🗣 بازتاب. ادامهاگر معیار ما پرهیز از تخریب و برچسب‌زنی است، زبان نقد نیز باید از همان معیار تبعیت ک

🗣 بازتاب. ادامهاگر معیار ما پرهیز از تخریب و برچسب‌زنی است، زبان نقد نیز باید از همان معیار تبعیت کند. نقد شبه‌علم نباید خود به زبان تحقیر متوسل شود. کسی می‌تواند بگوید «این استدلال از نظر روش‌شناختی ناقص است»، «دادهٔ کافی ندارد»، «مرز فرضیه و تشخیص را روشن نکرده است»، یا «از اصل گلدواتر برداشت نادقیقی ارائه می‌دهد». اما وقتی بحث به «روان‌شناسی بازاری» و «فضل‌نمایی» کشیده می‌شود، نقد از سطح روش‌شناسی فاصله می‌گیرد و به همان میدان رتوریکی نزدیک می‌شود که خود نویسنده آن را نکوهش کرده بود.اگر روان‌شناسی سیاسی را حذف کنیم چه می‌ماند؟رفتار سیاسی انسان فقط محصول محاسبهٔ عقلانی، منافع اقتصادی یا برنامهٔ حزبی نیست. انسان سیاسی، همان انسان روان‌شناختی است: می‌ترسد، به هویت خود چنگ می‌زند، از گذشته زخم برمی‌دارد، از اقتدار می‌گریزد یا به آن پناه می‌برد، خاطرهٔ جمعی را بازسازی می‌کند، در معرض تبلیغات قرار می‌گیرد، دچار سوگیری می‌شود، و گاه برای حفظ انسجام ذهنی خود، میان باور اعلام‌شده و رفتار عملی شکاف ایجاد می‌کند.اگر روان‌شناسی، روان‌پزشکی اجتماعی و علوم رفتاری را از تحلیل سیاست حذف کنیم، ناچار می‌شویم پدیده‌هایی مانند اطاعت از اقتدار، ترس جمعی، تبلیغات سیاسی، فاجعه‌سازی، تعصب ایدئولوژیک، هویت‌گرایی، سرکوب حافظهٔ جمعی، تروماهای اجتماعی، پوپولیسم، افراطی‌گری و پیوند با ساختارهای سرکوب را فقط با زبان سیاست رسمی توضیح دهیم. این زبان کافی نیست.پژوهش‌های روان‌شناسی سیاسی سال‌هاست نشان داده‌اند که ایدئولوژی سیاسی، هویت گروهی، نیاز به قطعیت، ادراک تهدید، و سازوکارهای انگیزشی در شکل‌گیری داوری سیاسی انسان نقش دارند. برای نمونه، مرور کلاسیک جاست، فدریکو و ناپیر در Annual Review of Psychology نشان می‌دهد که ایدئولوژی سیاسی فقط مجموعه‌ای از مواضع عقلانی منفصل نیست، بلکه ساختارها و کارکردهای روان‌شناختی نیز دارد.پس مسئله این نیست که آیا علوم رفتاری باید وارد تحلیل سیاست شوند یا نه. مسئله این است که چگونه وارد شوند. پاسخ روشن است: با رعایت اخلاق، بدون تشخیص‌گذاری فردی، با مرزبندی میان فرضیه و تشخیص، با ارجاع به ادبیات علمی، و با وفاداری به روش استدلال.جمع‌بندینگرانی از سوءاستفاده از علم در سیاست بجاست. برچسب‌زنی روان‌پزشکی به افراد مشخص، استفاده از عنوان پزشکی برای تحقیر رقیب، و تشخیص‌گذاری از راه دور، همگی مردودند. در این مورد اختلافی نیست.اما راه‌حل این نگرانی، حذف روان‌شناسی و روان‌پزشکی از تحلیل سیاست نیست. چنین راه‌حلی، افراطی و غیرعلمی است. راه‌حل، تفکیک دقیق میان سه حوزه است: تشخیص فردی که بدون معاینه ممنوع است؛ برچسب‌زنی گروهی بدون توجه به أصول علمی که غیرعلمی و گاه غیراخلاقی است؛ و تحلیل میان‌رشته‌ای روشمند که نه تنها مجاز، بلکه برای فهم رفتار سیاسی ضروری است.اگر کسی از علوم رفتاری برای خاموش کردن مخالفان استفاده کند، باید نقد شود. اما اگر کسی پدیده‌ای اجتماعی را با روش توصیفی ـ تبیینی بررسی کند، از مفاهیم علمی بهره بگیرد، ارجاع دهد، فرضیه بسازد، و از تشخیص فردی بپرهیزد، نمی‌توان کار او را صرفاً به دلیل استفاده از زبان روان‌شناختی «شبه‌روان‌شناسی» نامید.به بیان دیگر، خطر اصلی فقط استفادهٔ ابزاری از روان‌شناسی نیست؛ خطر دیگر آن است که با نام اخلاق حرفه‌ای، یکی از معتبرترین ابزارهای فهم رفتار سیاسی انسان را از میدان تحلیل بیرون کنیم. دفاع از اخلاق پزشکی ضروری است، اما اخلاق پزشکی نباید به بهانه‌ای برای فقیر کردن تحلیل سیاسی و تعطیل کردن پژوهش میان‌رشته‌ای تبدیل شود.﻿ارجاعات در اصل مقاله قابل مشاهده است.چهار نقاشی استفاده شده: ادوارد مونش 📎پایان. ۴/۴#تجربه‌های_روان‌پزشکانه