📌 ۱۴ مرداد ۱۳۸۲ (۵ آگوست ۲۰۰۳) ثبت بیمارستان نجمیه در فهرست آثار ملی🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی🟡 بابک عزی

📌 ۱۴ مرداد ۱۳۸۲ (۵ آگوست ۲۰۰۳) ثبت بیمارستان نجمیه در فهرست آثار ملی🟣#تقویم_تاریخ_پزشکی🟡 بابک عزیزافشاری، ۱۴ مرداد ۱۴۰۵🟢 azizafshari@yahoo.com▫️بیمارستان نجمیه مرکز درمانی در تهران با سبک معماری اواخر دوره قاجار است که در دهه اول دوره پهلوی در خیابان حافظ (دروازه قدیم یوسف‌آباد) افتتاح شد. این بیمارستان در فهرست موقوفات سازمان اوقاف و امور خیریه قرار دارد و در ۱۴ مرداد ۱۳۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.بنیان‌گذار بیمارستان نجمیه ملک‌تاج فیروز ملقب به نجم‌السلطنه متولد ۱۲۳۳ (تبریز) شاهزاده قاجار، نوه عباس میرزا، دختر نصرت‌الدوله، و مادر محمد مصدق نخست‌وزیر ایران بود.وی ساخت بیمارستان را از محل درآمد املاک خود آغاز کرد و تا زمانی که زنده بود شخصاً بر امور آن نظارت داشت. نجمیه به قولی نخستین بیمارستان مدرن تهران بود که در ۱۵ آذر ۱۳۰۸ (۶ دسامبر ۱۹۲۹، ۴ رجب ۱۳۴۸) افتتاح و سپس وقف شد و در حال حاضر تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی بقیةالله وابسته به سپاه است. مصدق در ۱۴ اسفند ۱۳۴۵ در همین بیمارستان درگذشت.این‌که اولین بیمارستان در ایران توسط چه کسی و در چه تاریخی ساخته شد به درستی روشن نیست. ناصرالدین شاه پس از مسافرت به اروپا مصمم شد تا در تهران یک بیمارستان نظامی به سبک نوین بسازد. پزشکی مدرن در ایران با تأسیس مدرسه عالی دارالفنون در ۱۸۵۲ توسط امیرکبیر آغاز شد. در ۱۹۱۸ بخش پزشکی از دارالفنون جدا شد و به یک مدرسه مستقل تبدیل شد.یاکوب ادوارد پولاک پزشک یهودی در ۱۸۵۱ به دعوت امیرکبیر برای تأسیس دارالفنون همراه با شش استاد دیگرِ اتریشی به ایران آمد. او با تربیت اولین دانش‌آموزان دارالفنون و تألیف نخستین کتب پزشکی مدرن، نقشی کلیدی در معرفی پزشکی نوین به ایران داشت و از ۱۸۵۵ پزشک مخصوص ناصرالدین شاه بود. به گواه اعتمادالسلطنه تاریخ‌نگار و کارگزار دربار قاجار:«مریضخانه و بیمارستان در دارالخلافه تهران در سنه‌ ۱۲۶۸ قمری (۱۲۳۰ شمسی و ۱۸۵۱ میلادی) سال پنجم از جلوس همایونی بود. این بنا مریضخانه نظامی و در بیرون دروازه دولت واقع بوده و جنبه عمومی نداشته است».کارلا سرنا کاوشگر بلژیکی که در ۱۸۷۷ به ایران آمد در سفرنامه مادام کارلا سرنا (آدم‌ها و آئین‌ها، ۱۸۸۳) می‌نویسد:«درمانگاه نظامی که چند سال پیش به دستور ناصرالدین شاه در تهران ساخته شد به گورستان زنده معروف بوده است. این درمانگاه شامل چندین اتاق است که در هر کدام ۲۰ تخت منتظر بیمار است و هیچ‌کس دیوانه خوابیدن در این بیمارستان نیست. همه می‌دانند که بودجه کافی برای نگهداری بیمار وجود دارد و این بودجه مرتباً پرداخت می‌شود. با این حال، خبری از سرپرست، پرستار، پزشک یا دارو نیست. این بیمارستان بر اساس نیت خیر و این‌که دانشجویان مدرسه پزشکی دارالفنون می‌توانند در عمل درس‌های خوبی بیاموزند بنا شده اما با مرگ یک استاد اروپایی که یکی از دروس را تدریس می‌کرد، فعالیت آن کاملاً متوقف شده است.»ناصرالدین شاه همچنین در ١٢٩٠ قمری دستور داد بیمارستانی برای بهره‌گیری همگان راه اندازند که بعدها به مریض‌خانه دولتی معروف شد و اکنون بیمارستان سینا نام دارد. به تدریج بیمارستان‌های دیگر توسط خیرین، افراد صاحب منصب، و یا میسیونرهای خارجی افتتاح شدند.نجم‌السلطنه دو خواهر و یک برادر به نام عبدالحسین میرزا فرمانفرما داشت که در ۱۲۹۲ انستیتو پاستور ایران را بنیان گذاشت. وقتی مظفرالدین‌شاه به سلطنت رسید، درباری‌ها فرمانفرما را به توطئه علیه شاه متهم کردند و او به عراق تبعید شد. وی بعدها با وساطت خواهرش به ایران بازگشت.در بحبوحه نهضت ملی نفت و زمان نخست‌وزیری مصدق، یکی از هواداران او به نام محمد حسن شمشیری ضلع جدیدی به بیمارستان اضافه کرد. در دفتر کوچکی در این ضلع، روی یک لوح مسی سیاه، جمله‌ای که تکیه کلام نجم‌السلطنه بود حک شده‌ است:«هر کسی آن دِرود عاقبت کار که کِشت».وی در ۱۰ دی ۱۳۱۱ (شش سال پس از آغاز سلطنت رضا شاه) در ۷۸ سالگی در تهران درگذشت و در نجف، عراق به خاک سپرده شد.📌تصویر: نجم‌السلطنه در خانه‌اش در کنار برادرش عبدالحسین میرزا فرمانفرما، ۲۴ تیر ۱۳۰۲.🔗تصاویر بیشتر در اینستاگرام