💢موج سوم؛ چگونه آدم‌های معمولی پیرو می‌شوند؟🧠 اگر به شما بگویند می‌توان گروهی از نوجوانان معمولی ر

💢موج سوم؛ چگونه آدم‌های معمولی پیرو می‌شوند؟🧠 اگر به شما بگویند می‌توان گروهی از نوجوانان معمولی را فقط در پنج روز به افرادی تبدیل کرد که با شور و اشتیاق از قوانین سختگیرانه دفاع کنند، برای گروهشان سلام مخصوص داشته باشند و حتی دوستانشان را زیر نظر بگیرند، احتمالاً باور نخواهید کرد. اما روایتی مشهور از یک فعالیت آموزشی در سال ۱۹۶۷ در یکی از دبیرستان‌های آمریکا، دقیقاً با چنین ادعایی شناخته شده است.❓ همه‌چیز با یک سؤال ساده شروع شد. دانش‌آموزان از معلم تاریخ خود، «ران جونز»، پرسیدند: «چطور ممکن است مردم آلمان، ظهور حکومت نازی را پذیرفته باشند؟»🎓 جونز به جای ارائه یک پاسخ مستقیم، تصمیم گرفت دانش‌آموزان را درگیر یک تجربه آموزشی کند.🪑 روز اول؛ نظم. از دانش‌آموزان خواست منظم‌تر بنشینند، با اجازه صحبت کنند و دستورها را دقیق اجرا کنند. کلاس آرام‌تر و منظم‌تر شد و بسیاری از دانش‌آموزان از این نظم جدید استقبال کردند.🌊 روز دوم؛ هویت. نامی برای گروه انتخاب شد: «موج سوم» (The Third Wave). یک شعار مشترک، یک سلام مخصوص و احساس تعلق به گروه نیز اضافه شد. دانش‌آموزان دیگر فقط همکلاسی نبودند؛ خودشان را اعضای یک حرکت ویژه می‌دیدند.👥 روزهای بعد؛ فشار جمعی. برخی دانش‌آموزان با اشتیاق دیگران را به عضویت دعوت می‌کردند. بعضی نیز رفتار دوستانشان را گزارش می‌دادند تا مطمئن شوند همه از قوانین پیروی می‌کنند. کسانی که با گروه همراه نبودند، کم‌کم احساس می‌کردند از جمع کنار گذاشته شده‌اند.⚠️ فقط چند روز گذشته بود؛ اما فضای کلاس به‌طور محسوسی تغییر کرده بود. نظم، هویت گروهی، اطاعت و فشار اجتماعی به تدریج جای پرسشگری فردی را گرفته بود.📺 روز پایانی؛ پرده کنار رفت. دانش‌آموزان در سالن مدرسه جمع شدند و تصور می‌کردند قرار است رهبر یک جنبش بزرگ از تلویزیون با آن‌ها صحبت کند. صفحه تلویزیون روشن شد، اما چیزی پخش نشد.🔍 چند دقیقه بعد، جونز توضیح داد که جنبشی در کار نبوده و دانش‌آموزان در یک فعالیت آموزشی شرکت کرده‌اند. هدف او این بود که نشان دهد چگونه احساس تعلق، اطاعت از رهبر و فشار جمعی می‌تواند قضاوت مستقل انسان را تحت تأثیر قرار دهد.📚 البته «موج سوم» یک پژوهش علمی کنترل‌شده و قابل‌تکرار نبود؛ بلکه یک فعالیت آموزشی بود. بنابراین نباید آن را به‌عنوان یک آزمایش علمی قطعی درباره رفتار انسان در نظر گرفت. بااین‌حال، پرسشی که مطرح می‌کند همچنان مهم است.📱 امروز دیگر لازم نیست در یک کلاس درس باشیم تا تحت تأثیر گروه قرار بگیریم. یک شایعه در شبکه‌های اجتماعی، یک ویدئوی پربازدید، یک کانال خبری یا حتی نظر اکثریت می‌تواند آن‌قدر بر ما اثر بگذارد که بدون بررسی، آن را بپذیریم و حتی برای دیگران بازنشر کنیم.🧐 شاید مهم‌ترین درس «موج سوم» این باشد که گاهی از خودمان بپرسیم: «آیا این واقعاً نظر من است، یا فقط چون دیگران آن را تکرار می‌کنند، من هم پذیرفته‌ام؟»🕊️ آزادی واقعی فقط در آزادی بیان نیست؛ در آزادی اندیشیدن است. جامعه‌ای که شهروندانش پرسشگر باشند، پیش از باور کردن تحقیق کنند و پیش از پیروی کردن بیندیشند، کمتر گرفتار شایعات، افراط‌گرایی و سوءاستفاده از احساسات جمعی خواهد شد.💡 گاهی فاصله میان یک انسان مستقل و یک پیرو بی‌چون‌وچرا، نه در هوش و شخصیت، بلکه در چند سؤال پرسیده‌نشده است.@organizationalbehavior