🜂 دانش، پارانویا و گسست؛ چرا دانستن زخمی است؟(صورت‌بندی در پرتو دستگاه «شکاف‌نگاری»)✍️ سعید جلوخانی

🜂 دانش، پارانویا و گسست؛ چرا دانستن زخمی است؟(صورت‌بندی در پرتو دستگاه «شکاف‌نگاری»)✍️ سعید جلوخانیمواجهه با متون لاکانی، اغلب نه یک «فهم» آرام، بلکه تجربه‌ای از نابهندامی و لغزش است؛ متنی که تکه‌تکه می‌شود و از سیستم‌سازی می‌گریزد. جان میلز به‌درستی این نوشتار را «روان‌پریشانه» می‌خواند؛ اما در دستگاه فکری ما، این وضعیت نه یک عارضه، بلکه تجلیِ ساختاری «شکاف‌نگاری» (Cleavage Analytics) است: زبانی که از ساختارسازی صلب تن می‌زند، زیرا میل، ناخودآگاه و امر واقع اساساً تن به چارچوب‌های سیستم‌ساز نمی‌دهند.۱. پارانویایِ «توهم جانشینی»چرا دانش از آغاز آلوده به پارانویاست؟زیرا در هستی‌شناسیِ «توهم جانشینی» (Substitutive Illusion)، سوژه در هراس از بی‌تکیه‌گاهی، دانش را نه به قصد کشف حقیقت، بلکه به عنوان سپری دفاعی در برابر «نابه‌جایی ساختاری» (Structural Dislocation) علم می‌کند. وقتی من از طریق «دیگری» و از سرچشمه‌ای بیرون از خود می‌دانم، دانستن بلافاصله شکل تهدید به خود می‌گیرد: «دیگری از من چه می‌خواهد؟» هر دانشی که درصدد انسداد شکاف» آرام، بلکه تجربه‌ای از نابهندامی و لغزش است؛ متنی که تکه‌تکه می‌شود و از سیستم‌سازی می‌گریزد. جان میلز به‌درستی این نوشتار را «روان‌پریشانه» می‌خواند؛ اما در دستگاه فکری ما، این وضعیت نه یک عارضه، بلکه تجلیِ ساختاری «شکاف‌نگاری» (Cleavage Analytics) است: زبانی که از ساختارسازی صلب تن می‌زند، زیرا میل، ناخودآگاه و امر واقع اساساً تن به چارچوب‌های سیستم‌ساز نمی‌دهند.۱. پارانویایِ «توهم جانشینی»چرا دانش از آغاز آلوده به پارانویاست؟زیرا در هستی‌شناسیِ «توهم جانشینی» (Substitutive Illusion)، سوژه در هراس از بی‌تکیه‌گاهی، دانش را نه به قصد کشف حقیقت، بلکه به عنوان سپری دفاعی در برابر «نابه‌جایی ساختاری» (Structural Dislocation) علم می‌کند. وقتی من از طریق «دیگری» و از سرچشمه‌ای بیرون از خود می‌دانم، دانستن بلافاصله شکل تهدید به خود می‌گیرد: «دیگری از من چه می‌خواهد؟» هر دانشی که درصدد انسداد شکاف‌ها و تثبیت قطعیت برآید، پارانوئید است.۲. ساحت‌های نابهندامی• ساحت خیالی (بیگانگی پیشازبانی): من خود را در آینه یا نگاه دیگری بازمی‌شناسم؛ اما این ادراک، یک «بدشناسیِ بنیادین» است. من خود را جایی می‌بینم که در آن حاضر نیستم؛ این نخستین شکاف و بذر اضطراب است.• ساحت نمادین (مصادره توسط زبان): سوژه زبان را به کار نمی‌گیرد، بلکه توسط نظم زبان مصادره می‌شود. میل من‌ساز.دستگاه شکاف‌نگاری دعوت به انباشتِ توهمات جزمی نمی‌کند؛ روان‌کاوی و فلسفه‌ی انتقادی، وعده‌ی حقیقت مطلق نیستند، بلکه شجاعتِ زیستن در ندانستن و تاب‌آوردنِ جهان بدون لنگرگاه استعلایی‌اند.رهایی راستین در ساختن اربابانِ تازه نیست؛ رهایی در «شجاعت دست‌نزدن به تخت خالی» است.📚 منابع و ارجاعات (References)• Mills, J. (2002). Psychoanalysis at the Limit: Epistemology, Mind, and the Question of Science. SUNY Press.• Mills, J. (2014). Underworlds: Philosophies of the Unconscious from Psychoanalysis to Metaphysics. Routledge.• Lacan, J. (1966). Écrits. Paris: Seuil.• Lacan, J. (1988). The Seminar, Book I: Freud’s Papers on Technique. Cambridge University Press.✍🏻 سعید جلوخانی🔗 @wilfred_bion#سعید_جلوخانی #شکاف_نگاری #توهم_جانشینی #هستی_شناسی_نابهندام #روانکاوی_انتقادی #ژاک_لاکان #جان_میلز #پدیدارشناسی