در دل زمستانِ سردِ ۱۳۵۲، ناصر چشم‌آذر، آن‌گاه که برف، کاج‌های خیابان‌های تهران را در سکوتِ سپید فروب

در دل زمستانِ سردِ ۱۳۵۲، ناصر چشم‌آذر، آن‌گاه که برف، کاج‌های خیابان‌های تهران را در سکوتِ سپید فروبرده بود، نغمه‌ای در ذهنش شکل گرفت. قصد نخستینِ او آن بود که این ملودی را با صدایی انگلیسی‌زبان ثبت کند، اما سرانجام، این قطعه که با کلامی از محمدصالح علاء، «زائر» نام گرفت، به رامش سپرده شد تا آن را اجرا کند. چشم‌آذر برای تنظیم ارکسترالِ این اثر، از چیره‌دست‌ترین نوازندگان ارکستر سمفونیک بهره گرفت؛ ظهیرالدینی با ویولنِ جان‌سپار، رابرت با ضرب‌آهنگِ درام، و دیگر نام‌آورانِ ساز، هر یک سهم خویش در این شاهکار ادا کردند، و اجرای تک‌نوازیِ پیانو نیز به برادرش منوچهر واگذار شد.ترانهٔ «زائر» بی‌گمان یکی از فرازهای بی‌نظیرِ ترانهٔ نوین ایران است. در دههٔ پنجاه، ساختارِ ملودیکِ بسیاری از آثار بر الگوی سینوسی استوار بود؛ بدین‌معنا که صدای خواننده از نت‌های فروتنِ آغازین، به تدریج به اوج می‌رفت و سپس در فرودی آهسته، بازمی‌گشت. اما در «زائر»، این صعود نه به شکلِ نوسانیِ پیوسته، بلکه پله‌پله و اکتاو به اکتاو پیش می‌رود تا به گسترهٔ صداییِ متسو سوپرانو دست یابد؛ صعودی که هر مرحله‌اش با افزوده‌شدنِ تدریجیِ حجمِ صوتِ سازهای بادی، شور و هیبتِ بیشتری می‌گیرد.و در فرجام، هنگامِ رسیدن به نتِ ماقبلِ آخر، صدای خواننده در نهایتِ ظرافت محو می‌شود، و در آن سویِ سکوت، تک‌نوازیِ پیانو، با همراهیِ زهی‌هایِ ارکستر، سقوطی شکوهمند از قله را به تصویر می‌کشد. چشم‌آذر، با سخت‌گیری‌هایِ دقیقِ خود، سرانجام پس از هفده بار ضبط، رامش را به موافقتِ خود رساند و قطعه، صورتِ نهایی‌اش را یافت.پخشِ این ترانه در سال ۱۳۵۳، نه‌تنها با استقبالِ عمومی روبرو شد، بلکه دلِ دیگر چهره‌هایِ سرشناسِ موسیقی را نیز به خود جلب کرد؛ چنان‌که واروژان، بعدها، اعتراف کرد که ترانهٔ «خوابم یا بیدارم» را ـ به گفتۀ خودِ او ـ تحت تأثیرِ ملودیِ زائر ساخته است.#رامش #آذر_محبی_تهرانی#محمد_صالح_علا▫️ #قلمرو_ترانه▪️به #انتخاب سید حمید شریف نیا🆔 @piaderonews 👈👇👇👇👇👇👇