خرده‌فرهنگ‌ها چه موقعیتی در تاریخ شفاهی دارند؟____غلامرضا آذری خاکسترخرده‌فرهنگ‌ها بخش جدایی‌ناپذیری از تاریخ شفاهی به شمار می‌آیند؛ زیرا، همانند موضوعات سیاسی و اجتماعی، دارای اهمیت و ارزش پژوهشی هستند. پژوهشگران تاریخ شفاهی، علاوه بر ثبت روایت‌های سیاسی و اجتماعی، به بررسی و ثبت مؤلفه‌های فرهنگی، مانند اندیشه‌ها، آداب‌ورسوم، فولکلور، زبان و گویش‌ها، میراث‌های کهن و سنت‌های بومی نیز می‌پردازند. از این‌رو، خرده‌فرهنگ‌ها جایگاه مهمی در تاریخ شفاهی دارند؛ چراکه بسیاری از این عناصر به‌صورت مکتوب ثبت نشده‌اند، بلکه از طریق گفتار و روایت منتقل شده‌اند. ثبت و ضبط این خرده‌فرهنگ‌ها می‌تواند زمینه‌ساز مطالعات میان‌رشته‌ای، به‌ویژه در حوزه‌های تاریخ، جامعه‌شناسی و مطالعات فرهنگی، شود.حسن بهشتی‌پورخرده‌فرهنگ به گروهی از افراد درون یک جامعه بزرگ‌تر گفته می‌شود که مجموعه‌ای از ارزش‌ها، رفتارها، آیین‌ها، پوشش، سبک زندگی، هویت، موسیقی، زبان و اصطلاحات خاص، و الگوهای معنایابی را در بر می‌گیرد. این ویژگی‌ها آنان را از فرهنگ غالب و اکثریت جامعه متمایز می‌کند؛ به بیان دیگر، خرده‌فرهنگ‌ها «فرهنگ درون فرهنگ» هستند. تاریخ شفاهی پلی است که خرده‌فرهنگ‌ها را از حاشیه تاریخ رسمی به متن تاریخ اجتماعی می‌آورد و در مقابل، روایت‌های آنان بخش مهمی از غنا، تنوع و واقع‌نمایی تاریخ شفاهی را شکل می‌دهد. تاریخ شفاهی، در کنار جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی و مطالعات فرهنگ عامه، امکان شناسایی، ثبت و تحلیل خرده‌فرهنگ‌ها را فراهم می‌کند. از آنجا که این گروه‌ها غالباً اسناد مکتوب چندانی بر جای نمی‌گذارند، بسیاری از تجربه‌ها، آیین‌ها، اصطلاحات، حافظه جمعی، شیوه‌های زیست و نظام‌های ارزشی آنان تنها از طریق روایت اعضای همان گروه قابل انتقال است؛ ازاین‌رو، تاریخ شفاهی در بسیاری از موارد تنها راه دسترسی به این لایه از تاریخ اجتماعی به شمار می‌آید.جعفر گلشنخرده‌فرهنگ به گروهی از افراد درون یک جامعه بزرگ‌تر گفته می‌شود که مجموعه‌ای از ارزش‌ها، رفتارها، آیین‌ها، پوشش، سبک زندگی، هویت، موسیقی، زبان، اصطلاحات خاص و الگوهای معنایابی را در بر می‌گیرد. این ویژگی‌ها آنان را از فرهنگ غالب و اکثریت جامعه متمایز می‌کند؛ به بیان دیگر، خرده‌فرهنگ‌ها «فرهنگ درون فرهنگ» هستند. تاریخ شفاهی، در کنار جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی و مطالعات فرهنگ عامه، امکان شناسایی، ثبت و تحلیل خرده‌فرهنگ‌ها را فراهم می‌کند. از آنجا که این گروه‌ها غالباً اسناد مکتوب چندانی بر جای نمی‌گذارند، بسیاری از تجربه‌ها، آیین‌ها، اصطلاحات، حافظه جمعی، شیوه‌های زیست و نظام‌های ارزشی آنان تنها از طریق روایت اعضای همان گروه قابل انتقال است. ازاین‌رو، تاریخ شفاهی در بسیاری از موارد تنها راه دسترسی به این لایه از تاریخ اجتماعی و بازنمایی تنوع فرهنگی جامعه به شمار می‌آید.ابوالفتح مؤمنخرده‌فرهنگ‌ها از دو منظر در تاریخ شفاهی قابل تأمل و بررسی هستند. نخست آنکه خود به‌عنوان یک موضوع پژوهشی مطرح‌اند و مطالعه آن‌ها در معرفی، شناخت و ماندگاری فرهنگ‌های محلی و بومی، ضرورتی انکارناپذیر دارد. دوم آنکه راویان، حتی هنگام روایت یک موضوع مشترک، ناخودآگاه عناصر خرده‌فرهنگی، مانند واژگان، باورها، آیین‌ها و شیوه‌های زیست خود را در روایت بازتاب می‌دهند. ازاین‌رو، هر دو جنبه در پژوهش‌های تاریخ شفاهی اهمیت دارند و باید در ثبت و تدوین آن‌ها مورد توجه قرار گیرند، البته به شرط آنکه به موضوع اصلی لطمه‌ای وارد نشود. همچنین، گویاسازی این موارد در پاورقی، افزون بر آشنا کردن خوانندگان با این واژگان و فرهنگ‌ها، به پاسداشت این میراث معنوی، درک بهتر موضوع و رخدادها و غنای تاریخ شفاهی محلی و منطقه‌ای نیز کمک می‌کند.🌸مطالعه متن کامل .....🌸@oralhistoryiran