🤩 فرهنگ سازمانی؛ آنچه دیده نمی‌شود اما همه‌چیز را هدایت می‌کند!وقتی درباره فرهنگ سازمانی صحبت می‌کن

🤩 فرهنگ سازمانی؛ آنچه دیده نمی‌شود اما همه‌چیز را هدایت می‌کند!وقتی درباره فرهنگ سازمانی صحبت می‌کنیم، اغلب ذهنمان به سمت چیزهایی مثل فضای دوستانه، لباس فرم، دفتر کار مدرن یا شعارهای شرکت می‌رود. اما آیا واقعاً فرهنگ سازمانی فقط همین‌هاست؟«ادگار شاین»، یکی از تأثیرگذارترین پژوهشگران حوزه مدیریت، معتقد است فرهنگ سازمانی مانند یک کوه یخ است؛ بخش کوچکی از آن روی آب دیده می‌شود، اما قسمت اصلی در زیر سطح آب پنهان است و همان بخش نامرئی رفتار افراد و تصمیم‌های سازمان را شکل می‌دهد.شاین فرهنگ سازمانی را در سه سطح توضیح می‌دهد:1️⃣ مصنوعات (Artifacts)این‌ها همان چیزهایی هستند که به راحتی می‌بینیم؛ مانند طراحی دفتر، نحوه لباس پوشیدن کارکنان، جلسات، شیوه ارتباط مدیران، مراسم‌ها، نمادها و حتی نحوه استقبال از کارکنان جدید.اما یک نکته مهم وجود دارد؛ مصنوعات به تنهایی حقیقت فرهنگ را نشان نمی‌دهند. ممکن است شرکتی شعار «همکاری» بدهد، اما در عمل کارکنان از ترس اشتباه کردن، حتی با یکدیگر صحبت هم نکنند.2️⃣ ارزش‌های اعلام‌شده (Espoused Values)این همان چیزهایی است که سازمان ادعا می‌کند به آن‌ها پایبند است؛ مانند:ایمنینوآوریمشتری‌مداریاحترامکیفیتکار تیمیاین ارزش‌ها معمولاً در وب‌سایت شرکت، بیانیه مأموریت یا سخنرانی مدیرعامل دیده می‌شوند. اما سؤال اصلی این است که آیا رفتار واقعی سازمان نیز همین ارزش‌ها را نشان می‌دهد؟3️⃣ فرضیات بنیادی (Underlying Assumptions)این عمیق‌ترین و مهم‌ترین لایه فرهنگ است. باورهایی که آن‌قدر در سازمان ریشه دوانده‌اند که دیگر کسی درباره آن‌ها سؤال نمی‌کند.برای مثال:«مشتری همیشه در اولویت است.»«برای رسیدن به موعد تحویل، گاهی باید از کیفیت چشم‌پوشی کرد.»«بهتر است با مدیر مخالفت نکنی.»«اشتباه کردن یعنی شکست.»این فرضیات، رفتار واقعی کارکنان را شکل می‌دهند؛ حتی اگر هیچ‌وقت به زبان آورده نشوند.چرا این مدل اهمیت دارد؟بسیاری از مشکلات سازمان‌ها زمانی به وجود می‌آید که بین این سه سطح هماهنگی وجود نداشته باشد.فرض کنید شرکتی روی دیوارهای خود نوشته است:«ایمنی اولویت شماره یک ماست.»اما مدیران فقط افرادی را تشویق می‌کنند که پروژه را سریع‌تر تحویل دهند؛ حتی اگر برخی موارد ایمنی نادیده گرفته شود.در این حالت:مصنوعات می‌گویند ایمنی مهم است.ارزش‌های اعلام‌شده نیز بر ایمنی تأکید دارند.اما فرضیات بنیادی می‌گویند: «تحویل پروژه مهم‌تر از ایمنی است.»در چنین شرایطی، کارکنان به مرور یاد می‌گیرند که آنچه واقعاً اهمیت دارد، رفتار مدیران است، نه شعارهای روی دیوار.🔹جمع‌بندیمدل شاین به ما یادآوری می‌کند که برای شناخت فرهنگ یک سازمان، نباید فقط به ظاهر آن نگاه کنیم. آنچه سازمان را واقعاً هدایت می‌کند، باورهای عمیقی است که در ذهن کارکنان شکل گرفته است.اگر می‌خواهیم فرهنگی سالم و پایدار بسازیم، باید بین آنچه می‌بینیم (Artifacts)، آنچه می‌گوییم (Espoused Values) و آنچه واقعاً باور داریم (Underlying Assumptions) هماهنگی وجود داشته باشد. زمانی که این سه لایه همسو باشند، اعتماد، همکاری و عملکرد سازمان نیز به‌طور طبیعی تقویت خواهد شد.📺گردآوری و تنظیم: آکادمی مدیریت🔺🔺🔺🤩 آکادمی مدیریت را دنبال کنید در 👇📱 لینکداین 📷 اینستاگرام📞 واتساپ📱 فروم مدیران✈️ تلگرام🔺🔺🔺