جنگ با شبحِ دکارت: انهدامِ توهمِ «سوژه‌ی منزوی» در بالین✍️ سعید جلوخانیبزرگ‌ترین فریبی که تفکر مدرن و روان‌کاوی کلاسیک به خوردمان دادند، اختراع یک سلول انفرادی درون جمجمه به نام «ذهن» بود. دکارت انسان را از تاروپود زیسته‌اش برید و تبدیلش کرد به یک «سوژه‌ی منزوی»؛ مونادی بسته که گمان می‌کند جهان، توده‌ای از اشیاء مرده‌ی بیرونی است و او ناظری بی‌طرف که باید از پشت شیشه‌ی ادراک، آن‌ها را تماشا و دسته‌بندی کند. نتیجه‌ی این توهم در اتاق درمان مشخص بود: بیمار را مانند ماشینی دیدند که قطعه‌ای در اعماق موتورش خراب شده و درمانگر هم در نقاب تعمیرکاری خنثی، نشسته تا روانِ درون‌کاسه‌ای او را وصله‌پینه کند.اما رابرت استولورو با تکیه بر پروژه‌ی ویرانگرِ هایدگر در *هستی و زمان*، این بنای پوسیده را فرو می‌ریزد. هایدگر نشان داد که ما ابتدا در یک گوشه خلوت نمی‌نشینیم تا بعداً تصمیم بگیریم با جهان «ارتباط» برقرار کنیم. انسان، ابژه‌ای در کنار سایر اشیاء نیست؛ ما «دازاین» هستیم، یعنی وجودی که ذاتش از همان آغاز با «در-جهان-بودن» تعریف می‌شود. مرز میان «درون» و «بیرون» یک توهم دکارتی است. روان، چیزی پنهان در کاسه‌ی سر نیست؛ روان همان شبکه‌ی روابط، معانی، ترس‌ها و افق‌های مشترکی است که در آن زندگی می‌کنیم. شناخت روان‌کاوانه هرگز مواجهه‌ای عینی و بدون پیش‌فرض نیست؛ درمانگر و بیمار پیشاپیش در یک میدانِ بیناذهنی غوطه‌ورند. وقتی جهانِ زیسته‌ی فرد متلاشی می‌شود، روان‌کاوی سنتی آن را تقلیل می‌دهد به «نقص بیوشیمیایی» یا یک «سازوکار دفاعی درون‌روانی». اما حقیقت هولناک‌تر از این حرف‌هاست: تروما، فروپاشیِ همان بافتار و بستری‌ست که به زیستن معنا می‌بخشید. ما باید پرده‌های روزمرگی را کنار بزنیم و شکاف اصیل هستی را آشکار کنیم. رهایی بالین در گروِ عبور از روان‌شناسی دکارتی و ورود به افقِ اگزیستانسیلِ «در-جهان-بودن» است.---پرسش برای بازاندیشی: آیا رنجی که در سکوت می‌کشی، واقعاً نقص فنیِ یک مکانیسم درونی است، یا فریادِ فروپاشی جهانی که در آن دیگر هیچ تکیه‌گاهِ اصیلی برای بودنت پیدا نمی‌کنی؟***📚 منابع: • Robert D. Stolorow, *World, Affectivity, Trauma: Heidegger and Post-Cartesian Psychoanalysis* • Martin Heidegger, *Being and Time* . 🔗 https://t.me/phenomenology_existentialism 🔗 @wilfred_bion #سعید_جلوخانی #هایدگر #استولورو #پدیدارشناسی #روانکاوی_اگزیستانسیل #دازاین #بیناذهنی #اگزیستانسیالیسم #فلسفه