دولتِ مُذَبذَب(ابراهیم پورحسین)#فلسفه و #سیاست همواره در تاریخ اندیشه، از یونان تا به امروز رابطه نا

دولتِ مُذَبذَب(ابراهیم پورحسین)#فلسفه و #سیاست همواره در تاریخ اندیشه، از یونان تا به امروز رابطه ناگسستتی داشته اند. "سیاست مُدُن" چه در تاریخ اندیشه غرب و چه در سیر تطوّر #حکمت_اسلامی همواره بخشی از حکمت عَمَلی به شمار رفته است. از #ارسطو و #افلاطون گرفته تا #هگل و #هایدگر و حتی ابن سینا و #فارابی در نظام فکری خود به موازات فلسفه اولی به سیاست نیز پرداخته اند. بسیارند فیلسوفانی که برای تحقق آرمان سیاسی خود قدم به عرصه سیاست ورزی گذاشته اند و ملازم سلاطین و حاکمان شدند. از سوی دیگر، سیاسیون نیز همواره رفتارهای سیاسی خود را بر اساس آراء فلاسفه و اندیشه ورزان استوار کرده اند. سلطنت طلبی، جمهوری خواهی، #دموکراسی ستیزی، جنگ طلبی، صلح خواهی، #دیکتاتوری و ... بیشتر از آنکه سلیقه ای برای حکومت باشند ریشه در آراء فلاسفه داشته اند. بدون تردید هر مدل حکومتی و حتی هر رفتار و کُنش سیاسی از یک آبشخور فلسفی نشات می گیرد و فیلسوفان بنیانگزاران مدل های گوناگون حکومت بوده اند.بعد از انقلاب اسلامی در ایران نیز فلسفه و آراء فلسفی در سیاست ورزی دولت ها نقش بازی کرده است. دو سلیقه سیاسی حاکم بر فضای سیاسی ایران(چپ و راست و بعدها #اصولگرایی و #اصلاح_طلبی) از دو سلیقه متفاوت فلسفی نشات گرفته اند. اصلاح طلبان بعد از انقلاب با مرشدی عبدالکریم سروش نسخه ای ایرانی- اسلامی از اندیشه های #کارل_پوپر فیلسوف اتریشی ارائه کردند. عبدالکریم سروش با تاسیس حلقه فلسفی کلامی "کیان" فضای فکری ایران را با مفاهیمی مثل جامعه آزاد، پلورالیسم، ایدئولوژی ستیزی و غرب دوستی و .. آشنا کرد و بدون تردید دولت اصلاحات و اقبال مردم به آن، عینیت یافتن اندیشه های فلسفی این گروه فکری بود. نقطه مقابل این حلقه فکری در غرب، "مارتین هایدگر" فیلسوف آلمانی بود. شاعرگونگی، ابهام، اعتقاد به امر قدسی، گلایه مندی از نیهیلیسم وجودی، اعتقاد به پایان یافتن اندیشه غربی و تمایل به ظرافت های حکمت شرقی و .. مسائلی بود که #هایدگر را به فرهنگ و اندیشه ایرانی نزدیک می کرد. از دیگر سو "هانری کربن" شاگرد هایدگر که بر حسب اتفاق شیفته فرهنگ ایرانی اسلامی شده بود ارتباطاتی با محافل فکری فلسفی در ایران داشت. اما حلقه ارتباط این اندیشه فلسفی با سیاست در ایران، سید احمد فردید بود. سیداحمد فردید انقلاب ایران را آغاز یک اتفاق بزرگ در تاریخ جهان می دانست که سلطه غرب را پایان خواهد داد و معنویت شرقی-اشراقی را احیا خواهد کرد. سیدحسین نصر، داوری اردکانی، حداد عادل، جلال آل احمد، شهید مرتضی آوینی و .. از حلقه نشینان و مریدان سیداحمد فردید بودند. شاه بیت این گروه فکری غرب ستیزی و احیاء باورها و سنت های شرقی بود.دولت نهم و دهم بعد از انقلاب به ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد بر پایه اندیشه های فردید بنا شده بود. مشایی که از نزدیکان رییس جمهور بود بیشتر از همه اعضاء دولت پیگیر این آرمان ها و اندیشه ها بود. در دولت دوم احمدی نژاد تزِ "اسلامِ ایرانی" توسط مشایی مطرح شد که واکنش های فراوانی به همراه داشت. مشایی اعتقاد داشت که قرائتِ ایرانی از دین اسلام یک قرائت رحمانی ست بنابراین اسلام ایرانی یک مکتب مستقل است که به انسان تاکید ویژه دارد. اماحقیقت اینست که آنچه که مشایی گفته بود حرف تازه ای نبود و سالها پیش هانری کربن این تز را در قالب کتاب اسلام ایرانی ارائه کرده بود که در ایران اجازه انتشار نیافته بود. تاکید به مفاهیمی مثل "ظهور خداوند"، "ظهور انسان"، "انسان کامل" "آخرالزمان" و .. که توسط احمدی نژاد و اطرافیانش صورت می گرفت مفاهیمی بود که توسط سیداحمد #فردید ابداع و وارد فرهنگ فلسفی شده بود. اگرچه به اعتقاد نگارنده آنچه که در اندیشه هایدگر بود غیر از آنی بود که در ایران و خصوصا در حلقه احمدی نژادی ها از آن می فهمیدند اما هرچه که بود تمام کنش های سیاسی دولت وی در راستای تحقق آرمانهای فکری فردید بود.در حالی که در دولت های #اصلاحات و بعد از آن، جدال فکری فلسفی بر سر پیروی از پوپر و هایدگر بود دولت فعلی بر سر کار آمد. درست زمانی که کشور متاثر از فضای غبارآلود و سنگین ۸۸ بود واصلاح طلبان منزوی و اصولگرایان کارنامه موفقی ارائه نکرده بودند. دولتی با شعار مبهم اعتدال بر سر کار آمد. دولتی که در فضای تنش آلود آن دوران سکان امور را بدست گرفت هیچ پشتوانه فلسفی نداشت. اعتدال از دیدگاه این دولت یعنی "نیمی از این و نیمی از آن" که به عبارت دیگر می شد: "نه این و نه آن"! دولتی که گاه اصولگراست و گاه اصلاح طلب! اندیشه کلامی حاکم بر فضای فرهنگ این دولت گاه پوپری ست و گاه هایدگری! غرب گرایی را از پوپر دارد و ابهام گونگی را از هایدگر! در اقتصاد سید احمد فردید است و در فرهنگ هیچ نیست! به معنای واقعی کلمه می توان گفت که این دولت اگرچه کارهای بزرگی را به ثمر رسانید اما یک "دولت مُذَبذَب" است که نیمش از ترکستان است و نیمش از فرغانه!