🗣 تازه‌ها نادیده‌گرفته‌شده و در گذار به سالمندییافته‌هایی در باب زنان مبتلا به اسکیزوفرنیادر یکی ا

🗣 تازه‌ها نادیده‌گرفته‌شده و در گذار به سالمندییافته‌هایی در باب زنان مبتلا به اسکیزوفرنیادر یکی از شماره‌های تازه‌ی JAMA Psychiatry، جلد ۸۳، شماره ۷، سال ۲۰۲۶، یادداشتی دیدگاهی با عنوان Women With Schizophrenia—Ignored and Aging منتشر شده است. این مقاله به قلم Laura M. Rowland, PhD و Ellen E. Lee, MD نوشته شده و به‌صورت آنلاین در تاریخ ۱۳ ماه می ۲۰۲۶ منتشر شده است. نویسندگان در این یادداشت بر یک خلأ مهم در روان‌پزشکی تأکید می‌کنند: زنان مبتلا به اسکیزوفرنیا، به‌ویژه در میانسالی و سالمندی، هم در پژوهش‌ها و هم در مراقبت‌های بالینی به اندازه کافی دیده نشده‌اند. آموزش کلاسیک روان‌پزشکی معمولاً بر این گزاره تکیه داشته که مردان مبتلا به اسکیزوفرنیا سیر بدتری دارند؛ شروع بیماری در آنان زودتر است، شدت علائم بیشتر است، عملکرد اجتماعی و شغلی ضعیف‌تر است و به دوزهای بالاتر داروهای ضدروان‌پریشی نیاز دارند. در مقابل، زنان به‌دلیل نقش محافظتی استروژن، معمولاً با شروع دیرتر، علائم خلقی بیشتر و پیامدهای عملکردی بهتر توصیف شده‌اند.اما نویسندگان تأکید می‌کنند که این تصویر فقط برای مطالعات کوتاه‌مدت‌تر و جمعیت‌های جوان‌تر تا حدی درست است. وقتی سیر بیماری در بازه‌های بیش از ده سال و در سنین بالاتر بررسی می‌شود، به‌ویژه پس از ۴۰ سالگی، وضعیت پیچیده‌تر و نگران‌کننده‌تر می‌شود. مراحل مختلف زندگی باروری زنان، از جمله قاعدگی، بارداری، گذار یائسگی، یائسگی و پسایائسگی، هنوز در پژوهش‌های مربوط به اسکیزوفرنیا به‌طور جدی و نظام‌مند بررسی نشده‌اند.بر اساس شواهدی که نویسندگان مرور می‌کنند، زنان مبتلا به اسکیزوفرنیا در میانسالی و سالمندی، به‌ویژه از حدود ۴۵ سالگی به بعد، ممکن است با تشدید علائم روان‌پزشکی، افزایش بستری‌های روان‌پزشکی و کاهش پاسخ به داروهای ضدروان‌پریشی روبه‌رو شوند. یکی از مکانیسم‌های احتمالی در این زمینه، افت استروژن در دوره گذار یائسگی و پس از آن است. کاهش استروژن می‌تواند بر متابولیسم انرژی در مغز، انتقال‌دهنده‌های عصبی، متابولیسم داروهای ضدروان‌پریشی و حتی ترکیب میکروبیوم روده اثر بگذارد.نکته مهم دیگر، خطر بالاتر دمانس در افراد مبتلا به اسکیزوفرنیا است. طبق داده‌های مورد اشاره در مقاله، افراد مبتلا به اسکیزوفرنیا و اختلالات مرتبط، نسبت به جمعیت عمومی، دو تا پنج برابر بیشتر در معرض بیماری آلزایمر و دمانس‌های مرتبط قرار دارند. این خطر در زنان مبتلا به اسکیزوفرنیا حتی برجسته‌تر گزارش شده است. در یک مطالعه جمعیتی، خطر دمانس در زنان مبتلا به اسکیزوفرنیا با نسبت شانس تعدیل‌شده ۵/۶ گزارش شده، در حالی که این عدد در مردان مبتلا به اسکیزوفرنیا ۴/۰ بوده است.نویسندگان هشدار می‌دهند که با افزایش سن جمعیت مبتلا به اسکیزوفرنیا، این مسئله اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۶۰، افراد ۵۵ ساله و بالاتر حدود نیمی از کل موارد اسکیزوفرنیا و اختلالات مرتبط را تشکیل دهند و زنان بخش بزرگی از این جمعیت خواهند بود. بنابراین، زنان سالمند مبتلا به اسکیزوفرنیا نه‌تنها در معرض خطر تشدید علائم و افت عملکرد هستند، بلکه خطر بیشتری برای ابتلا به دمانس نیز دارند.پیام اصلی مقاله آن است که پژوهش‌های روان‌پزشکی هنوز به‌طور کافی به زنان سالمند مبتلا به اسکیزوفرنیا نپرداخته‌اند. نویسندگان معتقدند این گروه، در تقاطع جنسیت، سالمندی و بیماری روان‌پزشکی شدید، به‌طور مضاعف به حاشیه رانده شده‌اند. آنان خواستار پژوهش‌های هدفمند، طولی و عمیق درباره وضعیت یائسگی، شناخت، مغز، عوامل اجتماعی سلامت و مسیر بیماری در زنان مبتلا به اسکیزوفرنیا هستند.این یادداشت یادآوری می‌کند که نگاه سنتی به «پیش‌آگهی بهتر بیماری در زنان مبتلا به اسکیزوفرنیا» نباید ما را از واقعیت‌های میانسالی و سالمندی آنان غافل کند. زنان مبتلا به اسکیزوفرنیا، وقتی پا به میانسالی و سالمندی می‌گذارند، نیازمند پژوهش، مراقبت و مداخلات اختصاصی‌اند؛ نه تعمیم ساده یافته‌هایی که عمدتاً از مردان یا از جمعیت‌های جوان‌تر به دست آمده‌اند.توضیح: عکس تزیینی است.مشخصات مقاله چنین است:JAMA Psychiatry. 2026;83(7):667-668. doi:10.1001/jamapsychiatry.2026.0950#تجربه‌های_روان‌پزشکانه