمولاً امکان تغییر موضوع دارند و بنابراین کمتر در چنین «تله منفی‌گرایی» گرفتار می‌شوند.در مجموع، پژوهش یک نکته ظریف را برجسته می‌کند: میل به متفاوت بودن ذاتاً مسئله‌ای منفی نیست؛ حتی یکی از انگیزه‌های طبیعی انسان است. اما وقتی گفت‌وگو روی یک موضوع ثابت قفل می‌شود و برای متمایز شدن باید دائماً چیز تازه‌ای گفت، منفی‌گرایی می‌تواند به یکی از ساده‌ترین راه‌های متفاوت شدن تبدیل شود.🚀 @ofoghroydaddProceedings of the National Academy of Sciences (2026).