📘خلاصه‌ای از کتاب «نظریه تربیتی اسلام» تالیف استاد مرتضی زاهدی(ره) 📄قسمت ۳۸ 📜کانال نظام تعلیم و تربیت اسلامی @Nezam_Tarbiat_Eslami 📖موسسه قرآن و عترت صابره سلام‌الله‌علیها @OstadZahedi📘خلاصه‌ای از کتاب «نظریه تربیتی اسلام» تالیف استاد مرتضی زاهدی(ره)📄قسمت ۳۸🔷️فصل نهم: هدایت باطنی، فطرت الله یا وجدانیات (بخش۴)🔸️ادامه اصلی‌ترين‌ استعدادهای انسان‌ از ديدگاه‌ اسلام‌🔸️۳- استعداد ذهنی يا قوای دِماغیانسان در دارا بودن‌ حواس‌ پنجگانه‌ و حافظه‌ كه‌ تركيبی از آنها ادراكات‌ حسی را تشكيل‌ می‌دهد و مرتبه‌ای پايين‌ از هوش‌ را تشكيل‌ می‌دهد، با حيوانات‌ مشترك‌ است‌. اما انسان‌ دارای استعداد يا قوه‌ای است‌ كه‌ تحليل‌ منطقی از ادراكات‌ حسی را به‌ عهده‌ دارد. مانند توانايی استدلال‌ و ارائه‌ برهان‌ كه‌ از تواناييهای قوای دماغی است‌. استنتاج‌ كليات‌ قوانين‌ (مجموع‌ ادراكات‌ حسی و تحليلهای منطقی و استدلال‌) نيز از تواناييهای قوای دماغی است‌. اين‌ قوه‌ يا استعداد، ويژه‌ حيات‌ انسانی است‌. همين‌ قوه‌ است‌ كه‌ انسان‌ را ناطق‌ كرده‌ و دانش‌، تجربه‌، صنعت‌، اختراع‌، فنون‌ و مهارتها را برای انسان‌ به‌ ارمغان‌ می‌آورد.➖️معرفت حسی چیست؟معارف‌ و علومِ محصول‌ ادراكات‌ حسی و استنتاج‌ از بديهيات‌ را "معرفت‌ حسی" می‌نامند. معرفت‌ حسی محصول‌ علومی همچون‌ رياضی، تجربی و رشته‌های و متنوع‌ آن‌ و نظريات‌ و فرضيات‌ مربوط‌ به‌ آن‌ می‌باشد. استعدادهای ذهنی دارای تواناييهای متعدد مثل‌ حافظه‌، سرعت‌ انتقال‌، قدرت‌ تحليل‌ (هوش‌) و... است.➖️تربیت استعداد ذهنیانسان‌ با تربيت‌ نيروی ذهنی به‌ تواناييهای زير دست‌ خواهد يافت‌:◇توانايی ارتباط‌ با ديگران‌ و با جامعه‌◇قدرت‌ سخن‌، بيان‌ و تبيين‌ مسائل‌◇قدرت‌ دريافت‌ صحيح‌ مفاهيم‌ از محيط‌ ◇قدرت‌ تحليل‌ و تشخيص‌ غلط‌ از صحيح‌◇قدرت‌ كشف‌ قوانين‌ حاكم‌ بر روابط‌ اجزاء و اركان‌ عالم‌ به‌ يكديگر◇قدرت‌ حدس‌ و تداعی معانی◇قدرت‌ استدلال‌ و منطق‌ و برهان‌◇قدرت‌ خلق‌ و اختراع‌ و اكتشافات‌.🔸️۴- استعداد عقلی يا وجدان‌ يا قوای عقلیدر روانشناسی و تعليم‌ و تربيت‌ غربی به استعداد ذهنی، به عنوان‌ عقل‌ يا خرد تعبير می‌شود. ولی در تربيت‌ اسلامی، استعداد عقلی و عقل‌، تعريف‌، ويژگيها و شاخصهای ديگری دارد. عقل‌ يا استعداد عقلی عبارت‌ از كششهای درونی به‌ سمت‌ زيباييها، خيرها و نيكيها و متفر از زشتيها و پليديهاست‌. آثار آن‌ در رفتار انسان‌ به‌ صورت‌ خيرخواهی، نيكوكاری، حقيقت‌جويی، عدالت، حكمت‌، سجايا، ارزشها و ملكات‌ انسانی ظاهر می‌شود. خلقت‌ عقل‌ بگونه‌ای طراحی شده‌ كه‌ تنها به‌ سوی امور خير و يقينی و صواب‌، صلاح‌، نيكی‌ها، ارزشها و زيباييها گرايش‌ دارد و ذاتاََ و طبيعتاََ نمی‌تواند جذب‌ زشتيها شود و يا بی‌جهت‌ و بی‌طرف‌ بماند. همچنانكه‌ قوه‌ چشايی انسان‌، طبيعتاََ از تلخی بيزار است‌، قوای عقلی انسان‌ نيز از پليديها، ظلمها، تجاوزات‌، نيرنگها و امور باطل‌ بيزار است‌.➖️تفاوت معرف حسی با معرفت عقلیمعرفت‌ حسی يا دانش‌، محصول‌ فعاليتهای قوای ذهنی است‌ و معرفت‌ عقلی يا حكمت‌، محصول‌ فعاليتهای قوای عقلی است‌.➖️وجدان‌ يا فطرت‌برای اينكه‌ انسان‌ به عنوان‌ مسافر عالم‌ كمال‌ و استكمال‌، اسباب‌ سفرش‌ كامل‌ باشد و از هرگونه‌ گمراهی و رفتن‌ به‌ بيراهه‌ مصون‌ بماند و ناصح‌ را از كاذب‌ باز شناسد، وجدان‌ يا وجدانيات‌ در درون‌ او به صورت‌ فطری و بدون‌ آموزش‌ قبلی، همچون قطب‌نما، نور و راهنما گنجانده‌ شده‌ تا در برخورد با هر موردی در عالم‌ خارج‌ بتواند آن را تشخيص‌ داده‌ و حق‌ را از نادرست‌ و صواب‌ را از خطا بازشناسد بدون‌ اينكه‌ با آنها قبلاََ برخوردی داشته‌ باشد. وجدان‌ زيباييها را می‌فهمد و دوست‌ دارد گرچه‌ قبلاََ آنها را نديده‌ باشد. وجدان‌ از بديها و زشتيها رويگردان‌ است‌. بنابراين‌ انسان‌ دارای استعدادی است‌ به نام‌ وجدان‌ كه‌ پس‌ از تقويت‌ و رشد، عقل‌ ناميده‌ می‌شود كه‌ اداره‌ حيات‌ انسانیِ انسان‌ را عهده‌ دارد. در تعليم‌ و تربيت‌ اسلامی از روشهای اصولی و بسيار مهم‌، روش‌ بيدار كردن‌ و زنده‌نگه‌ داشتن‌ و رشد دادن‌ وجدان‌ در متربيان‌ است. آيات‌ و روايات‌ زيادی وجود دارد كه‌ وجدان‌ انسان‌ را به‌ قضاوت‌ می‌طلبد.➖️بصیرت چیست؟زمينه‌های رشد عقل‌ همان‌ گرايشهای فطری يا وجدانيات‌ انسان‌ است و در صورت‌ توجه‌ و تحقق‌ وجدانيات‌ و تأمين‌ نيازهای آن‌ و اقناع‌ جاذبه‌های آن‌ و تغذيه‌ روح‌ و روان‌ انسان‌ از آنچه‌ كه‌ فطرت‌ انسان‌ بدان‌ گرايش‌ دارد، موجب‌ می‌گردد تا آگاهی‌های انسان‌ كه‌ در لسان‌ قرآن‌ به‌ بصيرت‌ تعبير شده‌، رشد يابد و به‌ صورت‌ نوری فرا راه‌ انسان‌ قرار گرفته‌ و راه‌ او را در تاريكی شبهات‌ و فتنه‌های حيات‌ روشن‌ نمايد و به‌ وسيله‌ آن‌ حق‌ را از باطل‌ و معرفت‌ را از جهالت‌ و حقيقت‌ را از دروغ‌ تشخيص‌ دهد.📄پایان قسمت ۳۸👈ادامه دارد...#نظریه_تربیتی_اسلام#استاد_مرتضی_زاهدی(ره)#نظام_تعلیم_و_تربیت_اسلامی📜کانال نظام تعلیم و تربیت اسلامی@Nezam_Tarbiat_Eslami📖موسسه قرآن و عترت صابره سلام‌الله‌علیها@OstadZahedi