۹ نکته درباره ذهن، باور و معامله‌گریمطالبی که در ادامه می‌آید، جمع‌بندی چیزی است که در سال‌ها کار رو

۹ نکته درباره ذهن، باور و معامله‌گریمطالبی که در ادامه می‌آید، جمع‌بندی چیزی است که در سال‌ها کار روی چارت به آن رسیده‌ام. کنار هر نکته، نام پژوهشگری را هم آورده‌ام که همان حرف را در ادبیات علمی مطرح کرده است، تا اگر کسی خواست خودش برود و منبع را بخواند.۰۱ — باورهای شما نمی‌تواند علتِ تغییر باشد. علت، همان متغیری است که تغییر کرد.خیلی‌ها فکر می‌کنند باورها و مایندست‌شان باعث موفقیتشان شده، در صورتی که می‌تواند اشتباه باشد. البته که باور خوب، ذهن خوب، اشتیاق به برد و میل به پیروزی می‌تواند مفید باشد. هیچ‌کسی از کسی که هر روز گریه می‌کند و مدام می‌گوید من بی‌عرضه‌ام، من بی‌ارزشم، من موفق نمی‌شوم، انتظار موفقیت ندارد.اما هر کسی باید در زندگی و کارش بگردد و در هر چیزی که به موفقیت رسیده ببیند دقیقاً از چه تاریخی به بعد، چه چیزی را عوض کرد که موفقیت شروع شد.این خطای شناختی نام مشخصی هم دارد: خطای اسناد و همبستگی توهمی. یعنی نسبت‌دادن نتیجه به عاملی که فقط همزمان حاضر بوده — چه قبل از موفقیت چه بعد از آن — نه عاملی که آن را ایجاد کرده است.این مفاهیم را فریتز هایدر (بنیان‌گذار نظریه اسناد) و بعدها لی راس در روان‌شناسی اجتماعی صورت‌بندی کردند. لورن و جین چپمن در دهه ۶۰ نشان دادند ذهن انسان بین دو چیزِ صرفاً همزمان، رابطه علّی می‌سازد. و نسیم نیکلاس طالب در کتاب Fooled by Randomness تمام بحثش را روی همین گذاشته: آدم‌ها در بازارها مدام علتِ اشتباه را برای نتیجه انتخاب می‌کنند.۰۲ — مهم‌ترین و قوی‌ترین منبع خودباوری، «تجربه تسلط» است.یعنی شما یک فرایند را بارها و بارها به‌صورت موفقیت‌آمیز انجام دهید؛ در این صورت خودباوری به سراغ شما می‌آید. بنابراین عملکرد از دل اعتماد‌به‌نفس بیرون نمی‌آید، بلکه اعتماد‌به‌نفس از دل عملکردِ درستی که بارها تکرار شده به دست می‌آید.این دقیقاً نظریه آلبرت بندورا، روان‌شناس دانشگاه استنفورد و یکی از تأثیرگذارترین روان‌شناسان قرن بیستم، در کتاب Self-Efficacy: The Exercise of Control (۱۹۹۷) است. او چهار منبع برای خودکارآمدی می‌شمارد و قوی‌ترینشان را «تجربه تسلط» می‌داند.در همین راستا، روی باومایستر در یک مرور علمی مشهور (۲۰۰۳، نشریه Psychological Science in the Public Interest) صدها پژوهش را بررسی کرد و نتیجه گرفت بالا بردن عزت نفس، عملکرد را بهتر نمی‌کند؛ رابطه عمدتاً برعکس است.۰۳ — تجسم و رویاپردازیِ رسیدن به هدف، انگیزه را کاهش می‌دهد.چون مغز بخشی از پاداش را پیش‌خور می‌کند. راهکار درست این است که اول هدف را در ذهن مشخص کنید، بعد موانع را تخصصی آنالیز کنید، برای هر مانع راهکار بسازید و آن مانع را از بین ببرید.این یافته متعلق به گابریله اوتینگن، استاد دانشگاه نیویورک، در کتاب Rethinking Positive Thinking (۲۰۱۴) و مقاله‌اش با دوریس مایر (۲۰۰۲) است. روشی که خودش پیشنهاد می‌دهد «تقابل ذهنی» نام دارد و دقیقاً همان چیزی است که در بالا گفته شد: هدف، بعد فوراً مانع واقعی، بعد راهکار.۰۴ — مهارت از تمرین هدفمند با بازخورد فوری و اصلاح خطا ساخته می‌شود، نه از انگیزه و باور.یعنی همان مرور روزانه چارت و بررسی معاملات دیروز.آندرس اریکسون، پژوهشگری که تمام عمرش را صرف مطالعه تخصص و خبرگی کرد، در کتاب Peak (۲۰۱۶) نشان می‌دهد آنچه متخصص می‌سازد، «تمرین هدفمند» است: تمرین با هدف مشخص، در مرز توانایی فعلی، همراه با بازخورد فوری و اصلاح خطا. صرفِ ساعت گذاشتن یا انگیزه داشتن کافی نیست.۰۵ — شهودِ خبره فقط در دو شرط شکل می‌گیرد.یک: محیطی که نشانه‌های معتبر و تکرارشونده دارد. دو: فرصت کافی برای یادگیری آن نشانه‌ها از راه تمرین و بازخورد. بدون این دو شرط، اعتماد به شهود توهم است.این نتیجه مشترکِ دنیل کانمن (برنده جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۰۲) و گری کلاین است، در مقاله‌ای که با هم در نشریه American Psychologist منتشر کردند: Conditions for Intuitive Expertise: A Failure to Disagree (۲۰۰۹). دو پژوهشگری که سال‌ها بر سر ارزش شهود اختلاف داشتند، نشستند و دقیقاً روی همین دو شرط به توافق رسیدند.خودِ گری کلاین در کتاب Sources of Power (۱۹۹۸) توضیح می‌دهد که متخصص در لحظه تصمیم، گزینه‌ها را وزن نمی‌کند؛ الگو را بازمی‌شناسد. و این دقیقاً همان کاری است که ما در پرایس اکشن انجام می‌دهیم.۰۶ — پیش از هر بحث ذهنی و روان‌شناختی، وجود یک «edge» با امید ریاضی مثبت را پیش‌فرض بگیرید.انضباط بر چیزی اعمال می‌شود که ارزش انضباط داشته باشد. روان‌شناسی جایگزین برتری آماری نمی‌شود؛ فقط اجازه می‌دهد آن برتری خراب نشود.