‌معرفی کوتاهی از داستان روایت شطرنج نوشته اشتفان تسوایگ«هیچ‌چیز در جهان به اندازه‌ی "هیچ‌چیز" روح ان

‌معرفی کوتاهی از داستان روایت شطرنج نوشته اشتفان تسوایگ«هیچ‌چیز در جهان به اندازه‌ی "هیچ‌چیز" روح انسان را شکنجه نمی‌دهد... در آن اتاق تنها یک تخت بود، یک در، یک پنجره و یک کاغذدیواریِ یک‌دست؛ اما هولناک‌تر از همه‌ی این‌ها، یک خلأ کامل و مطلق بود. هیچ صدایی برای شنیدن، هیچ تصویری برای دیدن و هیچ کاری برای انجام دادن وجود نداشت. انسان در برهوتِ محض، محصور میان چهار دیوار با ذهنی که مدام خودش را نشخوار می‌کرد، تنها رها شده بود.»«داستان شطرنج» آخرین وصیت‌نامه‌ی ادبی و شاهکارِ درخشان اشتفان تسوایگ است؛ اثری کوتاه اما به غایت پرالتهاب که در سال ۱۹۴۱ در تبعید نوشته شد، درست اندکی پیش از آنکه تسوایگ در اعتراض به زوال تمدن و پیروزی توتالیتاریسم در اروپا، خودخواسته به زندگی‌اش پایان دهد.داستان در یک کشتی اقیانوس‌پیما در مسیر نیویورک به بوئنوس‌آیرس رخ می‌دهد؛ جایی که میرکو چنتوویچ (قهرمان بی‌احساس، مکانیکی و حسابگر شطرنج جهان) با مردی مرموز و رنگ‌پریده به نام دکتر ب. (حقوق‌دان اتریشی) روبه‌رو می‌شود. این رویاروییِ به ظاهر ورزشی، خیلی زود به نبردی هولناک میان دو شیوه از زیستن و دو قطبِ روان انسان تبدیل می‌شود.دکتر ب. در دوران حبس انفرادی توسط گشتاپو، برای نجات از جنونِ ناشی از بی‌حسی حسی و انزوای مطلق، کتابچه‌ای حاوی ۱۵۰ بازی از استادان بزرگ شطرنج را می‌دزدد. اما این نجات موقت، سرآغاز یک خودویرانگری عمیق‌تر می‌شود:«من ناگزیر بودم با خودم بازی کنم. یعنی باید هم‌زمان در نقش "سفید" فکر می‌کردم و بلافاصله در نقش "سیاه" به خودم حمله می‌کردم! این کار به معنای دوشقه‌شدنِ هولناکِ آگاهی بود. مغز من به دو نیم تقسیم شده بود؛ دو حریفِ آشتی‌ناپذیر درون یک جمجمه که هر کدام تشنه‌ی نابودی دیگری بودند. این دیگر یک بازی نبود؛ یک جنونِ سمی و یک تبِ بی‌امان بود.»▪️ «داستان شطرنج» از نگاه نویسندگان مشهور آلمانتوماس مان: «تسوایگ در این رمان کوتاه، تراژدی فرهنگِ ظریف و اندیشه‌ورز اروپایی را در مواجهه با توحشِ سرد و مکانیکیِ زمانه به تصویر می‌کشد. این کتاب کالبدشکافیِ درخشانِ روحی است که زیر شکنجه‌ی خلأ، خود را تکه‌تکه می‌کند.»هرمان هسه: «تسلط تسوایگ بر روان‌شناسی اعماق و گره‌های ناخودآگاه در اوج قرار دارد. او نشان می‌دهد که چگونه بزرگ‌ترین پناهگاه ذهن (تخیل و منطق)، در شرایط بحران می‌تواند به بی‌رحم‌ترین شکنجه‌گاه انسان تبدیل شود.»«شطرنج به طرز غریبی همه‌چیز است و هیچ‌چیز نیست؛ بازی‌ای فراتر از زمان و مکان، کهن اما تا ابد جوان، ماده‌ای ندارد و تنها از اندیشه زاده می‌شود؛ دانشی بدون کاربرد، هنری بدون اثر، اما استوارتر از هر کتاب و بنایی.»▪️ ما رمان کوتاه «داستان شطرنج» یا «روایت شطرنج‌باز» را به ترجمه محمود حدادی از نشر افق می‌خوانیم.▪️ اولین جلسهٔ خوانش این کتاب امشب، شنبه ۳۱ مرداد، ساعت ۱۹ برگزار می‌شود.صدرا (مدیر گروه رمان‌خوانی)علاقمندان به شرکت در گروه رمان‌خوانی به ادمین طوبیٰ پیام دهند.@PanevisDotCom