📘خلاصه‌ای از کتاب «نظریه تربیتی اسلام» تالیف استاد مرتضی زاهدی(ره) 📄قسمت ۴۷ 📜کانال نظام تعلیم و تربیت اسلامی @Nezam_Tarbiat_Eslami 📖موسسه قرآن و عترت صابره سلام‌الله‌علیها @OstadZahedi📘خلاصه‌ای از کتاب «نظریه تربیتی اسلام» تالیف استاد مرتضی زاهدی(ره)📄قسمت ۴۷🔷️فصل یازدهم: قلب روحانی (بخش۳)🔸️استعداد ارادیمنظور از اراده و استعداد ارادی، توانايی و استعداد و قوه‌ای در انسان است‌ كه انسان را در مقابل تحمل مشكلات و فشارهای ناشی از جاذبه‌های غريزی و حيوانی و احساسات و هيجانهای بی‌موقع و غيرلازم ياری‌ می‌نمايد و انسان را در رسيدن به اهداف انسانی كمك می‌نمايد. استعداد ارادی، تجلی‌بخش و مجری نظريات و قضاوتهای عقل است ولی به دستور قلب عمل می‌كند. قوای ارادی، همچون استعداد عقلانی و قلبی، مايه‌ ملكوتی دارد و فی‌نفسه از ارزشهای اسلامی به شمار می‌رود. قوه ارادی در مقابل جاذبه‌های غريزی است و تحت دستورات قلب كه با مشاورت عقل انجام می‌گيرد كنترل و اداره جاذبه‌های غريزی و ساير قوای جسمی را عهده‌دار است.🔸️تربيت استعداد ارادیتربيت استعداد ارادی در تعليم‌ و تربيت اسلامی اهميت فوق‌العاده‌ای دارد، چه آنكه هر مقدار در انسان قویتر باشد، انسان بيشتر می‌تواند مالك خود و سرنوشت خويش باشد. قابل توجه است كه حركت به سمت نيازهای اساسی جسمی و غريزی و حرکت به سمت گناه، فساد، افراط در اشباع و ارضای نيازهای جسمی و غريزی، احتياجی به نيروی اراده ندارد، زيرا غرايز كه جنبه حيات حيوانی انسان را تشكيل می‌دهد، خود دارای جاذبه‌ای قوی است‌ كه به صورت كششها و تمايلات ظاهرشده و انسان را مانند حيوانات به سوی ارضای تمايلات خود می‌كشاند. ليكن تفاوتی كه غريزه انسان با حيوان دارد اين است كه غريزه در حيوانات محدوده مشخصی دارد. مثلاََ وقتی حيوان سير شد ديگر مزاحم تغذيه ساير همنوعان خود نمی‌شود و يا وقتی زمان و فصل جفت‌گيری گذشت، ميل چندانی به شهوات جنسی نشان نمی‌دهد. ولی نيروی غريزی در انسان به سلاحِ اختيار، آزادی و آگاهی مسلح شده و اگر كنترل نشود اولاََ در هر زمانی آمادگی فعاليت دارد و ثانياََ به هيچ وجه متوقف نمس‌شود و بلكه دائماََ به پيش می‌رود و اگر رها شود، كنترل و اداره‌ امور را از انسان گرفته و انسان را به سوی پرتگاه هلاكت می‌كشاند. لذا در فرهنگ اسلامی، حالت گناه در انسان، حالت عدم كنترل و غفلت است.🔸️مراحل و مراتب استعداد ارادیاستعداد ارادی نيز مراحل و مراتبی دارد و به هر ميزان كه رشد كند و هر مرتبه‌ای را احراز كند، به همان ميزان و در حد همان مرتبه به صورت مقاومت و صبوری در مقابل مشكلات ظهور می‌كند و يا به صورت خويشتن‌داری در مقابل كششهای غريزی و حيوانی در رفتار انسان بارز می‌شود و يا به صورت نيروی تداوم‌بخش در حركت به سوی هدف تعيين‌شده انسانی و معنوی (به رغم وجود محروميتها و سختيها)، در رفتار انسان متجلی خواهد شد. كودكی كه سعی می‌كند برنده مسابقه شود، از نيروی اراده‌اش استفاده می‌كند ليكن اين مرتبه‌ای پايين از مراتب تربيت نيروی ارادی و تجلی آن در رفتار است. اراده انسانی در مراتب بالاتر می‌تواند در موجودات و محيط اطراف انسان و در قوای ظاهری و عادی طبيعت تصرف كرده و آنها را از رفتار معمول باز دارد. نيروی ارادی در صورتیكه تربيت شده باشد قدرت كنترل و اداره و هدايت جاذبه‌های غريزی را دارد. حب ذات در شكل منفی به حب نفس تعبير می‌شود و معنی خودخواهی و خوپسندی دارد ولی حب ذات با راهنمايی عقل ارزشی و نورانيت دل تعريف و معنی جديدی پيدا می‌كند و آن‌ حب به كمال است. زيرا انسان عاقل و نورانی چون خودش را دوست دارد و نيز مهالك را می‌شناسد، نمی‌خواهد به پرتگاهها سقوط كند لذا با كمك نيروی ارادی به سوی كمال می‌رود. نيروی ارادی در مرتبه‌ای از رشد می‌تواند بر اندام حسی و نيروی فيزيكی اثر كند. در مرتبه بالاتر می‌تواند بر نيروی غريزی پيروز شود. در مرتبه‌ بالاتر می‌تواند بدون جنگ يا كمترين اشاره، نيروهای جسمی و غريزی را به هر طرف كه بخواهد كشانده و هدايت كند، در اين‌ مرحله می‌تواند با شيطان و شياطين بجنگد و با راهنمايی عقل و نور دل نقاطی را كه شيطان كمين كرده و قصد نفوذ در انسان را دارند، يافته و غيرقابل نفوذ سازد.📄پایان قسمت ۴۷👈ادامه دارد...#نظریه_تربیتی_اسلام#استاد_مرتضی_زاهدی(ره)#نظام_تعلیم_و_تربیت_اسلامی 📜کانال نظام تعلیم و تربیت اسلامی@Nezam_Tarbiat_Eslami📖موسسه قرآن و عترت صابره سلام‌الله‌علیها@OstadZahedi