🔻یادداشت پنجاه و هفتم ▫️نقشه راه مشارکت مردم در حفاظت از محیط زیست▫️هفته‌ای كه گذشت، با ابلاغ «دستو

🔻یادداشت پنجاه و هفتم ▫️نقشه راه مشارکت مردم در حفاظت از محیط زیست▫️هفته‌ای كه گذشت، با ابلاغ «دستورالعمل توسعه و راهبری مشاركت سازمان حفاظت محيط‌زيست و نهادهای مردمی» آغاز شد. دستورالعملی كه طی يك فرآيند مشاركتی و شفاف با ذی نفعان، در مراحل طراحی، تدوين، بازبينی و اصلاح و درنهايت تصويب، تهيه شد و به اين ترتيب، يك مقرره داخلی كه تعيين‌كننده حدود و ثغور اقدامات و تكاليف و اختيارات مديران سازمان حفاظت محيط‌زيست است، در تعامل با بخش غيردولتی و مردمی متاثر از آن، تنظيم و تصويب شده است. ▫️سازمان حفاظت محيط‌زيست، مستند به آمار، گزارش‌ها و تاريخچه عملكرد، از بيشترين سابقه ارتباط و تعامل با بخش غيردولتی و مردمی، در ميان تمام نهادهای دولتی برخوردار است؛ به عبارتی ديگر، در هيچ يک از نهادهای حاكميتی و دولتی، چنين روابط طولانی‌مدت، مداوم و منظمی را نمی‌توان سراغ گرفت. امری كه سبب شده است موضوع مشاركت مردمی، همواره يكی از اولويت‌های اصلی مديريت و برنامه‌ريزی در سازمان باشد و رفتار مديريتی، روحيه تعاملی و دانش ضمنی مديران و كاركنان سازمان در سطوح مختلف را شكل دهد. البته بديهی است كه يكی از عوامل اصلی چنين تجربه و ارتباطی، وجود جامعه مدنی باسابقه، فعال و گسترده‌ای است كه چه در قالب سازمان‌های مردم‌نهاد، چه در قالب جوامع محلی و چه شهروندان كنشگر، احتمالا در هيچ بخش ديگری، به اين شكل وجود نداشته و ندارد. جامعه‌ای فعال و پويا كه سرمايه اجتماعی ارزشمند و كم‌نظيری را دراختيار محيط‌زيست كشور و سازمان قرار داده است. ▫️همچنين ماهيت اهداف، راهبردها و رويكردهای سازمان و تكاليف قانونی، از اصل ۵۰ قانون اساسی گرفته تا مفاد قوانين و مقررات عادی و اختصاصی مرتبط، تقويت مشاركت آحاد مردم در حفظ و احيا و بهبود وضعيت محيط‌زيست را به يكی از ملزومات اساسی مديريت در سازمان تبديل كرده است. با اين حال، وجود لكنت‌های بسيار در تحقق مشاركت واقعی و حداكثری، سبب شده است كه همچنان پربسامدترين مطالبه تشكل‌های مردم‌نهاد و كنشگران و كارشناسان اين حوزه، ارتقای كمی و كيفی مشاركت باشد. يعنی به‌رغم وجود سوابق و تجربيات بسيار در اين زمينه، آن‌گونه كه شايسته و مطلوب است، بسترهای مشاركت مردمی فراهم نشده و بهره‌برداری از اين سرمايه اجتماعی بی مانند، شكل اجرایی و عملياتی به خود نگرفته است.▫️يكي از مهم‌ترين و جدی ترين دغدغه‌هایم از آغاز به‌كار دولت چهاردهم و تصدی مسووليت، موضوع مشاركت مردمی و ايجاد بستر مناسب برای افزايش كيفيت و كميت ارتباطات و تعاملات سازمان با بخش‌های مختلف جامعه بوده است. موضوعی كه باتوجه به تجربه زيسته مديریتی‌ام در طول دو دهه اخير در موقعيت‌های مختلف، اين توقع و انتظار را در بدنه اجتماعی كنشگری و تشكل‌های محيط‌زيستی كشور به وجود آورده بود كه تحول و تغييرات مناسب و متناسب برای ايجاد بستر مشاركت واقعی مردم را در اين دوره شاهد باشند. مشاركت مردمی، از آن دست كه دكتر پزشكيان نيز طی دو سال اخير، بارها و بارها بر آن تاكيد كرده‌اند و همكاری و تعامل با ذی نفعان را در مراحل تصميم‌سازی، برنامه‌ريزی، اجرا و نظارت، تكليف ضروری دستگاه‌های دولتی دانسته‌اند.▫️دستورالعمل اجرایی «توسعه و راهبری مشاركت سازمان حفاظت محيط‌زيست با نهادهای مردمی»، از همان لحظه تولد ايده اوليه تا مرحله طراحی و تدوين متن پيش‌نويس و سپس دريافت نظرات و ديدگاه‌های تشكل‌ها و فعالان محيط‌زيستی و اعمال آنها در متن نهایی، با مشاركت و اعلام فراخوان عمومي شبكه ملی تشكل‌ها تنظيم و اصلاح شد و در اين مسير، بيش از ۲۰۰ نفر از مديران تشكل‌های مردم‌نهاد و كنشگران اجتماعی و محيط‌زيستی كشور، ديدگاه‌های اصلاحی، پيشنهادها و انتقادات خود را ارايه كردند و آنچه متولد شد، محصول چنين فرآيندی بود كه آغاز مسيری هدفمند، روزآمد و جريان‌ساز خواهد بود. ▫️ما در سازمان حفاظت محيط‌زيست، راهبرد كلان مديريتی را بر پايه تسهيل مشاركت اقشار مختلف، با همياری و همكاری خود مردم به عنوان ذی نفعان و دست‌اندركاران حفظ و احيای محيط‌زيست، طراحي و اجرا كرده‌ايم و اسناد پشتيبان اين دستورالعمل را نيز متناسب با ظرفيت و قابليت هر یک از بخش‌های جامعه و با كمك آنان تهيه خواهيم كرد.▫️از همه كسانی كه در طول سال‌های اخير برای ايجاد تحول در رويكرد مشاركتی سازمان تلاش كرده و اثرگذار بوده‌اند، صميمانه سپاسگزارم و اميدوارم نهادهای جامعه مدنی و مردمی اعم از تشكل‌های مردم‌نهاد و اجتماع‌محلی، تشكل‌های علمی، فرهنگی، هنری و مذهبی، احزاب و گروه‌های سياسی، تشكل‌های صنفی و تخصصی، دانشجویی، ورزشی، صاحبان صنایع و ساير گروه‌های مردمی، از ظرفيت اين دستورالعمل، به بهترين شكل استفاده كرده و حفظ و بهبود وضعيت محيط‌زيست كشور را با همدلی و همياری، به يك جريان فراگير ملی و آينده‌ساز تبديل كنند./ روزنامه اعتماد@payeshemohitzist