۵. شکاف دولت–ملت؛ قطع کانال‌های بازخورد: میزان مشارکت در انتخابات مجلس ۱۴۰۲ به حدود ۴۱ درصد رسید که پایین‌ترین سطح در تاریخ جمهوری اسلامی بود. این رقم کاهش جدی سرمایه اجتماعی حکومت را نشان داد. در کنار آن، محدودیت رسانه‌ها، برخورد امنیتی با منتقدان، و انسداد فضای مدنی باعث شده بازخورد واقعی صدای جامعه به سیاست‌گذاران نرسد.در چنین فضایی، شکاف دولت–ملت هر سال عمیق‌تر می‌شود و در بزنگاه‌های بحرانی، از جمله اعتراضات ۹۸و ۱۴۰۱، ناتوانی مدیریت بحران را تشدید می‌کند. آتروفی سیستم سیاسی ایران حاصل تک‌سالاری، تمرکز قدرت و انسداد گردش نخبگان است. این ساختار، با جایگزینی کنش با نمایش، توان انطباق با محیط را از دست داده و حتی در عرصه پیرامونی، جایگاه استراتژیکش رو به افول است. به نظر می‌رسد که سه مسیر پیش‌رو محتمل باش1. گشایش تحت فشار داخلی و خارجی: اصلاحات نسبی در سازوکارهای انتخاباتی و افزایش نقش نهادهای مدنی.۲.بحران یا فروپاشی ناگهانی: در صورت انباشت هم‌زمان بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و ژئوپلیتیک، و عدم توانایی سیستم در واکنش سریعhttps://t.me/ParvanehSalahshouri