🗣 درنگ#دکتر_شهاب_شیرخدا. روان‌پزشک‌ ما فقط می‌خواستیم معمولی باشیم؛تأملی بر تمنای زندگیِ عادی در رو

🗣 درنگ#دکتر_شهاب_شیرخدا. روان‌پزشک‌ ما فقط می‌خواستیم معمولی باشیم؛تأملی بر تمنای زندگیِ عادی در روزگار بحران شاید هیچ جمله‌ای به اندازه‌ی این عبارت که " ما فقط می‌خواستیم معمولی باشیم "، وضعیت روانی این روزهای بسیاری از ایرانیان را توصیف نکند. جمله‌ای که در ظاهر ساده است، اما در لایه‌های زیرین خود، انواع سوگواری، خشم، حسرت و فرسودگی را حمل می‌کند.آرزوی زیادی نداشتیم ، نه فتح جهان را می‌خواستیم، نه جاودانگی را، نه حتی خوشبختی عجیب و غریبی  را. سهم ما از رؤیا، اندک بود، شاید به اندازه‌ی بوی نانی تازه در کوچه، به اندازه خمیازه‌ای عمیق در عصر یک روز تابستانی، به اندازه‌ی صدای قاشق‌هایی که دور سفره به هم می‌خورند، به اندازه دعواهای خواهر برادری، به اندازه قهر رفیق فابریکمان، به اندازه‌ی چراغی که شب بی‌هراس خاموش شود.اما انگار تقدیر این سرزمین، سال‌هاست که با استثنا نوشته می‌شود.هر بار که زندگی خواست به ریتم آرام خود برگردد، حادثه‌ای از راه رسید، آن‌قدر که دیگر صدای انفجار، صدای موشک و جنگنده، خبرهای ناگهانی و وداع‌های ناتمام، آرام‌آرام وارد بافت زندگی شدند؛ مثل گردوغباری که آن‌قدر بر خانه بنشیند که دیگر کسی حضورش را نبیند. روان اما، هرگز به فاجعه عادت نمی‌کند. فقط یاد می‌گیرد درد را بی‌صدا حمل کند.به پایان گزارش بازی نروژ و برزیل در جام جهانی با صدای عادل فردوسی گوش می‌دهم: " کلا به این نروژی‌ها آدم باید حسودی کنه، خیلی شادن ...خیلی کیف می‌کنن "!امروز آرزوهای ما آن‌قدر کوچک شده‌اند که گفتنشان انگار غریب است:  «کاش یک هفته، جنگی نباشد .کسی داغ عزیز نچشد. جایی صدای انفجار نیاید. موشک نباشد. کاش اول صبح کانال‌های خبری "تلگرام"و "بله " خبر شروع جنگ مجدد را ندهند .کاش کودکی زیر آواری نماند. کاش مادری، هنگام خواباندن فرزندش، آینده را تصور کند، نه فاجعه را، کاش بشود برای فصل بعد لباس خرید، برای هفته بعد برنامه مسافرت ریخت.»شاید بزرگ‌ترین خشونتِ زمانه، نه ویرانی شهرها، که ویرانی بداهت باشد. اینکه دیگر هیچ چیز، بدیهی نیست. نه صبح ، نه فردا ، نه بازگشت، نه قرارهای هفته‌ی آینده و نه حتی صدای زنگ گوشی‌هایمان . انگار جهان دیگر قولی به ما نمی‌دهد. و انسان بدون قول جهان چگونه می‌تواند رؤیایی ببیند، اصلا چگونه یک دل سیر بخندد؟!تروما فقط زخمی نیست که بر گذشته می‌گذارد. تروما آینده را نیز زخمی می‌کند. از انسان، توان خیال‌پردازی را می‌گیرد.کم‌کم دیگر زندگی نمی‌کنیم؛ فقط از یک روز به روز بعد می‌رسیم.نفس می‌کشیم، اما کمتر زندگی می‌کنیم.‌می‌خندیم، اما گوشه‌ای از ذهنمان همیشه آماده‌ی خبر بعدی است. انگار روان هرگز اجازه پیدا نمی‌کند سلاحش را زمین بگذارد.در روان‌کاوی، زندگی معمولی هرگز به معنای زندگی بی‌حادثه نیست. معمولی بودن یعنی امکان داشتن یک ریتم؛ اینکه بتوان آینده را تا حدی پیش‌بینی کرد، برای هفته‌ی بعد برنامه ریخت، از خرید نان تا ثبت‌نام مدرسه‌ی کودک، از قرار ملاقات تا خواب شبانه. زندگی معمولی بر بستر نوعی اعتماد خاموش به تداوم جهان شکل می‌گیرد. اما بحران‌های پی‌درپی، این اعتماد خاموش را می‌فرسایند. وقتی جنگ، تحریم، نااطمینانی اقتصادی، مهاجرت، فقدان، اخبار مرگ، قطع ارتباط، و اضطراب دائمی به تجربه‌ای مزمن تبدیل می‌شوند، روان دیگر فقط با یک رویداد آسیب‌زا روبه‌رو نیست؛ بلکه با فروپاشی خودِ احساس تداوم مواجه می‌شود. آنچه از دست می‌رود، تنها امنیت نیست؛ بلکه معمولی بودن زندگی است. دیگر هیچ چیز معمولی  نیست؛ نه فردا، نه برنامه‌ها، نه حتی امکان خیال‌پردازی.از دیدگاه وینیکات ( روانکاو بریتانیایی) می‌توان گفت که سلامت روان پیش از هر چیز توانایی زیستن در یک زندگی معمولی است، توانایی بازی کردن، عاشق شدن، کار کردن، حوصله‌سررفتن، و حتی شکایت کردن از مسائل کوچک. این امور کوچک، در حقیقت تجمل نیستند؛ بلکه ستون‌های نامرئی حیات روان‌اند.و کلام آخر اینکه سوگ، همیشه با مرگ آغاز نمی‌شود. گاهی با ربوده شدنِ زندگی معمولی آغاز می‌شود. با روزی که می‌فهمی دیگر نمی‌توانی بی‌دلیل بخندی. با شبی که پیش از خواب خبرها را چک می‌کنی، نه از سر کنجکاوی بلکه برای آنکه مطمئن شوی هنوز جهان، سر جایش ایستاده است. از همان‌جا، بخشی از روان خانه‌اش را ترک می‌کند.بله .... ما فقط می خواستیم معمولی باشیم! چشم‌ها را یک لحظه ببنداز کلماتِ ساده‌ی عجیب و ارزانِ خودمان بخواهآرزو کن!آرزو کن آن اتفاقِ قشنگ رُخ بدهدرویا ببارددختران برقصندقند باشدبوسه باشدخدا بخندد به خاطرِ ماما که کاری نکرده‌ایم.( سید علی صالحی )#تجربه‌های_روان‌پزشکانه